• قالب سبز
  • قالب سبز
  • قالب سبز

  تبليغات شما در اين محل


درباره وبلاگ

ادبیات موسیقی
موسیقی بیان احساسات است به وسیله اصوات
به امید آن روزی که جایگاه واقعی موسیقی را نظاره گر باشیم

موضوعات

برچسب‌ها

آرشيو مطالب

نويسندگان

پيغام مدير
به وبلاگ همه چیز درباره موسیقی & پیام موزیک خوش آمديد ...
قالب اين وبلاگ با به روزترين امكانات توسط جديترين مرجع قالب ، قالب سبز ساخته شده .
اميد است از وبلاگ من حداكثر استفاده را بريد .
با تشكر مدير : همه چیز درباره موسیقی & پیام موزیک
هنرمندانی كه در سال 88 از ميان ما رفتند؛ گزارشي از درگـذشـت 18 هنرمند موسيقي در سال گذشته ---------

 هنرمندانی كه در سال 88 از ميان ما رفتند؛ گزارشي از درگـذشـت 18 هنرمند موسيقي در سال گذشته ---------- مبحث بزرگان موسیقی ایران


     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 29 اسفند1388        بازديد :              
زندگی و آثار استاد علی تجویدی ---------- مبحث بزرگان موسیقی ایران
زندگی و آثار استاد علی تجویدی ---------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 27 آذر1388        بازديد :              
استاد سعید هرمزی ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

استاد سعید هرمزی ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 1 آذر1388        بازديد :              
علینقی وزیری موسیقیدان فرهنگ ساز ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

علینقی وزیری موسیقیدان فرهنگ ساز ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - سه شنبه 19 آبان1388        بازديد :              
بابك بیات، آهنگساز فقید سینما ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

بابك بیات، آهنگساز فقید سینما ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران



     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 15 آبان1388        بازديد :              
گفتگو با کورش یغمایی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران
گفتگو با کورش یغمایی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 15 آبان1388        بازديد :              
درباره ارشد تهماسبی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

درباره ارشد تهماسبی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 7 آبان1388        بازديد :              
زنده یاد فرهاد مهراد ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

زنده یاد فرهاد مهراد ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 6 آبان1388        بازديد :              
مهدی خالدی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

مهدی خالدی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - سه شنبه 5 آبان1388        بازديد :              
محمدعلی اسماعیلی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

محمدعلی اسماعیلی ------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران


     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - دوشنبه 4 آبان1388        بازديد :              
زندگی نامه استاد مرتضی حنانه -------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

زندگی نامه استاد مرتضی حنانه -------------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 3 آبان1388        بازديد :              
فریدون فروغی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

فریدون فروغی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 2 آبان1388        بازديد :              
ساسان سپنتا ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران
ساسان سپنتا ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران
     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 30 مهر1388        بازديد :              
با اساتید کنسرواتوار تهران /محسن الهامیان ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران
با اساتید کنسرواتوار تهران /محسن الهامیان ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران
http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2008/11/407565_orig.jpg
     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 29 مهر1388        بازديد :              
كامران داروغه -------------- بزرگان موسيقي ايران

كامران داروغه -------------- بزرگان موسيقي ايران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 25 مهر1388        بازديد :              
لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا ----------- مبحث بزرگان موسيقي ايران

لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا ----------- مبحث بزرگان موسيقي ايران

http://pro.corbis.com/images/NK003430.jpg?size=67&uid=19AFA1B4-6D9B-46EE-834A-F29F297ABC75

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 24 مهر1388        بازديد :              
خرم آن نغمه كه مردم بسپارند به یاد - استاد تجویدی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

خرم آن نغمه كه مردم بسپارند به یاد - استاد تجویدی ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

http://www.gigaimage.com/images/v0dz8dpv0xz5tv19pe6p.jpg


     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 18 مهر1388        بازديد :              
بدیع‌زاده ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

بدیع‌زاده ----------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 15 مهر1388        بازديد :              
استاد منوچهر همایون پور---------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

 استاد منوچهر همایون پور---------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - سه شنبه 14 مهر1388        بازديد :              
سُرایندهِ سرود بزرگ ای ایران-حسین گل گلاب ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

سُرایندهِ سرود بزرگ ای ایران-حسین گل گلاب ------------ مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 12 مهر1388        بازديد :              
استاد فرامرز پایور --------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

استاد فرامرز پایور  --------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 12 مهر1388        بازديد :              
احسان خواجه‌امیری از احساسش می‌گوید -------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

احسان خواجه ‌امیری از احساسش می‌گوید -------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

 

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 4 مهر1388        بازديد :              
خسرو سلطانی ---------مبحث بزرگان موسیقی ایران

خسرو سلطانی --------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 2 مهر1388        بازديد :              
ملوك ضرابی--------مبحث بزرگان موسیقی ایران

کمتر كاسبی در بازارچهٔ مروی واقع در خیابان بوذرجمهری بود كه ملوك را نشناسد او به این نام معروف شده بود .اقبال السلطان مجاور منزل ملوك زندگی میكرد و هر وقت در منزل شروع به خواندن میكرد، ملوك هم به وجد می آمد و با باز نمودن پنجره با آواز به او جواب میداد، تا اینكه بالاخره ملوك با مشورت خواهران و در خفا اقبال السلطان را به استادی برگزید و از این نظر بود كه بازاریها حرفهائی میزدند، و بعد كه در كار خود ورزیده شد مسئله را آفتابی كرد و خواندن را برای مردم شروع نمود.


ولی پدرش حاج حسین فرش فروش بسیار متعصب بود بطوریكه وقتی شنید دخترش صفحه ای بنام ( عاشقم من منعم نكنید دردم برسید) را پر كرده و میخواهد این تصنیف را در اختیار مردم بگذارد تصمیم گرفت دخترش را بگناه این ( جرم) معدوم كند.
من با ملوك ضرابی در ارتباط مستقیم بودم و مرتبا به منزلش میرفتم و سر سفره ناهارهایش حضور داشتم همیشه تعداد زیادی سر میز بودند هنرمند، تاجر، دانشگاهی، موسیقیدان و خود او بالای یك میز كه مستطیل بلند بود می نشست، بعضی ها بدون دعوت میآمدند و میگفتند ما از اینطرف رد میشدیم گفتیم سلامی بكنیم.
او همیشه ضرب خودش را پشت صندلی گذارده بود و بلافاصله بعد از صرف غذا صندلی را عقب میزد و با نواختن ضرب یك یا چند قطعهٔ ضربی میخواند، به كسی مهلت صحبت كردن نمیداد از سیاست، هنر، موسیقی و تعریف حكایات و اتفاقات جالب و شنیدنی همه را میگفت و كاری میكرد كه لذت غذا چند برابر شود.


شیرین زبان بود و گفتنی های زیادی داشت.میگفت خرید برای منزل من یك وقه یك كیلو یا دو كیلو معنی ندارد باید یك بار انگور یك بار هندوانه و یك بار برنج بیاورند. وقه بدرد من نمی خورد و به جائی نمیرسد.
روزی در سر ناهار تعریفی میكرد كه شنیدنی است. او در جوانی دختری بود خوش پوش، خوش رو و خوش بیان، جوانان آرزومند بودند كه با او هم صحبت شوند. او میگفت جوانی خیلی مزاحم میشد و ول كن معامله نبود و من نمیدانستم چه كنم. بفكرم رسید كه او را عاجز كنم تا دست از سر من بردارد. به او گفتم بسیار خوب من تو را فلان روز ساعت ۳ بعد از ظهر تابستان ( زمانیكه آفتاب تهران سرسام آور است) در وسط میدان .... می بینم و به او می گفتم اگر درست وسط میدان نه ایستی چون من تو را ندیده ام و نمی شناسم تو را پیدا نخواهم كرد حتما وسط میدان به ایست و تكان نخور. شكی نیود كه من نمی رفتم و آن بیچاره در وسط آفتاب سوزان می سوخت.


فردای آنروز با من تماس میگرفت و من با عذر خواهی و اظهار تاسف میگفتم تو خودت مسائل خانوادگی ما را میدانی و فردا باز همان ساعت یعنی ساعت ۳ بعد از ظهر در وسط میدان باش و تكرار میكردم درست وسط میدان به ایست تا من تو را با دیگری اشتباه نكنم. این متد مرا از مزاحمین راحت كرده بود و همه این ابتكار را میدانستند و میگفتند امروز نوبت كیست ؟
او زنی بود نسبت به زندگی بسیار خوش بین و بعقیدهٔ او در این دو روزهٔ هستی بغیر مستی و عشق بهر چه رو كنی آخرش پشیمانی است ولی او عاشق نكوكاری و احسان به هم نوعان بود و چون از داشتن فرزند محروم بود آنچه میتوانست برای كودكان یتیم انجام میداد و آنها را نزد خود میبرد و به پرورش و تربیت آنان همت میگماشت.
ملوك ضرابی علاقه ای به تحصیل نداشت و تا كلاس چهارم ابتدائی بیشتر نخواند و میگفت من استعداد درس خواندن ندارم او تعریف میكرد كه ما اصلا یك فامیل كاشانی هستیم و صدا و خواندن ارث فامیلی ماست، او اضافه میكرد كه پدرش صبح ها بعد از نماز، دعای دوازده امام را با صدای بلند و رسا میخواند، اگر یكروز نمی خواند همسایه ها میگفتند چه شده ؟ و به آن صدا عادت كرده بودند.


میگفت من وارث این صدا هستم و از طاهرزاده متشكر بود كه او را خیلی هدایت كرده بود و از معلم ضرب خود حاج خان عین الدوله كه علاوه بر ضرب آهنگهای ضربی را هم به او یاد داده بود همیشه سپاسگزار بود.
ملوك ضرابی اطلاعاتی در مورد ردیفهای موسیقی ایرانی نداشت و خیلی علاقمند بود كه شاگردانی داشته باشد ولی داوطلبی پیدا نشد.اولین كنسرت او در دبیرستان فیروز بهرام انجام گرفت كه شروع فعالیت های هنری اوشد و شهرت او از این دبیرستان آغاز شد.مرحوم احمد دهقان برای شهرت ملوك ضرابی خیلی فعالیت كرد و بیستمین سال خوانندگی او را جشن گرفت و به او یك نشان فرهنگ اهداء نمودند.
او در اكثر مجالس مهم در حضور سیاستمداران خارجی برنامه های جالبی اجرا میكرد و چون تنها به خواندن اكتفا نمیكرد و گه گاهی با نواختن ضرب و لطیفه و جوك گوئی جلسات را بسیار گرم میكرد از این نظر در میهمانیهای رسمی كاخ گلستان هم او را دعوت میكردند.


او طبع و نظر بالائی داشت بطوریكه علاقمند بود كه اسمش فقط در ردیف صبا - قمر - وزیری و سایر استادان بزرگ موسیقی ذكر شود.عكسی كه ملاحظه میفرمائید هدیهٔ ایشان به مجلهٔ ما ( موزیك ایران) كه در سال ۱۳۳۲ یعنی درست پنجاه وسه قبل گرفته شده.او اثراتی از خود بجا گذاشت چون ( عاشقم من) _ ( تو رفتی و عهد خود شكستی) _ ( چه خوش صید دلم كردی ) كه اكثر آنها مورد توجه مردم قرار گرفت.
او میگفت قمر دوازده سیزده سال بزرگتر از من است و اضافه میكرد كه روزی در منزل یكی از دوستان ( شیخ الملك اورنگ) قمر الملوك وزیری بود و شروع به خواندن كرد بعد از منهم خواستند كه بخوانم منهم مطابق معمول یك قطعه ضربی خواندم كه خیلی گرفت ولی دل تو دلم نبود.
ملوك ضرابی اعتقاداتی داشت كه به آن ها احترام میگذاشت مثلا دربهای زیر زمین خانه اش را خیلی كوتاه ساخته بود بطوریكه برای رفتن به اطاق باید بكلی خم شد و از او سوال شد چرا اینكار را كردید به خنده گفت همه باید تعظیم كنند تا نزد من بیایند. او به شهرستانها برای كنسرت هم نمیرفت و نرفت و سفرهای كوتاهی هم خارج از جمله پاریس كرد.


زنی بود بیش از حد خیر جسور و روشن فكر بطوریكه در اوائل قرن یكی از اولین هنرپیشه های زنی بود كه روی صحنه تاتر ظاهر شد و صحنه هائی چون خسرو شیرین - عدالت - و لیلی و مجنون را اجرا كرد.
ملوک ضرابی در سال ۱۳۷۸ در آپارتمان شخصی اش در سن ۱۰۸ سالگی زندگی را وداع گفت

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 22 شهریور1388        بازديد :              
علی جهاندار-یادآور آواز جلا‌ل‌الدین تاج‌اصفهانی است ---------بزرگان موسیقی ایران

 علی جهاندار، زاده اصفهان نیست، با این حال حال وهوای آوازش یادآور آواز جلا‌ل‌الدین تاج‌اصفهانی است، شاید از آن رو که در اصفهان زندگی کرده است. او البته هیچ‌گاه همچون دیگر خوانندگان اصفهانی (علی‌اصغر شاه‌زیدی، مرتضی شریف، ناصر یزدخواستی و...) شیوه ‌آوازی اصفهان را دنبال نکرد. ترجیح داد که از سیطره این شیوه ‌آوازی بیرون آید و در عوض شاگرد محمدرضا شجریان شد؛ کسی که سردمدار شیوه آوازی تهران است و به غیر از جهاندار، امثال حمیدرضا نوربخش، مظفر شفیعی، معصومه مهرعلی، محمد اصفهانی و... را پرورده است. برخی از این شاگردان - همچون نوربخش - تاثیر بیشتری از استاد خود گرفته‌اند و برخی همچون جهاندار ضمن تمکین بر این رابطه استاد و شاگردی، تمایل دارند اندکی از سیطره استاد آواز ایران خارج شوند. جهاندار اول‌بار با آلبوم <صبح مشتاقان> درخشید؛ آلبومی که آهنگساز آن پرویز مشکاتیان است.


