نی از ساده ترین و طبیعی ترین سازهای موسیقی بادی است که با روئیدن از زمین پیوسته در دسترس بوده و انسان با مختصر تصرفی از آن استفاده کرده است. ملل قدیمه نی را سرمشق قرار داده و از روی آن سازهای مختلف بادی ساختند و در صلح و جنگ به کار بردند.

مولفین کتابهای موسیقی قدیم طبیعی ترین و کاملترین آلات موسیقی را حلق انسان دانسته اند. و پس از آن آلات ذوات النفح به ویژه نی را از جهت تشابهی که نی و حلق انسان در ایجاد نغمات دارند.

نی به سبب سادگی و سهولت اجرای صداهای و آسانی حمل و نقل و یافت شدن در طبیعت تنها سازی است که دسترسی به آن در همه جا و برای همه کس امکان پذیر بوده و با مختصر تصرف مورد استفاده قرار می گرفته است .

نی را در ایران کوتاه و بلند می ساختند و کامل آن به هفت بند معروف بوده است. یعنی دارای هفت سوراخ است که شش تای آنها در یکسو و یکی از سوراخها در پشت نی قرار دارد.

ساز نی را نمی توان کوک کرد و وسعت صدای آن حدود دو اکتاو و نیم است.

نی را یکی از سازهای عرفانی می نامند و اگر خوب نواخته شود حتی حیوانات را هم تحت تاثیر قرار می دهد.