می‌توان گفت صبح مشتاقان دندان‌گیرترین اثر جهاندار بود تا حال که می‌رسیم به <ساکن جان>؛ آلبومی جدید از این خواننده که اخیرا با آهنگسازی و تنظیم حسین پرنیا از سوی شرکت <آونگ> منتشر شده است. طبعا شنونده‌ای که خاطره صبح مشتاقان را از صدای علی جهاندار در ذهن دارد کمی سلیقه‌اش نسبت به آثار این خواننده بالا‌ رفته و انتظار دارد آلبوم ساکن جان او به همان قوت صبح مشتاقان باشد.
این انتظار البته، انتظار نابجایی نیست. وقتی خواننده‌ای با یک آلبوم به‌خصوص درخشید سطح توقعات را بالا‌ می‌برد و باید در آلبوم بعدی چیزی فراتر از آلبوم قبلی به مخاطب عرضه کند. این را بگویم که در آلبوم ساکن جان صدای پخته و جاافتاده جهاندار، همچنان یکه‌تازی می‌کند. تحریرهای زیبایی در این آلبوم هست که خاطره صبح مشتاقان را تداعی می‌کند.


شاید بخشی از موفقیت جهاندار در این آلبوم، سوای صدای خوشش، همکاری با حسین پرنیا باشد. حسین پرنیا، یک لرستانی است که مخاطبان موسیقی سنتی خاطره همکاری‌های او را با زنده‌یاد ایرج بسطامی در خاطر دارند.
پرنیا طی یک دهه اخیر با ساخت قطعه معروف <گلپونه‌ها> با صدای ایرج بسطامی و آلبوم‌های اهورایی و... توانسته ردپایی خاص از خود باقی بگذارد.
به هر حال در آلبوم ساکن جان شاهد همنشینی <سماع> موجود در آثار پرنیا با <تصنیف‌خوانی> متبحرانه جهاندار هستیم. این آلبوم شامل ۴ تصنیف و دو آواز در دستگاه‌های نوا و ابوعطا است که قطعات بخش نوا با اجرا در دستگاه افشاری به پایان می‌رسد.


آلبوم با تصنیف پریشانی آغاز می‌شود که شباهت‌هایی به لحاظ ملودی و تنظیم با <گلپونه‌ها> دارد، با شعری از محمدعلی بهمنی: <با همه بی‌سروسامانی‌ام / باز به دنبال پریشانی‌ام.> چیزی که از همان ابتدا در صدای جهاندار، مشهور است، حزن خاصی است که صدای او را از دیگر خوانندگان شیوه آوازی تهران متمایز می‌کند. در ادامه سنتورنوازی پرنیا و سپس قطعه <تشویش> را گوش می‌دهیم.
قطعه تشویش ۴ مضرب سنتور با همراهی تمبک مسعود براره است با شعری با این مصرع: <نیست در شهر نگاری که دل ما ببرد> اما تصنیف دلنوازان، روایتی تازه از شعر معروف مولا‌نا با مطلع <اندک‌اندک جمع مستان می‌رسد> است که سال‌ها پیش شهرام ناظری آن را خوانده بود و حالا‌ ما آن را با صدای علی جهاندار می‌شنویم. تصنیف ساکن جان از دیگر قطعات این آلبوم است با شعری از مولا‌نا که بیت اول آن این است: <ای ساکن جان من، غافل به کجا رفتی؟ / در خانه نهان گشتی یا سوی هوا رفتی؟< >آواز نوا> با همراهی تار شهرام اعتمادی قطعه بعدی آلبوم است: <شنیدم مصرعی شیوا که شیرین بود مضمونش / منم مجنون آن لیلی که صد لیلا‌ست مجنونش> شعر، سروده فریدون مشیری است. تصنیف <نگارا تو بمان> با شعری از هوشنگ ابتهاج (سایه) و همنوازی شهرام میرجلا‌لی (تار) آخرین قطعه این آلبوم است: <با من بی‌کس تنها شده/ یارا تو بمان، یارا تو بمان/ همه رفتند از این خانه/ خدا را تو بمان> در تهیه این آلبوم ارسلا‌ن کامکار (عود)، سهراب پورناظری (کمانچه)، شهرام اعتمادی (تار و سه‌تار)، سامان پارسا (بم‌تار)، سهیل سان‌احمدی (بم‌تار)، سعید فهیمی (نی)، حمیدرضا اجاقی (دف)، مسعود براره (تمبک) پرنیا و جهاندار را یاری کرده‌اند. اما از کم و کیف آلبوم که بگذریم، این روزها زیاد درباره مقوله <سبک‌آوازی> خوانندگان صاحب‌نام و تقلید خوانندگان جوان‌تر از آنها، می‌شنویم. خوانندگانی هستند که به جهت سیطره و نفوذ اساتیدشان سعی در تقلید شیوه آوازی آنها دارند. این مساله در تقلید از شیوه نوازندگی استادان بزرگ هم دیده می‌شود.


برخی خوانندگان جوان‌تر معتقدند مقوله <سبک آوازی> و <تقلید صدا> از هم جدا است. آنها به‌جای لفظ <تقلید>، از ادامه دادن یک سبک یاد می‌کنند. خواننده تازه‌نفسی مثل سالا‌ر عقیلی که از قضا به شیوه استاد شجریان هم می‌خواند، معتقد است کارش تقلید نیست، بلکه ادامه سبک آواز شجریان است و نهایتا صدا، صدای خودش است و از کسی تقلید نمی‌کند.
هم عقیلی و هم شماری دیگر از خوانندگان تازه‌نفس، شباهت موجود در صدایشان با برخی اساتید را شباهت در سبک آواز می‌دانند نه تقلید صدا. جالب اینجاست که این عده از خوانندگان در پاسخ به این سوال که آیا دوست دارند این سبک را تغییر دهند، می‌گویند: <مگر بهتر از آواز شجریان، آوازی هست؟> البته شکی نیست که آواز شجریان، آوازی بی‌همتاست، اما به نظر می‌رسد سیاست فرهنگی حاکم بر سال‌های اخیر، به سمت و سویی کشیده شده که به تعبیر یکی از موسیقیدانان، <مقلد بسازد و مقلد بیافریند.>


بخشی از این امر به خاطر محدودیت‌های سر راه موسیقی بعد از انقلا‌ب است که مجال فعالیت به خوانندگانی خاص را نداد و در عوض کپی‌هایی ناقص از آنها، ظهور کرد. بخشی دیگر از آن هم به ویژگی موسیقی ایران برمی‌گردد و در حقیقت مربوط به سنتی است که در موسیقی ما، متصلب شده است. اما فارغ از اینها به نظر می‌رسد علی جهاندار سعی دارد حتی از <سبک آوازی> شجریان هم فراتر رود. تفاوت او با خوانندگان مشابه هم در این است.


با اینکه طی سال‌های اخیر آلبوم کمتری منتشر کرده اما همواره درصدد دنبال کردن خط آوازی مختص خود بوده است. او غیر از آلبوم اخیر و آلبوم صبح مشتاقان دو آلبوم دیگر تحت‌عنوان <نقش پنهان> و <دختر گلفروش> دارد. آلبوم دختر گلفروش حاصل همکاری مشترک او با استاد حسن کسایی نوازنده چیره‌دست اصفهانی بود. جهاندار رودباری و اصالتا کرد، از جمله خوانندگانی است که به شدت معتقد به ردیف است؛ ردیف ایرانی. زمانی که ملودی‌ها، نغمه‌ها و گوشه‌ها به‌گونه‌ای قانونمند با تناسب زیباشناختی آمیخته شوند، موسیقی‌ای متولد می‌شود که آن را ردیف و موسیقی دستگاهی می‌گوییم؛ موسیقی علی جهاندار و آواز او از این جنس است. خلا‌صه کلا‌م اینکه، صدا، صدای خودش است

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 21 شهریور1388        بازديد :              
مروری بر نیم قرن فعالیت هنری اکبر گلپایگانی --------مبحث بزرگان موسیقی ایران

صدای خوش در خانواده گلپایگانی موروثی بوده است به طوری که گفته می شود پدر بزرگ ایشان دارای صدایی خوش و غرایی بوده است. پدر آقای گلپا هم به علت صدای خوشش به حاج حسین بلبل شهرت داشته است. او در پنج سالگی مادر خود را از دست می دهد و این حادثه غم انگیز در آن زمان تاثیر بدی بر روحیه وی که در آن زمان کودک پنج ساله ای بوده گذاشته بود. خود ایشان در خاطراتشان در این مورد می گویند، در آن زمان برای سلامتی مادرم اذان خواندم و تا یک ماه هر روز مناجات می خواندم. در سال ۱۳۱۸، گلپا وارد دبستان فرهنگ می شود. 


در سال ۱۳۲۰ وی به طور جدی و منظم تعلیم موسیقی و دستگاه ها را نزد پدر آغاز می کند. در سال ۱۳۲۶ ایشان اولین تجربه شرکت در یک گروه ارکستر کر را پیدا می کند و در سال ۱۳۲۷ در انجمن موسیقی مدرسه نظام عضو می شود و اما از سال ۱۳۲۸ به بعد کم کم با اساتید طراز اول موسیقی آشنا می شود و تعلیم را زیر نظر این اساتید آغاز می کند.
▪ از استادان ایشان می توان به این اساتید اشاره کرد:
مرحوم حسن یکرنگی (از شاگردان اقبال آذر)، استاد دکتر نور علی خان برومند (از شاگردان درویش خان)، استاد اسماعیل قهرمانی (از شاگردان میرزا عبدالله)، استاد ابوالحسن صبا، استاد یوسف فروتن، استاد حاج محمد مجرد ایرانی، استاد عبدالله دوامی، استاد ادیب خوانساری، استاد حسین طاهرزاده، استاد سلیمان امیر قاسمی و ...
جناب گلپا پس از سال ها شاگردی این اساتید طراز اول و از طرف دیگر دوستی عمیق با هنرمندانی چون بنان، قوامی، محجوبی، عبادی، شهناز، تجویدی، بهاری، کسایی و ... از لحاظ دستگاه ها و مایه ها و ردیف موسیقی ایرانی به بالاترین درجه ممکن دست می یابد.


وی سپس در اثنای سال های ۱۳۳۵ به بعد فقط در محافل خصوصی و با ساز اساتیدی چون صبا، برومند، قهرمانی، فروتن و محجوبی آوازهایی با غزل های ناب حافظ و سعدی اجرا می کرده است. تا اینکه در سال ۱۳۳۵ سازمان یونسکو از ایشان و استاد برومند و استاد بهاری برای اجرای آواز و موسیقی ایرانی دعوت به عمل می آورد و در این سال این ۳ استاد بزرگوار به عنوان اولین هنرمندان ایرانی برای اجرای کنسرت به خارج از ایران دعوت می شوند که اجرای دو آواز گلپا در دستگاه سه گاه و مایه بیات اصفهان با تار نور علی برومند و کمانچه اصغر بهاری با دو غزل از سعدی بسیار جذاب و شنیدنی است.
در سال ۱۳۳۷ وی از سوی زنده یاد داود پیرنیا مبتکر برنامه وزین برنامه گلها به رادیو و گلها دعوت می شود و از این سال به بعد آثار متععد ایشان در برنامه های گلها پرتو افشانی می کند. آوای ملکوتی و بی بدیل گلپا در اجرای آواز ایرانی به قدری جذاب و دلنشین بود که همه اساتید اذعان دارند که در آن سالها اکبر گلپایگانی مردم را با آواز آشتی داد و مردم شیفته آوای آوازهای وی با آن تحریرهای جذاب و بدیع و تکرار نشدنی می شدند که در ادامه به قسمتی از این محبوبیت و تاثیر به سزای ایشان در نقش اعتلای آواز اشاره می شود اما قبل از آن به تعدادی از کارهای پایه ای وی در زمینه گوشه ها و دستگاه های موسیقی ایرانی اشاره ای گذرا کنیم:


آقای گلپایگانی علاوه بر اجرا کردن بی نقص و استادانه گوشه ها و دستگاه ها، کارهای بسیار پایه ای و اجرایی در موسیقی ما انجام داده است که حق بسیار بزرگی بر گردن موسیقی ما دارد. وی در مصاحبه ای با روزنامه شرق چنین گفته است: من روی دستگاه راست پنج گاه خیلی کار کرده ام و قصد دارم چیزی نزدیک به ۷۰ گوشه ناشناخته در این دستگاه را که پیدا کرده ام چاپ و منتشر کنم.
در كتاب زمزمه های پایدار از جناب گلپا سوال شده است: كارشناسان موسیقی ایرانی معتقدند كه در بین خوانندگان شما تسلط بیشتری به مركب خوانی دارید. گلپا: یعنی با سبکی كه من روی خواندن راست پنجگاه پیاده كردم می توانم به هر دستگاهی كه می خواهم بروم. این همان كار مدلاسیون یا گدار و مركب خوانی است كه من آن را به نام خود به ثبت رسانیده ام. یعنی در اجرای راست پنجگاه خیلی راحت می توانم به شور، دشتی، سه گاه یا چهار گاه یا هر مایه و گوشه دیگر بروم...


اما در مجله موسیقی قرن ۲۱ نیز از گلپا چنین سوال شده است:نظرتان در مورد مركب خوانی چیست؟ امروزه هر كس آمده مثلا یك ماهور بخواند. داد و شكسته و هر چی كه بوده را می خواند و ماهور را تا آخر می رود. حالا من هم برای شما یك ماهور می خوانم. از ماهور به سلمك می روم بعد به شوشتری و از شوشتری به منصوری و از آنجا به چهارگاه و از اینجا به لیلی و مجنون و از اینجا دوباره به ماهور بر می گردم.
این یك مركب خوانی است. یاد گرفتن این كه كاری ندارد. اما من در این میان كار دیگر می كنم كه آن كار مشكل است. ببینید وقتی من ماهور را شروع می كنم و می روم به شوشتری و چهارگاه و لیلی و مجنون و... آن وقت یك سه گاه می خوانم. این مشكل است چرا برای اینكه آنچه كه قبلا خوانده بودم گوشه بودند اما وقتی كه وارد سه گاه شدیم یعنی اینكه از یك دستگاهی وارد دستگاه دیگر شده ایم. در جای دیگر این مجله، آقای گلپا می گوید: من هم یك لحظه بیكار ننشستم.


چه در ایران و خارج دو دستگاه مهم را كه برای جوانان خیلی مشكل جلوه داده و بزرگ كرده اند را با مدلاسیون های جدیدی درست كردم. راست پنج گاه و نوا را می گویم. الان هم دارم آنها را درس می دهم. مدلاسیون هایی كه در سه گاه و شور و بیات اصفهان بود پایه ای درست كردم. راست پنج گاه را آنطور به هنر آموزان درس می دهم كه آنها با خواندن راست پنج گاه و نوا تمام دستگاه های موسیقی ایرانی و گوشه ها را فرا گیرند...
▪ اما بد نیست نگاهی گذرا به تعدادی از افتخارات جناب آقای گلپا داشته باشم:
۱) اجرای آواز در سازمان یونسکو (سال ۱۳۳۵) به دعوت این سازمان و اولین خواننده ایرانی که در خارج از ایران کنسرت داشته است.
۲) اجرای بیشترین آواز در برنامه گلها و تنها خواننده ای که در تمام سلسله برنامه های گلها شرکت داشته است.
۳) تدریس موسیقی ایرانی و آواز بنا به دعوت دانشکده میوزیک بیلدینگ یوسی.ال.ا کالیفرنیا در سال ۱۳۴۰
۴) اجرای برنامه در رویال دایان لندن در سال ۱۳۵۲ (اجرای برنامه در حضور و در کنار برترین خوانندگان جهان از هر کشوری - در این برنامه از هر کشور برترین خواننده برای اجرای برنامه اعزام شده بود که از ایران جناب آقای گلپایگانی دعوت شده بود
۵) دریافت دکترای افتخاری هنر در رشته آواز از دانشگاه کلمبیای آمریکا (استاد گلپا اولین ایرانی است که موفق به دریافت دکترای افتخاری هنر در زمینه موسیقی می باشد).
۶) دریافت دکترای افتخاری اقتصاد و هنر از سازمان یونسکو در سال ۱۳۸۱
۷) دریافت دکترای افتخاری و اسکار هنر موسیقی در سال ۱۳۸۴ از دانشگاه بوداپست مجارستان.
۸) دریافت دکترای افتخاری و مدال هنر در سال ۱۳۸۴ از سازمان ملل متحد و نماینده این سازمان پروفسور مازیتینی.
۹) گنجاندن آوای آواز آقای گلپا در یک فیلم جهانی "مده آ" ساخته کارگردان مشهور ایتالیایی پازولینی. وی تنها خواننده ایرانی است که صدایش در یک فیلم جهانی گنجانده شده است.
۱۰) انتخاب به عنوان محبوبترین خواننده سال ۱۳۸۰ در بین تمام خوانندگان ایرانی داخل و خارج از کشور و انتخاب ترانه عشق پاک (من تو را آسان نیاوردم به دست) به عنوان برترین آهنگ سال.
۱۱) شکست رکورد پرفروش ترین کاست. کاستهای ایشان در سال ۱۳۸۲ پر فروش ترین آثار سال شد و به رکوردی تکرار نشدنی دست یافت آن هم پس از ۲۵ سال دوری ایشان.

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 19 شهریور1388        بازديد :              
زندگی و آثار جهانگیر ملک نوازنده ضرب -------مبحث بزرگان موسیقی ایران

مرحوم جهانگیر ملک، در بیست و نهم بهمن ماه سال ۱۳۱۱ در تهران خیابان ری، کوچه آبشار، پا به عرصه وجود نهاد. علاقمندی ایشان نسبت به نوازندگی تنبک از همان دوران تحصیل در دبیرستان دارالفنون شروع شد. اکبر گلپایگانی، خواننده مشهور از دوستان مدرسه ای ایشان بود که در همان دوران تحصیل نیز با هم به تمرین موسیقی می پرداختند.
در آن سالها جهانگیر ملک در محله دروازه "دولاب" (انتهای خیابان صفا) در نزدیکی منزل استاد حسین تهرانی زندگی میکرد. آقای حبیب الله نصیری فر در جلد اول کتاب "مردان موسیقی سنتی و نوین ایران" درباره نحوه آشنایی او با استادش حسین تهرانی، این چنین می نویسد:"روزهای که حسین تهرانی از منزل خارج میشد، او (ملک) استاد را با نگاهی ستایس انگیز دنبال میکرد و خجالت میکشید که موضوع عشق و علاقه خود را در خصوص نواختن ضرب (تنبک) با وی در میان بگذارد؛ رفته رفته حس کنجکاوی استاد تهرانی تحریک شده و روزی از وی می پرسد: شما چرا همیشه مواظب حال و حرکات من هستید؟ آیا کاری با من دارید؟ ملک با خجالت و دستپاچگی در جواب میگوید: بله، می خواستم اگر برایتان امکان داشته باشد نوازندگی ضرب را به من بیاموزید. استاد حسین تهرانی از وی میپرسد که منزل شما کجاست؟ آیا می توانی هر روز برای تمرین بیایی؟ ملک بلافاصله جواب میدهد، همین کوچه آبشار و در همسایگی شما. استاد که شوق و علاقه جهانگیر را در چهره او می بیند، قبول میکند که وی را تحت تعلیم قرار دهد"


البته به نظر کمی اغراق آمیز میرسد که آقای تهرانی از ایشان خواسته باشد"هر روز" برای تمرین و درس گرفتن به منزل او بروند و متاسفانه مشابه این مورد در این مجموعه چند جلدی کتاب ایشان به کرات دیده شده است.
جهانگیر ملک همیشه از استاد یگانه تنبک، حسین تهرانی تعریف و تمجید میکرد و هنر خود را مدیون زحمات و راهنمایی های اخلاقی ایشان میدانست و معتقد بود که شیوه تنبک نوازی اش همچون دیگر اساتید تنبک تحت تاثیر سبک و شیوه تنبک نوازی استاد حسین تهرانی است.( همانطور که پیش از این ذکر شد، با اینکه شاگردان حسین تهرانی اکثرا لحن های شخصی داشتند ولی به طور کلی از مکتب بزرگ تنبک نوازی نوین تهرانی بهره میبرند و به همین دلیل نسبت به نوازندگان نسل پیش از تهرانی، با تفاوتی قابل توجه می نوازند.) او نه تنها از حسین تهرانی، بلکه تمام کسانی که برای این ساز زحمت کشیده بودند به نیکی یاد و احترام میکرد و هیچگاه هنر دیگر همکارانش را نفی نمیکرد.


جهانگیر ملک در سال ۱۳۳۲ در گردهمایی دوستانه ای با استاد پرآوازه مرحوم علی تجویدی آشنا میشود و به درخواست وی قطعه ای را اجرا می نماید و استاد تجویدی تحت تاثیر شیوه نوازندگی او قرار میگیرد، تا جائی که ایشان را به رئیس وقت رادیو، مرحوم مشیر همایون شهردار معرفی میکند و بدین ترتیب اولین ثمره یادگیری، تمرین، عشق و علاقه خود را به ساز تنبک، اینچنین (در سن ۲۱ سالگی) با شروع کار در ارکستر بدست می آورد.


او پس ازمدتی به ارکسترهای شماره یک، به رهبری مرحوم حسینعلی ملاح و مرحوم مهدی مفتاح – ارکستر شماره دو، به رهبری مرحوم مجید وفادار و مرحوم علی تجویدی- ارکستر شماره سه، به رهبری پرویز یاحقی و همایون خرم – ارکستر شماره چهار، به رهبری مرحوم عباس شاپوری- ارکستر شماره پنج، به سرپرستی بزرگ لشکری – ارکستر شماره شش به رهبری مرحوم حبیب الله بدیعی، دعوت به همکاری و نوازندگیش را آغاز میکند.


پس از تشکیل ارکستر گلها به دعوت زنده یاد حبیب الله بدیعی، همزمان با دیگر استاد بزرگ تنبک نوازی ایران، مرحوم امیر ناصر افتتاح به نوازندگی در این ارکستر میپردازد. این همکاری تا سال ۱۳۵۷ ادامه داشت و با پیروزی انقلاب کار و فعالیت او به مدت ۱۰ سال به وقفه افتاد.
ملک، حبیب الله بدیعی را بهترین دوست خود میدانست و اعتقاد داشت با غروب زندگی این استاد بزرگ موسیقی ایران، حیات هنریش و دیگر دوستان او نیز به زوال کشیده شد. از سلسله همکار های او با رادیو می توان به برنامه های: گلهای جاویدان، گلهای تازه، گلهای رنگارنگ، یک شاخه گل، برگ سبز و شاعران قصه میگویند و نیز برنامه تکنوازان که زیر نظر مرحوم محمد میرنقیبی اداره میشد که از لحاظ شماره از ۱۰۱ شروع و تا برنامه ۷۷۸ اجراء و ضبط شد که ایشان با نقش نوازنده در حدود پانصد و پنجاه برنامه را به اجرا گذاشت.


جهانگیر ملک را با وجود این تعداد اثر ضبط شده میتوان، پرکارترین هنرمند موسیقی ایران (و شاید جزو پرکارترین های جهان!) نام برد. البته واضح است که به خاطر خصوصیت بداهه بودن بسیاری از آثاری که او با همکاری دیگران ضبط کرده، تعداد کثیری از این آثار از کیفیت مناسبی برخوردار نباشند و نه تنها تعداد آثار بالا همواره در موسیقی عمل نیکی نیست، بلکه می تواند بر روی شنونده تاثیر عکس و مخرب نیز داشته باشد.
این همکاری با رادیو تا آخرین روزهای حیات ایشان ادامه داشت. علاوه بر اجرای های رادیویی ایشان اجراهایی را در جشنواره های موسیقی و برنامه های مختلفی در تهران و شهرستانها و نیز کنسرتهایی به نفع مسلولین بیمارستان ابوحسین، بیماران امین آباد، ندامتگاه دادگستری و دانشگاه تبریز به اتفاق هنرمندان، علی تجویدی و حسین تهرانی به عهده داشت.


جهانگیر ملک کنسرت هایی را در خارج از مرزهای ایران از جمله: آمریکا، انگلستان، آلمان، شوروی، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، افغانستان، کویت، عربستان و یمن، همچنین شرکت در جشن های نوروزی دانشجویان ایرانی مقیم اروپا و امریکا برای شناساندن موسیقی کشورش با همکاری دیگر دوستان هنرمند خود برگزار نموده بود

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - سه شنبه 17 شهریور1388        بازديد :              
سیمین غانم ---------مبحث بزرگان موسیقی ایران

ـ گفتوگو با سیمین غانم
از دیدار فرزند و نوه‌های دوقلو آمده و نیامده، شده است پرستار مادر و كارش شده رفت‌وآمد در مسیر ظفر تا سرو غربی. دیگر اعضای خانواده هستند و سیمین هم كار خانه را انجام می‌دهد و سرگرمی‌های دیگر كه با وجود آنكه اصل هستند، حاشیه‌اند.
اصل آن است كه هنگام همه این كارها به شعرهایی كه دوست‌شان دارد فكر می‌كند تا ملودی‌هایشان را خدا بفرستد و او آنها را ثبت و ضبط كند و بشوند ملودی‌هایی كه البته ما هیچ‌كدام‌شان را نشنیده‌ایم اما او اصرار دارد حتما در كنسرت‌هایی كه مخصوص بانوان است هربار چند آهنگ جدید هم داشته باشد، حتی اگر مجبور باشد در تمام این كنسرت‌ها پنج بار «گل گلدون من» را بخواند و چند بار هم «قلك چشات» را. این را او نمی‌خواند.
تمام سالن می‌خوانند و او از خوشحالی در پوست خود نمی‌گنجد. به یاد اولین باری كه بعد از نزدیك به ۲۰ سال توانسته بود بخواند و همه سالن «گل‌گلدون من» را با او و از حفظ می‌خواندند، در یك جلسه كاملا زنانه. آن موقع گل گلدون او ۲۰ ساله بود و حالا ۳۰ ساله شده است.


▪ وقتی نبودید مهمترین خبر در حوزه موسیقی پاپ فوت بابك بیات بود. لابد آنجا خبردار شدید؟

ـ بله، متاسفانه بابك بیات درگذشت. واقعا حیف شد.
▪ یك آهنگ مشترك باهم داشتید. فكر می‌كنم آهنگ «مرد من» بود. همكاری دیگری داشتید؟
ـ نه متاسفانه. همان یك آهنگ بود. چندسال پیش با هم صحبت كرده‌بودیم و قرار شده بود كه همكاری داشته باشیم اما فرصت نشد.
▪ یعنی ایشان آهنگ بسازند كه شما در كنسرت‌هایتان استفاده كنید؟
ـ بله. من در كنسرت‌هایم از آهنگ‌های جدید استفاده می‌كنم و خیلی دلم می‌خواست چند تا كار از ایشان داشته باشم. وقتی ایشان فوت كردند من در سفر كانادا بودم.
▪ برای كار رفته بودید؟
ـ نه. می‌روم دختر و نوه‌هایم را ببینم و برگردم. حالا ۹ ساله شده‌اند. دوقلو هستند. معمولا هر سال می‌روم و شش ماه می‌مانم.
▪ اینكه سالی یك بار محسوب نمی‌شود. شش ماه اینجا و شش ماه آنجا. نصف به نصف. شش ماه كه آنجا هستید چه كار می‌كنید؟
ـ فعالیت هنری خاصی ندارم. پیشنهاد زیادی به من می‌رسد، ولی من دوست دارم كارم محدود به فعالیت درایران باشد و بنابراین آنجا فعالیتی ندارم. برمی‌گردم اینجا و كنسرت می‌گذارم. احساس می‌كنم در مقابل مردم خودم تعهداتی دارم و باید اینجا باشم. ترجیح می‌دهم در ایران كار كنم و بنابراین هیچ پیشنهادی را نمی‌پذیرم. همانجا می‌مانم در كنار دخترم ونوه‌ها. شش ماه می‌مانم و برمی‌گردم اینجا.
به هر حال شما كار موسیقی می‌كنید. آنجا می‌توانید مقایسه‌ای بین موسیقی ما و موسیقی مثلا غربی انجام دهید و ایرادها را از بیرون ببینید...
... من كمتر موسیقی غربی گوش می‌كنم. بیشتر دوست دارم صدای ساز تنها و این چیزها را بشنوم. به هر حال، نوارهای مختلف هم به دستم می‌رسد. در جریان هم هستید كه ریتم‌ها دارد بیداد می‌كند. بیشتر هم از ریتم‌های تند استفاده می‌كنند. بیشتر آهنگ‌هایی كه این روزها می‌شنویم از این آهنگ‌هاست. ریتم و ریتم.
▪ لذت می‌برید؟
ـ من؟ نه. من همه نوع موسیقی را دوست دارم. دوست ندارم یك ریزصدای درام و جاز و اینها را بشنوم. تق‌تق‌تق. اگر در هر آهنگی این صدا را بشنویم درست مثل این است كه شما هر روز یك غذا بخورید. همه‌چیز باید متنوع باشد تا به دل بنشیند و لذت‌بخش باشد.
▪ اینها كه می‌گویید مربوط به موسیقی این طرف است یا آن طرف؟
ـ فرقی نمی‌كند. موسیقی پاپی كه می‌شنویم اینطوری شده است.
▪ این طرف چه‌طور؟ اینجا وضعیت موسیقی چگونه است؟
ـ اینجا خواننده زیاد شده و همین‌طور نوار و آهنگ است كه آدم در جاهای مختلف می‌شنود. در آژانس و همه‌جا. از كانال‌های رسمی و رادیو تلویزیون هم پخش نمی‌شوند. پرونده‌شان زیاد مشخص نیست؛ مثل اینكه بدون مجوز كار می‌كنند گاهی آدم می‌شنود. كار بعضی‌هاشان بد نیست.
من خودم دوست دارم كه به شعر توجه بیشتری شود. بسیاری از شعرهای آن آهنگ‌ها مفهوم آنچنانی ندارد وآدم از آنها برداشت خاصی ندارد. به هر حال، همان تم‌های غربی را پیاده می‌كنند. موسیقی خودمان هم متاسفانه دارد درجا می‌زند.
▪ فكر می‌كنید علت‌اش چیست؟
ـ نمی‌دانم. من خودم شخصا اطلاع ندارم كه این موسیقی‌ها از كانال خاصی پخش می‌شود یا نه و این اشعار را آیا كسی می‌بیند یا نه. آیا این شعرها تصحیح می‌شود یا نه. باید این كانال‌ها وجود داشته باشد و هرچیزی منتشر نشود. خودم ترجیح می‌دهم به شعر بیشتر توجه شود. به هر حال، از این لحاظ كه جوان‌ها كار و فعالیت می‌كنند خوب است، اما اگر مرجع و ماخذی داشت شایدكارهای پرارزش‌تری انجام می‌شد.
▪ نفهمیدم. اینكه می‌گویید موسیقی ما درجا می‌زند، منظورتان كل موسیقی است یا موسیقی خاصی مدنظرتان است؟
ـ من الان بیشتر در مورد جوان‌ها دارم حرف می‌زنم و موسیقی پاپ‌مان. موسیقی سنتی كه به هر حال كار خودش را انجام می‌دهد، منتها كارهای سنگین آنچنانی را كه شما همه وقت نمی‌توانید گوش كنید. موسیقی سنتی دوست‌داشتنی است، اما نه برای همیشه. برای زمان‌های خاصی لذت‌بخش است.
آنچه مطرح است موسیقی‌ای است كه بیشتر جوان‌ها با آن سروكار دارند و موسیقی پاپ‌مان است كه خیلی حال و هوای آن طرف‌ها را دارد، نمی‌خواهم كلمه لس‌آنجلسی را به كار ببرم، ولی بچه‌های اینجا دارند دقیقا همان‌ها را پیاده می‌كنند.
▪ در مورد مدت اقامت‌تان در آن طرف آب‌ها فرمودید. وقتی می‌آیید اینجا مشغله اصلی‌تان چیست؟
ـ من الان چند دفعه كه می‌آیم ایران، گرفتاری‌های كوچك و بزرگ خانوادگی پیش می‌آید. یك مقدار درگیری‌های این شكلی دارم. البته ناسپاسی نمی‌كنم، ولی به هر حال این چیزها مقدار زیادی از وقت‌ام را می‌گیرد. مدتی است كه قول داده‌ام كلاس موسیقی بگذارم، اما هنوز فرصت آنچنانی گیر نیاورده‌ام. این بار فكر می‌كنم این كاررا بكنم، چون به خیلی‌ها قول داده‌ام و باید حتما این كلاس موسیقی را بگذارم.
▪ تا به حال كلاس عمومی آواز گذاشته‌اید؟
ـ نه، من دو،سه شاگرد خصوصی داشتم كه به خاطر رفت و آمدم مجبور شدم آنها را كنسل كنم. كلاس منسجم و درست نگذاشته‌ام. آنجا هم كه نمی‌توانم كلاس بگذارم؛ چون باید مجوز كار داشته باشم. چون من به عنوان توریست دارم می‌روم حق كار كردن ندارم. می‌ترسم خدای ناكرده مشكلی پیش بیاید و دردسر شود.
به هر حال آنجا هم قانون سفت و سخت اجرا می‌شود و ترجیح می‌دهم كاری نكنم تا اگر یك وقت متوجه شدند برای من مشكلی پیش نیاید. می‌روم پیش دختر ونوه‌هایم باشم و نمی‌خواهم جلویم را بگیرند.
▪ اینجا كه می‌توانید كلاس بگذارید؟
ـ بله، اینجا این اجازه را دارم. می‌توانم.
▪ با چه سبكی می‌خواهید آموزش دهید؟
ـ من معتقدم كه به هر حال اصل موسیقی خودمان باید حفظ شود و موسیقی سنتی را حتما باید در نظر داشته باشیم. حالا بعدها اگر مهارتی پیدا شد و خواستیم پاپ و سنتی یا هر سبكی دیگری بخوانیم، مربوط به مرحله بعد است. من حتما اگر شروع كنم با ردیف موسیقی ایرانی شروع می‌كنم.
▪ شما خودتان ردیف را كجا آموزش دیدید؟
ـ ردیف را پیش مرحوم محمود كریمی آموزش دیدم. سه سال پیش ایشان ردیف كار می‌كردم و بعد پیش استاد حنانه با سلفژ و تكنیك‌های موسیقی آشنایی پیدا كردم و خودم هم زیاد تمرین و كار كردم و فكر می‌كنم یك سری تجربیاتی دارم كه آنها را به جوان‌ها آموزش بدهم. در فرصتی اگر صدای خوب پیدا شود، حتما این كار را می‌كنم.
▪ یعنی تست می‌گیرید یا اینكه هر كس كه بخواهد می‌تواند بیاید سر كلاس‌تان؟
ـ نه، حتما تست می‌گیرم. به هر حال قرار است انرژی بگذارم و كار كنم. اگر فایده‌ای نداشته باشد، برای چی آموزش دهم. این به نظرم یك غلط مصطلح است كه می‌گویند همه می‌توانند بخوانند و همه صدا دارند. چنین چیزی نیست. بله، همه حرف می‌زنند، صدا دارند، آنها شاید می‌توانند موسیقی رپ بخوانند، ولی باید روی صدایی كه صدا باشد كار كنیم.
این ارزش دارد وگرنه این‌گونه موسیقی‌ها به نظر من فاقد ارزش موسیقایی است. صدا باید این قابلیت را داشته باشد كه بشود روی آن كار كرد.
▪ دراین شش ماهی كه در ایران هستید، قرار شده كنسرت هم بگذارید؟
ـ بله، امیدوارم بتوانم این كار را بكنم. البته بعد از برگشتنم سه شب كنسرت در شیراز داشتیم. اواسط اردیبهشت ماه، و بسیار هم موفق بود. اوایل فروردین آمده بودم و بلافاصله خودمان را آماده كردیم و كنسرت گذاشتیم. در گروه من خانم جواهری پیانو، خانم آزاده ویلن و خانم سارا احمدی هم دف می‌زند.

 

▪ خیلی جمع‌وجور و كوچك نیست؟
ـ چرا، دوست دارم گروه را بزرگتر كنم و احتمالا گیتار هم می‌گذاریم در كنسرت‌های بعدی.
▪ همیشه هم همان آهنگ‌های قدیمی را اجرا می‌كنید؟
ـ نه، در كارهایم همیشه یك سری كار جدید هم می‌گذارم. البته برای كنسرت شیراز از همان قدیمی‌ها استفاده كردم، برای اینكه فرصتی نداشتم برای طی مراحل اداری و تصویب آنها. اما ان‌شاءالله برای كنسرت‌های بعدی حتما باز هم آهنگ جدیدی می‌گذارم.
▪ ملودی آهنگ‌ها را خودتان می‌سازید؟
ـ بله، ملودی را خودم می‌سازم. برای شعر هم یك سری از شعرهایی كه دوستان لطف می‌كنند و برای من می‌فرستند استفاده می‌كنم و اگر نشد از مولانا، حافظ، ابوسعید ابوالخیر و اینها.
ولی شعر باید كمی روان‌تر و امروزی‌تر باشد.
▪ یعنی شما می‌خواهید بگویید كه این شعر سنگین است برای مردم؟
ـ می‌خواهم بگویم در موسیقی پاپ مخصوصا برای شما كه فقط برای خانم‌ها كار می‌كنید، شاید بهتر باشد شعرها ساده‌تر باشد. زنان بیشتر مشتری شعرهای ساده‌ترند. در داستان هم همین‌گونه است. در موسیقی پاپ هم خانم‌ها خیلی بیشتر پایه شعرهای ساده و روان هستند...
من خودم هم عاشق سادگی و روان بودن هستم. اشعاری را كه انتخاب می‌كنم سعی می‌كنم اینطوری باشد، بعد هم به شما گفتم كه من وقتی ملودی می‌سازم حتما به این فكر نیستم كه آن شعر را در سیستم موسیقی سنتی پیاده كنم. اغلب می‌رسد به موسیقی پاپ؛ چون خیلی ساده‌تر، راحت‌تر و گویاتر اجرا می‌شود.
ولی به هر حال مولانا و ابوسعیدابوالخیر اشعار سنگینی دارند، با مضامین عمیق عرفانی و كلمات سنگین...
من اشعار ساده‌تر را انتخاب می‌كنم كه به گوش خوشایند باشد و ترانه جذاب باشد.مثلا روی این شعر حافظ آهنگ ساخته‌ام: «عاقبت پرده برانداخته‌ای یعنی چه/ مست از خانه برون تاخته‌ای یعنی چه»
خیلی خوب است. این شعر از شعرهای معروف حافظ است كه خیلی نزدیك است به فرهنگ ساده‌گویی و روانی. این هم بیشتر به خاطر آوردن تركیب «یعنی‌ چه» است؛‌چون كمتر شده است ادیب صاحب‌سخن و بزرگی مثل حافظ از این عبارت استفاده كند.این «یعنی چه» شعر را خیلی سهل و ممتنع كرده است. خیلی نزدیك است به سادگی...
بله، به محبوب‌اش می‌گوید كه «عاقبت پرده برانداخته‌ای یعنی چه.» محبوب معمولا نقاب زده است. زیبایی‌هایش را یك دفعه برای عاشقش عیان نمی‌كند. در عرفان این‌گونه است. هرچقدر مرحله بالاتر می‌رود، كشف عاشق از معشوق بیشتر می‌شود. اینجا كه ناگهان پرده برانداخته است در شكار دیگران است و می‌خواهد دل‌ها را جمع كند.
این خودش هم یكی از عاشق‌هاست كه به فغان آمده است از این عیان شدن. البته سعدی می‌گوید: «زهره ندارم كه بگویم ترا/ بی من بیچاره كجا بوده‌ای» نمی‌تواند به معشوق بگوید چرا این كار را كردی، چرا آن كار را كردی، ولی حافظ به این مرحله می‌رسد كه حالش اینطور می‌شود و می‌تواند این را بگوید. آخر این شعر هم خیلی زیباست.
می‌گوید: «حافظ اندر دل تنگت چو فرود آید یار / خانه از غیر نپرداخته‌ای یعنی چه» وقتی دلت هزار جا گرو است، او دیگر پایش را در دلت نمی‌گذارد. خیلی زیباست این شعر. یعنی تمام اشعار حافظ خیلی پرمعنا و زیبا هستند.
▪ پس هر بار كه كنسرت می‌گذارید آهنگ‌های جدید هم می‌گذارید؟
ـ بله، من دو، سه آهنگ لابه‌لای كارهایم می‌گذارم.
▪ كلا چندتا آهنگ دارید، منظورم آهنگ‌هایی است كه در كنسرت یا كاست اجرا كرده‌اید؟
ـ كاست را كه اطلاع ندارم؛ چون آنها كارهایی بوده كه در رادیو ایران بود و من نمی‌دانم از چه طریق و چه كانالی منتقل شده به یك شركت. من بی‌اطلاع هستم. بعد از انقلاب هم كه ما اصلا سی‌دی منتشر نكردیم. اگر اجازه پیدا كنیم هم اشعار و ترانه‌های خیلی خوب زیاد نداریم، برای كنسرت‌هایم از آهنگ‌های قدیمی و جدید انتخاب می‌كنم. كم نمی‌گذارم، سیزده،‌چهارده تا آهنگ و آواز می‌گذارم.
▪ منظورم این بود كه كلا چند تا آهنگ دارید كه می‌توانید اجرا كنید؟ آنهایی كه تصویب شده؟
ـ بله، تصویب شده و می‌توانید اجرا كنید.
حدود ۴۰، ۵۰ آهنگ هست كه از آنها انتخاب می‌كنم. آهنگ جدید هم می‌دهم كه تصویب شود و اگر اشعارش اشكالی نداشته باشد كه معمولا هم ندارد تصویب می‌شود. معمولا هم برای من مشكلی نیست چون من به شعر اهمیت می‌دهم و تا حالا با تصویب مشكلی نداشتم.
▪ هر كاری هم كه می‌كنید، هر آهنگ جدیدی هم كه می‌سازید به هر حال همه «گل‌گلدون من» را می‌خواهند دیگر...
(خنده) بله. گل‌گلدون ترانه‌ای است كه مردم با آن انس دارند و همیشه تازه است. به هر جهت در كنسرت‌مان این ترانه را دو،سه بار می‌خوانیم. ول نمی‌كنند و هی درخواست می‌دهند و ما هم دو،سه بار اجرا می‌كنیم.
شاهكار فریدون شهبازیان.
ـ بله،‌شاهكار آقای شهبازیان و شعری از فرهاد شیبانی.
▪ بیشتر از همه با كدام آهنگسازها كار كرده‌اید؟
ـ بعد از انقلاب كه خودم خودكفا شده‌ام و خودم برای خودم آهنگ می‌سازم. این فرصتی بود كه به این موضوع متمركز بشوم و بیشتر كار كنم.
▪ وقت هم زیاد داشتید.
ـ به هر حال، چیزی را كه آدم دوست دارد دنبال می‌كند، حتی اگر مشغول كار دیگری باشد. البته من فقط كار خانه انجام نمی‌دادم. كار دكوراسیون می‌كردم، عروسك‌سازی می‌كردم و اینها. وقتی از شعری خوشم بیاید روی آن تمركز می‌كنم آهنگش را هم خدا می‌فرستد. از دیگران، از شهبازیان فقط همین آهنگ گل‌گلدون را خواندم.
البته دلم می‌خواست ولی نشد. از بابك بیات هم «مرد من» را خواندم كه می‌گوید: «بگو ای مرد من ای از تبار هرچه عاشق/ بگو ای در تو جاری خون روشن شقایق» از كارهای بسیار زیبای بابك بیات است با شعری از آقای جنتی عطایی. با فریبرز لاچینی چندین كار دارم.
آهنگ‌های شروع كار موسیقی پاپ من از ایشان بود. كار فریبرز هم قشنگ بود. یكی «آسمان آبی» است، یكی «قلك چشات» است،‌یكی «هم‌نفس»‌است و چند تایی دیگر مثل «رنگ مسی»،‌چهار، پنج تا از ایشان خواندم. آهنگ «پرنده» هم هست كه خیلی دوست دارم با آهنگی از شماعی‌زاده و شعری از اردلان سرفراز. از استاد تجویدی دو ترانه دارم به نام‌های «ای ساقی» و دیگری هم آهنگ «بسوزان» با این شعر «بسوزان، بسوزان، شعرهایم را بسوزان/ خاطرات عمر شیرین مرا/ یادبود عشق دیرین مرا/ بسوزان» این هم كار قشنگی بود كه با اركستر بزرگ اجرا شد. از مهندس همایون خرم هم آهنگ دارم.
▪ از چه سالی رفته بودید رادیو؟
ـ فكر می‌كنم سال۴۸ بود.
▪ با كدام ترانه مطرح شدید؟
ـ فكر می‌كنم با ترانه «قلك چشات» بود كه شناخته شدم. بعدترها آهنگ «گل گلدون من» را خواندم كه الان درست سی‌سال از عمر اجرایش می‌گذرد.
▪ خانم‌های زیادی هستند كه در ایران برنامه اجرا می‌كنند مثل خانم پروانه، خانم زنگنه و جوان‌ترها...
ـ راست‌اش من اصلا خبری ندارم. آن دفعه هم كه بودم خبردار نشدم. در این سال‌ها كنسرت خانم هنگامه اخوان را رفتم كه خیلی وقت از آن گذشته است. هفت، هشت سال پیش بود. صدایشان را دوست دارم. بعد به كنسرت خانم خاطره پروانه دعوت شدم كه متاسفانه نشد كه بروم.
مال خانم زنگنه را هم شانس نداشتم. هر دفعه كه كنسرتی داشت من در سفر بودم. كنسرت خانم خاطره را كه گفتم نشد. خیلی دلم می‌خواست بروم ولی یادم نمی‌آید چه مشكلی پیش آمده بود كه نشد بروم. نتوانستم. البته كنسرت به صورت مداوم ندارند كه فرصتی بشود برای دیدنش. گاه‌گاهی است. شاید من زیاد اطلاع پیدا نمی‌كنم ولی احساس می‌كنم زیاد فعالیتی نیست.
▪ می‌خواهم گفت‌وگو را تمام كنم. به جز آهنگ‌هایی كه خودتان خوانده‌اید،‌آهنگ موردعلاقه‌تان كدام است؟
ـ (فكر می‌كند) «پر كن پیاله را». كارهای شهبازیان را دوست دارم. اكثر آهنگ‌هایش را دوست دارم. كارهای بابك بیات را هم دوست دارم. اكثر موزیك متن‌هایشان را هم شنیدم و دوست داشتم. حیف شد بابك خیلی زود رفت. هنرمندها عمر طولانی نمی‌كنند از بس حساس هستند.
▪ آهنگ دیگری نگفتید به جز «پر كن پیاله را».
ـ كارهای استاد تجویدی را هم دوست دارم. «پشیمان شدم»؛ «از آن می كه دست تو نوشیده‌ام/ برای وصال تو كوشیده‌ام/ پشیمان شدم/ پشیمان شدم.»

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - دوشنبه 16 شهریور1388        بازديد :              
درباره مصطفی كسروی --------مبحث بزرگان موسیقی ایران

متولد ۱۳۰۲ در تربت حیدریه
ورود به هنرستان عالی موسیقی (كنسرواتوار تهران) ۱۳۱۷
فراگیری فاگوت نزد یاروسلاو بیزا (استاد چك)
دریافت دیپلم موسیقی در ساز فاگوت از كنسرواتوار تهران،
عزیمت به ایتالیا برای ادامه تحصیل در موسیقی
تحصیل در كنسرواتوار سانتاچچیلیا در ایتالیا
تحصیل در مدرسه موسیقی پونتیفیچیو در رشته آهنگسازی
بازگشت به ایران بعد از پایان تحصیلات
اشتغال به كار به عنوان مدیر «دایره سرود و موسیقی مدارس»
تدوین نظام تازه آموزش موسیقی كلاسیك و سرود
بازگشت به ایتالیا برای ادامه تحصیل در رشته آهنگسازی۱۳۳۶
تحصیل در كنسرواتوار دولتی اریگو بویتو در شهر پرم
بازگشت به ایران
نوازنده فاگوت دراركستر انجمن دوستداران موسیقی ملی (به رهبری روح الله خالقی)
نوازنده فاگوت در اركستر سمفونیك تهران ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۳
ریاست هنرستان موسیقی تبریز به مدت یك سال۱۳۴۱
رهبر اركستر نكیسا در رادیو تهران۱۳۴۵ تا ۱۳۵۳
عضو شورای موسیقی رادیو
تحصیل در رشته آهنگسازی دانشكده هنرهای زیبا در دانشگاه تهران ۱۳۴۵
تدریس در هنرستان موسیقی ملی از ۱۳۵۱
عزیمت به آمریكا و نوازندگی فاگوت در اركستر سمفونیك واتكام در شهر بلینگهام


برخی از آثار او عبارتند از: «اورتور شوشتری» آواز و اركستر(بر اساس ترانه محلی پری جون)، «تصویر گذشته» (برای آواز و اركستر)، «خاطرات سفر» (برای اركستر، روی تمی از حسینعلی ملاح)
«اركستر سمفونیك تهران » سمبل و نشانه موسیقی كلاسیك در ایران است.این اركستر در سال۱۳۲۵ توسط پرویز محمود با جایگزینی اركستر هنرستان موسیقی به وجود آمد. سابقه اركستر به شیوه غربی، پیش از آن به ورود سازهای غربی و موزیك نظام به دوران قاجار و دربار ناصری بازمی گردد. علاوه بر اركستر موزیك نظام، اركستر زهی سلطنتی و اركستر مخصوص دربار، به اجرای آثاری از موسیقی غرب پرداختند. این مسیر كه توسط یك فرانسوی به نام لومر و شاگردان و همراهانش شكل گرفت، منجر به تشكیل «اركستر زهی سلطنتی» توسط سالار معزز (۱۲۸۹ش) و اركستر مدرسه موسیقی، توسط علینقی وزیری (۱۳۰۳ ش) شد.


با ورود موسیو لومر به ایران و تجدید سازمان دسته موزیك نظام، مدرسه موزیك نظام در ایران تأسیس و عملاً نخستین مدرسه موسیقی در ایران به رسمیت شناخته شد. فارغ التحصیلان همین مدرسه بودند كه بعدها برای نخستین بار اركستر مخصوص اجرای آثار موسیقی كلاسیك غرب را در تشریفات دربار با سرپرستی موسیو لومر برعهده گرفتند و واسطه آشنایی نزدیكتر ایرانیان با فرهنگ موسیقی غربی شدند.
سال ۱۲۸۹ اركستر زهی سلطنتی توسط سالاز معزز دوباره سر و سامان گرفت.


سیزده سال بعد یعنی در زمستان ۱۳۰۲ آگهی تشكیل یك مدرسه نه چندان دولتی در روزنامه ها به چاپ رسید، این مدرسه كه توسط علینقی خان وزیری با عنوان «مدرسه موسیقی» تشكیل شد، با صد دانش آموز آغاز به كار كرد كه البته در مدت كوتاهی بیش از بیست نفر از آنان باقی نماندند؛ همان شاگردانی كه مكتب وزیری را دنبال كردند و بانی مهمترین تحولات موسیقی درایران در قرن اخیر شدند. گرچه بعد از كناره گیری وزیر از مدرسه عالی موسیقی، نگرش به موسیقی ملی تغییر یافت و سازهای ایرانی جای خود را به سازهای غربی دادند، اما نگرش حاكم بر شاگردان وزیری، فضای آموزش موسیقی در ایران را آنچنان متأثر ساخت كه كمتر موسیقیدانی بعد از آن را می توان سراغ گرفت كه گرچه موسیقی غربی و آهنگسازی غربی را آموخته اما آثاری برگرفته از موسیقی ایرانی چه موسیقی اقوام و چه موسیقی ردیف دستگاهی آرانژمان نكرده باشد.


در سال۱۳۱۳.ش غلامحسین مین باشیان «اركستر سمفونیك بلدیه» را پایه ریزی كرد. این اركستر در روز جمعه سیزده آبان ۱۳۱۳ به مناسبت هزاره فردوسی، «سه داستان شاهنامه» را به همراه گروه كر اجرا كرد. این اركستر، سپس به اركستر هنرستان عالی موسیقی تغییر نام داد و مدتی نیز رهبری آن با یك موسیقیدان چك بود. اقدام بی نظیر و بی سابقه پرویز محمود، تشكیل اركستری مستقل تحت عنوان اركستر سمفونیك تهران بود. این اركستر متشكل از نوازندگان اركستر هنرستان، بدون دستمزد و با اشتیاق و میل كامل در منزل محمود تمرین كرده و چند اثر را نیز اجراكردند.


به این ترتیب نخستین دسته موزیك نظام به نام «دسته موزیك سلطنتی» توسط دو افسر ارتش فرانسه به نام های بوسكه و رویون تشكیل شد و عملاً نقطه آغازین حضور موسیقی غربی درایران را رقم زد.
مصطفوی كسروی دانش آموخته این جریان حضور موسیقی كلاسیك و آموزش موسیقی این موسیقی در ایران است . گرچه نام مصطفی كسروی، دیگر به جز در برخی كتاب های تاریخ معاصر موسیقی ایران در جایی دیده یا شنیده نمی شود ولی شماری از ساخته های او - البته بدون اطلاع از نام سازنده - برای بسیاری از دوستداران موسیقی، آشناست.


وی نوازنده ای چیره دست در رشته فاگوت است كه فاگوت نوازانی چون خسرو سلطانی راپرورش داده؛ آهنگسازی است خوش ذوق كه آثاری چون «اورتور شوشتری» و «سرود درختكاری» را آفریده و در نهایت رهبری فعال كه سال ها رهبری اركستر نكیسا در رادیو ایران را در دست داشت.كسروی اما در این روزها، دوران كهولت و بازنشستگی خود را در كالیفرنیا می گذراند، بی آنكه كسی جویای احوال او و آثارش شود.
مصطفی كسروی در سال ۱۳۰۲ در تربت حیدریه (خراسان) تولد یافت.از نوجوانی به نوازندگی فلوت پرداخت ولی از سال ۱۳۱۷ در هنرستان عالی موسیقی (كنسرواتوار تهران) نزد یاروسلاو بیزا (استاد چك) به فراگیری فاگوت پرداخت.پس از دریافت دیپلم در این ساز، چندین سال نیز در كنسرواتوار سانتاچچیلیا و مدرسه موسیقی پونتیفیچیو در ایتالیا به تحصیل در رشته آهنگسازی پرداخت.


در بازگشت به ایران به سمت مدیر «دایره سرود و موسیقی مدارس» منصوب شد.وی ضمن بخش بندی مدارس، تعیین سرپرست برای هر یك، ایجاد كلاس های كوتاه مدت برای مدرسان و ارائه شیوه های تازه در امر آموزش سرود، با تصویب اداره هنرهای زیبای كشور، سه دوره مسابقات سرود برپا داشت كه هزاران دانش آموز از شهرستان ها در این مسابقات شركت كردند. در ۱۳۳۶ از نو با دریافت بورس راهی ایتالیا شد و در كنسرواتوار دولتی اریگو بویتو در شهر پرم، تحصیلات آهنگسازی خود را پی گرفت.در سومین سال از این دوره، به دلیل مسائلی كه برخی دانشجویان ایرانی مقیم ایتالیا پدید آوردند دولت ایران دستور بازگشت همه دانشجویان بورسیه از این كشور را صادر كرد و كسروی نیز به ناچار به كشور بازگشت.


كسروی در آغاز فعالیت هایش، چندین سال نوازنده اركستر انجمن دوستداران موسیقی ملی بود و از سال ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۳ در اركستر سمفونیك تهران نوازندگی می كرد.در همین دوران اركستر سمفونیك رادیو ایران به نام «اركستر فارابی»، آثار آهنگسازان ایرانی همچون مرتضی حنانه،فریدون ناصری ،فریدون فرزانه و سیروس شهردارو ...را اجرا و ضبط می كرد.مصطفی كسروی نیز از جمله موسیقیدانانی بود كه آثارش با این اركستر اجرا شد.
وی از سال ۱۳۴۱ به مدت یك سال ریاست هنرستان موسیقی تبریز را عهده دار بود و نامش در كنار رؤسای هنرستان موسیقی تبریز ثبت شده است.در كنار نام كسانی چون اسماعیل دیباج، عزیز شعبانی، یوسف یوسف زاده، هدایت الله خیرخواه، احسن الله هوربد و ...


كسروی از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۳ رهبری اركستر نكیسا در رادیو تهران را در دست داشت. چندی نیز عضو شورای موسیقی رادیو بود. از سال ۱۳۴۵ با توجه به نیاز به مدرك تحصیلی برای ارتقای رتبه، در رشته آهنگسازی دانشكده هنرهای زیبا در دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و از ۱۳۵۱ به مدت دو سال به تدریس هماهنگی در هنرستان موسیقی ملی اشتغال داشت.
در ۱۳۵۶ همراه با خانواده راهی آمریكا شد و پس مدتی فعالیت پراكنده، از سال ۱۳۶۵ به عنوان نوازنده فاگوت در اركستر سمفونیك واتكام در شهر بلینگهام (ایالت واشینگتن) مشغول به كار شد ولی در سال ۱۳۷۲ ناگهان تصمیم گرفت كه به ایران بازگردد و در داخل كشور به فعالیت های هنری خود ادامه دهد ولی شرایط با آنچه او در ذهن داشت بسیار متفاوت بود: «همه مرا از یاد برده بودند.چندین ماه پس از ساخت قطعه كوتاهی به سفارش شبكه سوم تلویزیون از نو راهی آمریكا شدم...».


در زمانی كه كسروی تصمیم به ترك اركستر سمفونیك واتكام گرفت این اركستر برای قدردانی از زحمات وی، «اورتور شوشتری» اثری كه او در اواسط دهه ۱۳۳۰ آفریده بود را در كنسرتی به اجرا درآورد كه خوشبختانه ضبط مطلوبی نیز از آن در دست است.كسروی اظهار می دارد: «در آمریكا تغییرات كوچكی در این اثر دادم و یك قطعه برای سازهای زهی به وسط قطعه اضافه كردم.ناگفته نماند این اركستر در سال ۱۹۹۰ یكی دیگر از كارهایم را نیز به نام «ماهور» اجرا كرد.كاش همین تقدیر كوچكی كه آنها برای چند سال نوازندگی در اركسترشان از من كردند در تهران كه سال ها تدریس، نوازندگی و رهبری كرده بودم صورت می گرفت....»


روزنامه های محلی نیز در آن زمان علی رغم فضای خصمانه و ناعادلانه موجود نسبت به ایران، نتوانستند اثر او را نادیده بگیرند و واكنشی بسیار مثبت به كسروی و اثر وی نشان دادند.روزنامه هرالد بلینگهام در یكی از تیترهای صفحه نخست، از مصطفی كسروی به عنوان هنرمندی نام برد كه آنان فرصت حضور وی را بدست آورده اند.بسیاری اظهار داشتند اجرای «اورتور شوشتری» فرصت بسیار خوبی برای نوازندگان اركستر سمفونیك واتكام بوده است تا با آثاری متفاوت از آنچه معمولاً می نوازند آشنا شوند.رهبر اركستر نیز در هرالد بلینگهام خاطرنشان ساخت: «اجرای این اثر توسط ما همچون اجرای موسیقی سنتی چینی با گروه جاز نیواورلئان است.»


از دیگر آثار كسروی باید به «اصفهان» (برای آواز و اركستر، بر اساس ترانه محلی پری جون)، «تصویر گذشته» (برای آواز و اركستر، روی سروده های سیمین بهبهانی)، «خاطرات سفر» (برای اركستر، روی تمی از حسینعلی ملاح) و... اشاره كرد.كارهای آوازی كسروی، عموماً در دوران فعالیت او در رادیو تهران توسط خوانندگان متعدد اجرا و ضبط شده است.
كسروی اظهار می دارد: « جوانانی كه می خواهند برای موسیقی مملكت شان كاری كنند باید حوصله به خرج دهند، در این راه تحصیل كنند البته موضوع تنها یادگیری هارمونی و كنترپوان نیست.هارمونی به تنهایی شعبات بی شماری دارد.باید جست وجو كرد كه كدام یك به درد موسیقی ایرانی می خورد.اگر واقعاً عشق و علاقه در كار باشد از هیچ مشكلی نباید هراس داشت.غربی ها به این نتیجه رسیده اند كه نباید به شرقی ها چیزی یاد داد.یك بار یكی از معلمان من به جای تصحیح مسأله من، به كشیدن نقاشی از تركیب نت هایم پرداخت.با توجه به همه این مشكلات باید با جرأت پیش رفت تا ریزه كاری ها و راه های مختلف را پیدا كرد.وقتی تحصیلات به حد قابل توجهی رسید می توان از معدن غنی موسیقی ایرانی استخراج كرد...»


وی می افزاید: «در شرایط فعلی كسانی كه نت نمی دانند و تنها از حفظ مطالبی را سینه به سینه منتقل می كنند نمی توان كار جدی روی موسیقی ایرانی انجام دهند.در لس آنجلس كه من ساكن هستم همه ادعا دارند كه موسیقی ایرانی را ترویج می كنند.یكی می گوید من فلان سبك موسیقی را به ایران آوردم؛ دیگری نخستین كسی است كه فلان نوع تنظیم را ابداع كرده و دیگری نخستین كسی است كه در موسیقی ایرانی - ببخشید - به جای آواز، عربده كشیده است! یك بار می خواستم از آنها بپرسم اگر از شما طبل، سنج، دایره زنگی و سایر آلات ضربی را بگیرند و چیزی برای نگه داشتن ریتم در اختیار نداشته باشید از كارهایتان چه می ماند؟ امروزه موسیقی پاپ، جاز، كلاسیك و...همه دارای قواعدی هستند كه باید آنها را یاد گرفت

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 14 شهریور1388        بازديد :              
معین، خواننده ------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

معین در سال ۱۳۳۰ در شهرستان نجف آباد واقع در استان اصفهان در خانواده ای کاملا مذهبی و از نظر مالی در سطح متوسط و پر جمعیت به دنیا آمد. او در دوران نوجوانی و جوانی قرآن را با صوت و اشعار و غزلیات شعرای بزرگ را با لحنی زیبا میخواند. وی در سن ۱۸ سالگی با یادگیری ساز تار با نتها و گوشه های موسیقی و آوازی آشنا شد. او در همان دوران با دوستان خود در مجالس شادمانی برنامه های
بسیاری در شهر خود و دیگر شهرهای استان اصفهان اجرا میکرد.


● زندگی حرفه ای
معین در سن ۲۰ سالگی در اصفهان به خاطر استعداد و صدای زیبای خود توانست با اساتیدی همچون تاج اصفهانی و حسن کسائی آشنا شود و در کلاس های آواز و موسیقی ایشان شرکت کند. معین در سالهای پیش از انقلاب اسلامی در ایران( از سال ۵۵ تا ۵۸ ) به طور مداوم هر شب در هتل عباسی و هزارویک شب اصفهان برنامه اجرا میکرد. او به خاطر همین کار توانست با افراد بیشتری در زمینه موسیقی و آواز آشنا شود. بعد از انقلاب اسلامی معین فعالیتهای خود را تا قبل از انقلاب فرهنگی ادامه داد و در سال ۵۹ توانست اولین کاست خود را با نام یکی را دوست میدارم را منتشر کند و صدای خود را به تمام ایرانیان در سراسر ایران و دنیا برساند. وی در سال ۱۳۶۰ ایران را ترک کرد و در ایالات متحده آمریکا با کمک دوستانی همچون هایده توانست کار خود را شروع کند و تا به امروز ادامه دهد.
● شایعات
اولین و باور انگیز ترین شایعه در مورد معین اینست که میگویند معین نا بینا میباشد. در صورتی که معین از هر دو چشم بینا است و فقط یکی چشمان او به خاطر صدمه دیدن عصب پلک او در زمان نوجوانی کم سو شده و به خاطر غیر متعادل بودن پلک ( ناتوانی باز نگه داشتن او در زمان طولانی) چشمش از عینک آفتابی طبی استفاده میکند.
دومین شایعه که بیشتر از روی اشتباه است نام معین میباشد که او را به اسم رضا میشناسند و گروهی اسمش را معین میدانند در صورتی که نام وی نصرالله میباشد.
رضا شاعر بیشتر آهنگهای معین قبل از خروج وی از ایران بوده و بخاطر اینکه در کاستهایی که منتشر شد نام این دو را در کنار هم به این صورت رضا . معین چاپ کرده بودند بیشتر دوستاران وی به اشتباه او را رضا معین خواندند و یا بعضی ها اسم او را معین تصور کردند.


شایعات بسیار دیگری هم هست همانند اینکه امید برادر معین میباشد در صورتی که معین هیچ نسبتی با امید ندارد(معین ۳ برادر به نامهای مصطفی مرتضی و فتح الله داشت که فتح الله در سال ۱۳۸۲ فوت کرده). ویا اینکه معین در آمریکا دارای چند شرکت بزرگ و چند غمار خانه و مشروب فروشی است. در صورتی که او تنها منبع درآمدش فقط از راه خوانندگی و کلاسهای موسیقی میباشد. وی از مشروب متنفر است زیرا او به دین اسلام اعتقاد دارد و نماز خود را ترک نگفته و همیشه با خدای خود در راز و نیاز است. و همیشه موفقیت خود را در کمک خداوند به خود میداند.
امروزه معین به خاطر موقعیت بالایی که دارد بیشتر از پیش به آهنگها و ترانه هایی که قرار به اجرای آن دارد حساسیت نشان میدهد. و از طرف دیگر به خاطر وجود افرادی که هیچ از این هنر والا نمیدانند و فقط صرف داشتن موقعیت مالی بالایی که برخوردارند بیشتر این هنر را به تفریح تشبیه کرده اند کمتر کسی هست که اشعار و آهنگهای مناسب برای معین بسراید و بسازد. به همین خاطر انتشار کارهای جدید از طرف او با فواصل بسیار انجام میگیرد

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 13 شهریور1388        بازديد :              
محسن چاووشی: هیچ وقت دلسرد نشدم ------- مبحث بزرگان موسیقی ایران
 

محسن چاووشی بدون تردید یکی ازمحبوب‌ترین خواننده‌های پاپ است. او متولد سال ۱۳۵۸ در شهر آبادان است. در یک خانواده هشت نفری بزرگ شده و لیسانس حسابداری دارد و موفقیتش را مدیون لطف و محبت‌های مادرش می‌داند. با او گفتگویی انجام دادیم که گوشه‌هایی از آن را می‌خوانید. نسبت به آلبوم اولم تغییرات زیادی کردم، اون روزها خیلی کم سن و سال بودم، هیچ چیزی از دنیای موسیقی حرفه‌ای نمی‌دانستم اما حالا دیدگاهم نسبت به موسیقی عوض شده است.
اوایل که کارم رو شروع کرده بودم، همه می‌گفتند از فلان خواننده تقلید می‌کنم اما رفته‌رفته صدای من پخته‌تر شد و خشی که با بالا رفتن سن و تمرین زیاد در صدایم ایجاد شد، باعث گشت صدایم از آن خواننده متمایز شود.


شاید خواننده مجاز نباشم اما تا به حال کار بدی را نخوانده‌ام. من برای موسیقی و مخاطبم حرمت قائلم و هیچ‌وقت حاضر نیستم کار ضعیفی را به آنها ارائه بدهم.
از اجرای ترانه «نفرین» بسیار پشیمانم البته من برای کار خانم حیدرزاده ارزش زیادی قائلم ولی به نظر من هیچ‌وقت یک عاشق نمی‌تواند معشوقش را نفرین کند چون او روزی انتخابش بود به همین خاطر با خواندن شعر«دستای من عمری نمک خورده دستای توئه، هر جوری نفرینت کنم آخر نانجیبیه» خواستم به نوعی آهنگ «نفرین» را جبران کنم.
در رابطه با گرفتن مجوز، بدشانسی آوردم. آلبوم اول من در آستانه گرفتن مجوز بود حتی چند اصلاحیه هم به آن وارد شده بود اما تنها چند روز مانده به انتشار آلبوم، کار روی اینترنت پخش شد البته در این رابطه خودم هم بی‌تجربگی کردم چرا که کار را دست چند نفر سپردم. آنها هم رفاقت را در حقم تمام کردند و کار را روی اینترنت گذاشتند.


قبلا اصلا آهنگ‌های با کلام را گوش نمی‌دادم و تنها موسیقی‌های بی‌کلام ریچارد کلایدرمن را گوش می‌دادم اما خب مدتی است به اصرار دوستانم کار سایرین را هم گوش می‌دهم. آلبوم جدیدم «یه شاخه نیلوفر» نام دارد که احتمالا تا چندی دیگر به بازار می‌آید. این آلبوم نسبت به کارهای قبلی‌ام فاخرتر است. در این آلبوم، هم راک خوانده‌ام، هم اسلو و ترانس. تنظیم آلبوم جدیدم بر عهده خودم است، البته کار شهاب اکبری هم خیلی خوب بود. من همین جا ازش تشکر می‌کنم، منتهی احساس کردم خودم بیشتر از سایرین از حال و هوای آلبومم باخبرم البته محمدرضا آهاری هم در تنظیم آهنگ‌ها کمک کرد. شعر آلبوم هم مانند گذشته برعهده حسین صفا، امیر ارجبین و اسلام محمدی است. آنها از دوستان بسیار نزدیک و صمیمی من هستند و با فضای کاری‌ام کاملا آشنا هستند.
با اینکه پیشنهادهای زیادی برای تنظیم و آهنگسازی سایر خواننده‌ها داشتم ولی ترجیح می‌دهم برای خودم کار کنم چرا که سبک من مختص به خودم است و نمی‌تواند کمک زیادی به دیگران بکند. از میان کارهای خودم به «عشق دو حرفی» و «برای پاییزی» و «متاسفم» علاقه بیشتری دارم. خیلی دوست ندارم از من عکس و تصویر جدیدی چاپ شود چرا که اگر من از خودم عکس و تصویری به بازار بدهم، مسئولان فکر می‌کنند من به دنبال مطرح کردن خودم به شکل غیرمجاز هستم.


مدتی قبل شایعه شده بود که می‌خواهم از ایران بروم در حالی که من هیچ‌وقت به این مسئله حتی فکر هم نکردم. من دوست دارم در مملکت خودمان و برای هموطنانم بخوانم تا در غربت... در مورد فیلم «سنتوری» و حواشی آن تا به حال حرف‌های زیادی زده شده ولی آن چیزی که مسلم است، صدای من باعث عدم اکران این فیلم نشده چرا که بعد از حذف صدایم هم مشکل اکران «سنتوری» همچنان پابرجاست.
شایعاتی که در مورد اختلاف من و رادان وجود دارد را به طور کامل تکذیب می‌کنم. من و بهرام نه تنها هیچ‌گونه مشکلی با هم نداریم، بلکه مرتب با هم در تماسیم. «سنتوری» بدون تردید به لحاظ هنری برای من سودمند بود اما از لحاظ مالی منافع من در نظر گرفته نشد. پیشنهادهای زیادی برای بازیگری دارم اما خودم تمایل چندانی برای حضور در این عرصه ندارم، ترجیح می‌دهم که فعلا در یک حرفه فعالیت کنم.
دیگر قصد دوصدایی خواندن را ندارم...! با وجود مشکلاتی که بر سر راه خوانندگی‌ام وجود داشت اما هیچ‌وقت دلسرد نشدم چرا که این کار را با عشق انجام می‌دهم.


اوایل فقط برای دل خودم کار می‌کردم اما وقتی علاقه مردم را دیدم، تصمیم گرفتم دیدگاهم را راجع به ترانه‌هایم عوض کنم. در آلبوم جدیدم دیگر از کارهایی نظیر «نامادری» و «نفرین» نمی‌خوانم... شاید باور کردنش هم برای شما مشکل باشد اما من از موسیقی درآمدی نداشته‌ام. مدتی قبل به دلیل مشکلاتی که بر سر راه خواندنم به وجود آمده بود، حسابی دلزده شده و قصد داشتم دیگر نخوانم اما دوستانم با من صحبت کردند که برای موفقیت باید جلوی مشکلات ایستاد، نه این‌که میدان را خالی کرد

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 12 شهریور1388        بازديد :              
سعید فرج پوری -خاطرات كودكی از شور تا ماهور-سعید فرج پوری------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

● نگاهی به آلبوم موسیقی كردی «كمانچه نوازی» ساخته سعید فرج پوری
«اوایل سال ۱۳۸۲ كه مصادف بود با عید نوروز، سفری به زادگاهم شهر سنندج داشتم. در یكی از روزها فرصتی پیش آمد تا بتوانم به محله ها و كوچه پس كوچه های قدیمی شهر؛ جورآباد، قلعه چهارلان، چهارباغ، آقازمان، باغ ملی و... كه سرشار از خاطرات تلخ و شیرین دوران كودكی و نوجوانی ام بود سری بزنم. در طول این سفر سه الی چهار ساعته نغمه های جاودانه و ماندگاری از موسیقی كردی و هنرمندان بزرگ كرد را زیر لب زمزمه كردم و این نغمه ها مرا به پستوی خاطراتم می برد؛ خاطراتی كه بخشی از آن را درد و رنج و محرومیت مردم و بخش دیگر را عشق به زندگی، خلوص، شادی و عاطفه و دلدادگی شكل می داد و عطر یاس های خانگی كه فضای كوچه های قدیمی شهر از آن معطر بود، مرا به خویشتن خود نزدیكم می كرد.


بعد از این گشت و گذار لذت بخش، این نغمه ها تا مدت ها همچنان در گوش و ذهنم طنین انداز بود.» سعید فرج پوری این سطرها را داخل جلد آخرین آلبومش كه براساس ملودی های كردی ساخته شده نوشته تا مخاطبش را آماده كند كه قرار است صدای خاطره های یك مرد كرد را با سازش بشنود؛ با ساز و نوا و دف كردی. خاطره هایش یكی دو تا نیست و فقط هم خاطره های شادش را انتخاب نكرده. خاطره های لباس های رنگارنگ عروسی های كردستان، خاطره پازنی های دوضربی و سه ضربی و... سراغ روزهای تلخ را در هفت ضربی های شور گرفته، شش هشت های مخصوص كردی را هم آورده كه خلاف اسمشان بسیار آرام نواخته می شوند. خاطره هایش كه یادگار كودكی، نوجوانی و جوانی بوده اند و كمانچه نواز خواسته تا همه آنها را یك جا به صدا دربیاورد، پس در هر ترك، پنج، شش تصنیف گنجانده و در مجموع هفت ترك، بیش از بیست مقدمه و تصنیف آورده است. از ماهور شروع كرده و در شور به پایان رسانده. حالا این همه خاطره كردی را مگر می شود بدون دف اجرا كرد؟


پس پژهام اخواص هم دعوت می شود تا نوازنده دف و تنبك و سازهای كوبه ای باشد. فرج پوری از كوچه های مختلف رد شده، از كوچه هایی كه شاید خیابان شده اند و ترانه های مادربزرگ و پدربزرگش را به یاد آورده و آن وقت هر چقدر به دور و برش نگاه كرده، شباهت اندكی با آن روزهایش پیدا كرده است. ترانه هایش به دست نخوردگی آن روزها نبوده و به جای اینكه هرازگاهی صدای دلپذیر به هم خوردن برگ ها را بشنوند، صدای بوق ماشین شنیده... پس سعی كرده تا منطقی باشد و به قول خودش روایتی از این تصانیف قدیمی را با صدای امروز تعریف كند. ملودی اصلی به سبك و سیاق قدیم باقی مانده و فرج پوری قصه های امروز را به ملودی ها اضافه كرده است. در ابتدای هر ترك یك مقدمه ساخته شده تا سه چهار تصنیفی كه در پی آن در یك دستگاه آمده، پیوند بخورند.


میان این تصانیف هم قطعاتی بسیار كوتاه تنظیم شده اند تا هر ترك شبیه به نوازندگی كسی باشد كه همزمان قصه می گوید، بداهه نوازی می كند و به امروز و دیروز فكر می كند. نام آلبوم كمانچه نوازی است اما در ترك اول كه ده ضربی ماهور است، صدای دف بلندتر شنیده می شود. آهنگساز كه كمانچه نوازی دلیل ساختن و انتشار اثرش بوده، ناچار است تا برای رساندن صدای كردستان از دف استفاده كند، چرا كه تحرك موسیقی كردی به چیزی بسیار بیشتر از كشش های كمانچه محتاج است. اخواص كه نوازندگی همه سازهای كوبه ای را در این آلبوم به عهده داشته، در هیچ قطعه ای از كمانچه عقب كه نمانده هیچ، گاهی فراتر هم رفته. گاهی جمله ها را تمام كرده و گاه تم اصلی جمله را نواخته است.


فرج پوری كه سال ها است آهنگسازی می كند و سابقه همكاری با برجستگان موسیقی ایران را دارد، این روزها مشغول برگزاری كنسرتش به همراه گروه دستان است. او برای ساخت و پرداخت این ملودی ها یك سال را صرف كرده و بعد تنها یك ماه با اخواص دونوازی ها را تمرین كرده است. گرچه ملودی ها برای دو خط نوشته نشده بودند، اما برای افزایش حجم صدا، اغلب قطعات را یك بار اجرا و ضبط كرده و بعد بار دیگر در مقام كمانچه دوم آنها را ضبط كرده است، این اتفاق در مورد سازهای كوبه ای هم افتاده است. آهنگساز بودن فرج پوری و سابقه همكاری اش با خوانندگانی چون شهرام ناظری ظاهراً روی انتخاب قطعات این آلبوم بی تاثیر نبوده است. اگرچه تمامی تصانیف انتخابی، همه در اصل دارای كلام بوده اند، اما گاهی كمبود كلام روی بعضی از قطعات نمود بیشتری پیدا كرده است، به طوری كه آدم احساس می كند كسی خط خواننده را خالی گذاشته و حالا قطعه منتظر است تا آقای خواننده در استودیو را باز كند میكروفنش را تنظیم كرده و شروع كند به خواندن لرزان لرزان... حالا آن خواننده می تواند ناظری باشد تا بیاید و تصنیف «هی هی» را بخواند یا خواننده ای كه از دل زمان های دور «چاروكه» را سر می دهد، اما بالاخره باید یكی باشد. اگرچه در بسیاری از قطعات این كمبود احساس نمی شود، اما انتخاب قطعات مشهور آوازی حس این كمبود یا بهتر بگویم نبود را پررنگ تر كرده است.


سعی بر این بوده كه رنگ ها مثل دستمال های رقص كردی دائم و ثانیه به ثانیه تغییر كند، تا شور بیشتری حاكم باشد و حال و هوای خاطره انگیز و جریان سیال ذهن آهنگساز بیشتر منتقل شود. همه قصه گوها، همه قصه هایشان را خوب و جذاب تعریف نمی كنند. همیشه این طوری است كه بعضی از قصه هایشان را بهتر تعریف می كنند، گاهی هم پیش می آید كه قصه شان خیلی شخصی است و خیال می كنند كه قصه با تمام جزئیاتش همان قدر كه برای آنها شنیدنی است برای تو هم هست. حالا حكایت هزار و یك شب سعید فرج پوری در بعضی از ترك ها همین داستان است.
در هفت ضربی ماهور، پس از مقدمه قرار است كه خان ها تكه، آخ لیل و داخ لیل و كردستان خوشه را بشنوی، آن هم نزدیك به ۱۱ دقیقه. خب این ترك ۱۱ دقیقه ای باید خیلی تنظیم خوبی داشته باشد تا بتواند تو را تا پایان با خودش همراه كند، اما این اتفاق نیفتاده و حال و هوای دلچسب خاطره ای آرام و خوش كه آدم دلش نمی خواهد آن را تمام كند و دوست دارد كه با آب و تاب آن را تمام و كمال تعریف كند، اجازه نداده تا این یكنواختی با وجود سه تصنیف تمام شود. اصلاً هر جا این ترك ها ۱۱ دقیقه ای شده اند، همین اتفاق افتاده است. حالا قرار هم نیست كه من خیلی بی انصاف باشم چون فقط دو قطعه اش ۱۱ دقیقه ای است، شاید هم آهنگساز با پنج ترك شش- هفت دقیقه ای دیگر شنونده را بدعادت كرده.


الان یك دفعه یاد آن آلبوم «باران» كیهان كلهر و شجاعت حسین خان افتادم كه سه ترك سفید، سبز و سرخ دارد و هر كدامشان n دقیقه طول كشیده و هیچ كسی هم اعتراضی نمی كند و با سرعت هرچه تمام تر خودش را با شرایط ویژه آلبوم و بداهه هایش وفق می دهد. یادم نمی آید كجا خوانده بودم كه آكادمیك كردن و نت نوشتن و از این قبیل كارها به موسیقی ایرانی و موسیقی نواحی ایران نمی آید.
بعد هم نویسنده قطعات استاد شجریان را مثال زده بود، قطعاتی كه در حال و هوای آزاد اجرا كرده بود و صدایش را در بیكران رها كرده و مقایسه آن با برخی از قطعاتی كه حسین علیزاده با ریتم و حال و هوای حساب شده موسیقی غربی و میزان بندی ها و تایم های خاص و اینكه در آن قطعات شجریان، شجریان واقعی نبوده و این حرف ها... همه این آسمان ریسمان ها را بافتم كه در مورد لینك های بین تصانیف و مقدمه های ساخته شده بگویم. اغلب این لینك ها قرار بوده به كمك ملودی های اصلی بیایند و چراغ های رابطه تصانیف را روشن كنند، برعكس ضرب اصلی آنها را گرفته اند و اگرچه آهنگساز قصد داشته تا عامه پسندی را كنار بگذارد، ساده نوازی نكرده باشد و مخاطب جدی تربیت كند، اما در این میان، شور كردی هم از بین رفته است.


مدرنیته ای كه در این فضا متولد شده، اوج های ستایش آمیز شرقی قطعات را گرفته، آن هم موسیقی كردی كه برآمده از دل فرهنگی است كه پیوسته در نهایت ها جریان دارد، در بالاترین شور جریان دارد یا تلخ ترین لحظات را تصویر می كند. البته این طور نبوده كه در همه جا این جامه مدرنیته به تن موسیقی كردی گشاد باشد، اتفاقاً ضربات هجایی و پیتزیكاتوها خیلی هم به فضای كلی اثر برازنده اند. پاساژها بسیار خوب اجرا شده اند و در دل این وام ها، سئوال و جواب های بومی، پابه پای آن تصنیف را همراهی كرده اند

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 11 شهریور1388        بازديد :              
شهرام ناظری خواننده ------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

شهرام ناظری در سال ۱۳۲۸ (۱۹۵۰ میلادی) در خانواده ای هنردوست، در کرمانشاه به دنیا آمد. از کودکی و زیر نظر پدرش، آموزش های اولیه موسیقی و آواز را فرا گرفت.
پس از آن تحت تعلیم نورعلی خان برومند آثار گذشتگان موسیقی را فرا گرفت و همزمان برای تکمیل ردیف آوازی از محضر استاد زنده‌یاد عبدالله خان دوامی نکته‌ها آموخت.
وی همچنین از محضر استادانی چون محمود کریمی، محمدرضا شجریان، عبدالعلی وزیری و حسین قوامی نیز نکته‌ها و ظرایف آوازی را فرا گرفت.
در همین دوران بود که وی با استاد داریوش صفوت آشنا شد و به گفته خود آقای صفوت آن توصیه معروف را به وی کرد که « صدای تو اساطیری است و مبادا که این صدا را با چیزی دیگر بیامیزی»


ناظری همزمان با آموختن آواز به آموختن ساز سه تار هم پرداخت و از جمله کسانی بودکه بیشترین حشر ونشر را با استاد نامدار سه تار، استاد احمد عبادی داشت و نیز در این مسیر از دانش و توانایی‌های استادانی چون محمود تاجبخش، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی (سازنده معروف سه تار) نیز نکته‌ها آموخت، ‌ضمن آنکه در دوره‌ای که رضا قاسمی در آلبوم گل صدبرگ با ناظری همکاری می‌کرد، از وی هم نکات قابل اعتنایی فرا گرفت.[نشست نقد و بررسی کتاب گل صدبرگ]
نقطه عطف اول کاری شهرام ناظری را باید در ضربی شوشتری و تصنیف معروف کاروان شهید جستجو کرد. این اثر را استاد محمد رضا لطفی ساخته و ناظری در مایه شوشتری خوانده است.
کار فضایی حماسی دارد و استفاده از مثنوی معروف هوشنگ ابتهاج سایه در این کار، وجهی تراژیک به آن بخشیده است. صدای ناظری در این اثر پر انرژی و جوان و جسور است و در بخش‌های اوج کار، حماسی و تاثیرگذار. این اثر بعدها تحت عنوان چاووش ۷ منتشر شد.


ناظری همراه استاد لطفی مثنوی معروف سایه را در دستگاه ماهور هم خواند که تنها نسخه‌ای از آن گاه به گاه از تلویزیون پخش می‌شود. اورتور(درآمد) این کار و ضربی‌ای که آواز ناظری روی آن خوانده می‌شود، در آلبوم چاووش ۶ با صدای آقای شجریان هم خوانده شده است. آلبومی که تصنیف معروف ایران هم در ادامه این آواز و ضربی آمده است.
در همین دوران وی آواز شور را با کمانچه مرحوم بهاری و نیز همراهی سنتور پرویز مشکاتیان می‌خواند. آواز این کار یکی از درخشان‌ترین آوازهای ناظری است، که در کمتر اثر دیگری تکرار شده است.
صدایی در اوج و حماسی که همنوازی پر و پیمان استاد زنده یاد بهاری به ‌آن وجه و صبغه دیگری داده است؛ آوازی با مطلع شعری «چندین شب و خاموشی ، وقت است که برخیزیم/ وین آتش پنهان را با صبح در آمیزیم»


این اثر به همراه تصنیف معروف «مرا عاشق» با آهنگسازی آقای مشکاتیان بعدها در آلبومی که به نام لاله بهار (به یاد ملک‌الشعرای بهار) کار شده بود، انتشار می‌یابد.
پس از آن وی گل صد برگ را در اوایل دهه شصت به بازار موسیقی عرضه می کند. کاری مشترک با جلال ذوالفنون و البته رضا قاسمی که بر روی طرح این کار زحمات فراوانی صرف کرد و حتی بخش عمده ایده این کار را باید از آن وی دانست تا ذوالفنون.
این اثر دو ویژگی داشت، اول معرفی و عمومی کردن ساز سه تار و دف و دیگری وجه حماسی کار.
بعدها وی آلبوم آتش در نیستان را با جلال ذوالفنون اجرا می‌کند که استفاده از اشعار مولانا در این اثر هم از جمله ویژگی‌های کار به شمار می‌رود. کاری که می‌توان آن را تداوم منطقی گل صدبرگ به شمار آورد و نشان داد که ناظری علاوه بر آواز دستی چیره در تصنیف‌سازی و ذهنی بکر برای پروردن برخی ملودی‌های جذاب و دلنشین دارد.


پیش از این کار البته ناظری با کیخسرو پورناظری آلبوم«صدای سخن عشق» را کار کرده بود که این اثر خود سنگ بنایی شد برای کارهایی که بعدها با گروه‌نوازی ساز تنبور انتشار یافت که نقطه عطف آن را باید در«آلبوم مهتاب رو» دانست که تصنیفی خیره‌کننده را در آن شاهدیم.
این تصنیف نمونه شاخص و تکامل یافته تصانیفی است که بعدها به جریان موسیقی عرفانی یا سماع شهره شدند. تصنیفی که اوج و فرودهای منحصر به فردی دارد و به خوبی روی شعر مولانا نشسته و ناظری آن را به نیکوترین وجه اجراکرده است.
نقطه عطف بعدی کار ناظری با آلبوم شورانگیز حسین علیزاده شکل گرفت. اثری که خود به لحاظ استفاده از فرمها و ابداعات تازه در موسیقی ایرانی کاری نو و متفاوت است و از ذهن پیچیده و مبدع علیزاده دراین کار خبر می‌دهد.


این اثر ابتدا در تالار وحدت اجرا شد و عواید آن هم به زلزله‌زدگان استان گیلان اختصاص یافت و علاوه بر ناظری، صدیق تعریف هم آن را خواند. اما وقتی آلبوم شور انگیز منتشر شد، تنها صدای ناظری زینت بخش آن بود.
ناظری در این اثر هم یکی از زیباترین آوازهای خود را خواند. آوازی در مایه بیات ترک با شعری معروف از مولانا: «دگر باره بشوریدم، بدان سانم به جان تو / که هر بندی که بر بندی، بدرانم، به جان تود»
پس از این دوران ناظری با گروه دستان همکاری می‌کند که نقطه عطف آن را باید در آلبوم « سفر به دیگر سو» جست و جو کرد. این آلبوم نمونه‌ای شاخص از تحول در ریتم و سرعت در موسیقی سنتی‌است، شاخصی که گروه دستان و به خصوص حمید متبسم پایه‌گذار آن بود و اکنون به ژانری غالب در گروه‌نوازی موسیقی سنتی تبدیل شده‌است.
خود ناظری هم در گفتگویی گفته است که سفر به دیگر سو مهم‌ترین کار وی در عرصه موسیقی و به نوعی مانیفست کاری وی به شمار می‌رود. اثری که ناظری سعی کرد در آن فرم‌های آوازی تازه ای را با الهام از ساختار موسیقی ردیفی و موسیقی نواحی ایران به کار گیرد.


در این دوران ناظری همکاری‌هایی هم باگروه کامکارها داشته است که حاصل آن در آلبومی منتشر شده است.
پس از این دوران هم ناظری همکاری‌هایی با لوریس چکناوریان انجام داده است که کارهای چکناوریان اصولا ژانری متفاوت دارد. همچنانکه کاری که وی با کامبیز روشن روان انجام داده است نیز فضایی متفاوت با آثاری دارد که ناظری با دیگر هنرمندان انجام داده‌است.
این کارها فضایی ارکسترال دارد. کارهایی که با زمستان اخوان (باآهنگسازی محمد رضا درویشی) شروع و سپس با «در گلستانه» سهراب سپهری (با آهنگسازی هوشنگ کامکار) ادامه یافت و در نهایت با ساقی‌نامه کامبیز روشن روان و همکاری‌ای که با چکناوریان و ارکستر سمفونیک داشته به پایان رسید.


اگر چه در گلستانه و زمستان آثاری هستند که وی برای نخستین بار آواز را در شعر نو تجربه می‌کند.
از چند سال قبل نیز ناظری همکاری‌هایی را با فرزندش حافظ انجام داده است که از جمله آنها کنسرتی بود که با وی در کاخ سعد آباد تهران داشت.
حافظ البته بعدها هم با پدرش کنسرت‌هایی در آمریکا داشت که به دلیل نشنیدن این کارها نمی‌توان درباره آنها قضاوت کرد، اما حافظ هم در همان کنسرت تهران نشان داد که خطی جدی در موسیقی را دنبال می‌کند؛ خطی که امیدواریم با آموخته‌هایی که وی از غرب به ارمغان می‌آورد، حداقل تفاوت و تنوعی را به پیکره موسیقی ما تزریق کند.
از اواسط دهه هقتاد ناظری به همکاری با گروه کامکارها پرداخت که حاصل آن انتشار آلبوم کنسرت مشترک وی با این گروه بود.
ناظری در زمینه آوازهای قدیمی ایران هم تجربه‌هایی دارد که در آلبوم آواز اساطیر آن را عرضه عمومی کرد.
ناظری در چند سال گذشته کنسرت‌های بسیاری را در ایران و خارج از ایران اجرا کرده‌است.


هم اکنون با مطرح کردن شکلی از آواز در پی اشاعه و گسترش این نوع از آواز است، و در این راه کنسرت‌های بسیاری اجرا کرده که کنسرت با گروه کامکارها را می‌توان نام برد.
ناظری سال گذشته توانست نشان صاحب منصبی موسیقی یا همان لژیون دنور را از دولت فرانسه دریافت کند و از اواخر سال گذشته هم کنسرت‌هایی را در آمریکا اجرا کرد.
اجرای وی در سال ۸۵ در قونیه از دیگر تلاش‌های وی بود که در نهایت به برگزیده شدن وی و گروهش انجامید.[شهرام ناظری و دریافت نشان لژیون دنور]
آخرین کار ناظری مولوی نام دارد که نیمی از کنسرت سال ۱۳۸۰ با فرزندش حافظ ناظری را شامل می‌شود

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 11 شهریور1388        بازديد :              
حسین دهلوی، آهنگساز، ------- مبحث بزرگان موسیقی ایران

▪حسین دهلوی، آهنگساز، مؤلف و مدرس موسیقی، متولد،۱۳۰۶ تهران.
▪آموزش موسیقی نزد پدر (معزالدین امامی)، ابوالحسن صبا، توماس كریستین داوید، حسین ناصحی
▪مشاغل: رهبری اركستر صبا و تدریس در هنرستان موسیقی ملی (از ۱۳۳۶) ریاست هنرستان موسیقی ملی (۱۳۵۰-۱۳۴۱)تشكیل اركستر ایرانی تالار رودكی (۱۳۷۴).
▪از آثار: نخست گلبانگ مضرابی، بیژن و منیژه، شوشتری برای ویولون و اركستر، شورآفرین، به یاد صبا و نغمه ترك، بند باز برای تار و اركستر،دوئو سنتور، سرباز، كنسرتینو برای سنتور و اركستر، اپراهای خسرو و شیرین و مانی و مانا، چهارنوازی مضرابی در اصفهان، فانتری برای گروه تنبك و اركستر، نظارت بر كتاب «آموزش تنبك» (حسین تهرانی وجمعی دیگر) و تألیف كتاب «پیوند موسیقی آوازی و شعر».
ازموسیقیدانانی كه در دهه اول قرن حاضر متولد شده اند، كمتر چهره ای مانند حسین دهلوی را می توان یافت كه نزدیك پنجاه سال حضور فعال و مؤثر در عرصه های مختلف موسیقی داشته باشد. تنوع زمینه های فعالیت در زندگی او، تأمل برانگیز است و نشان می دهد كه چه قدر می توان با اتكای به نفس و عشق به اعتلای موسیقی بر پایه ایده آلی شخصی، بر سكوی رهبری جریان هایی مؤثر در موسیقی یك كشور ایستاد و از تلاش بازنماند. شماری از این فعالیت های متنوع از این قرارند: آهنگسازی و رهبری اركستر، نظارت بر تدوین و تألیف كتاب های آموزشی، تأسیس اركستر، مدیریت هنرستان و مشاورت در زمینه های متعدد كه البته همگی در ارتباط با موسیقی هستند. آنچه كه هم دوستان و هم معاندان او بر آن متفق القول اند اراده قوی، مدیریت سخت گیرانه و ثبات رأی در تمام مدت زندگی هنری - آموزشی - اداری حسین دهلوی است كه شاهد مقصود را به كنار او آورده است. از این روی است كه نوشتن درباره او، با توجه به فرصت و مجال اندك، قدری دشوار می شود و بالطبع در این چهره نگاری شتاب زده، نكاتی كوچك اما مهم از قلم می افتد.


حسین دهلوی در خانواده ای موسیقی دوست متولد شده است. پدرش معزالدین امامی از شاگردان محضر استادعلی اكبر شهنازی بود و اولین معلم موسیقی فرزندش محسوب می شود. دهلوی جوان، به محضر استاد ابوالحسن صبا رفت كه موسیقیدانی بود از نسل شهنازی، ولی مدرن و پیشرو و مبتكر و دارای قابلیت فراوان دركشف علاقه ها و استعدادهای جوانان اهل موسیقی.در كارنامه پرتلاش پنجاه سال فعالیت حسین دهلوی، از سابقه نوازندگی او، مطلب قابل توجهی در دست نیست و این طور می نماید كه تمرین و ورزیدگی از نواختن یك ساز مهم (در آن زمان ویولون، پیانو و یا «تار»)، كه از مهمترین های اركان زندگی حرفه ای یك هنرمند - بویژه آهنگساز - شناخته می شود، برای آهنگساز جوان سال های دهه،۱۳۳۰ در رأس امور نبوده است و انگار هیچ گاه به صورت جدی مطرح نشده است. با وجود این، در سی سالگی، بعد از درگذشت استاد ابوالحسن صبا، رهبری اركستر شماره یك اداره هنرهای زیبا را كه به نام اركستر صبا تغییر یافته بود، به او سپردند و استاد زنده یاد روح الله خالقی نیز در همان سال از او دعوت كرد تا در هنرستان موسیقی ملی در كنار استادانی چون حسینعلی وزیری تبار، حسین صبا، حسین تهرانی و... به تدریس بپردازد. در همان سال ها، او از درس های حسین ناصحی - آهنگساز مستعد و خلاق و نیز در توماس كریستین داوید استفاده كرد و در رشته آهنگسازی از هنرستان عالی موسیقی فارغ التحصیل شد. اولین مقالات او در مجله موزیك ایران نیز در همان سال ها به چاپ رسید و هنوز هم نمودار روشنی است از آنچه كه دهلوی جوان در آن روزها بدان می اندیشید و یك عمر برای تحقق یافتن آن آرمان ها كوشید: چند صدایی كردن موسیقی ایرانی با حفظ رنگ و بوی «ملی»، این آرمان كه از فضای اندیشه پیشگامان تجدد موسیقی در ایران، علینقی وزیری و روح الله خالقی، برخاسته بود و ریشه های ناسیونالیستی قومی داشت، مانیفست زندگی هنری و اداری دهلوی نیز هست. بدون این كه مختصات كار و آثار او، شبیه آثار وزیری، خالقی، جواد معروفی و یا فرهاد فخرالدینی باشد، یعنی آهنگسازانی كه همگی تعلق به همین «مكتب موسیقی ملی» دارند.


اولین تلاش های او در همان سال های ۱۳۳۷-۱۳۳۶ به بار نشست و حاصل آن، نت چند صفحه ای «دوئو سنتور» بود كه به همت او به چاپ رسید و به كوشش دو تن از شاگردان جوان و مستعد از محضر درس استاد صبا، یعنی داریوش صفوت و فرامرز پایور نواخته شد. در واقع اگرچه حسین دهلوی متعلق به «مكتب موسیقی ملی» است ولی مختصات هنری و بویژه صدای برآمده از اركستر، در آثار او، شباهتی به آثار سایر موسیقیدانان این مكتب ندارد و مخصوص خود اوست. غیر از این كه حوزه نوجویی او محدود به اركستر مركب از سازهای غربی و سازهای ملی نیست و او برای اركستر سمفونیك نیز قطعات ماندگار و خوش صدایی نوشته كه رنگ و بوی ایرانی در آنها حس می شود. نظیر بیژن و منیژه كه آشنای همه دوستداران موسیقی اركستری ایران است. دهلوی، مطالعات خود در رشته آهنگسازی را در آلمان و اتریش دنبال كرد. ولی به امكانات مختلف و گوناگونی در ساخت موسیقی توجه داشته است: دونوازی، اركستر و ساز تنها، اركستر و آواز، اپرا، موسیقی كودك و...، و حتی در مقطعی از عمر، در موسیقی فیلم نیز تجربه هایی داشته است. او با ابراهیم گلستان، مستندساز بزرگ ایرانی در اوایل كارش (۱۳۴۱ - ۱۳۳۸) همكاری نزدیك داشت و نصرت الله گلپایگانی (۱۳۴۲ - ۱۳۱۷) نوازنده جوان و با استعداد واز بهترین شاگردان ویولون استاد ابوالحسن صبا در اركستر به رهبری دهلوی، نوازندگی می كرد. كارگردان فقید فرانسوی، آلبر لاموریس، در فیلم مستند و ماندگار «باد صبا» از قطعات حسین دهلوی به طرزی درخشان استفاده كرده است. بزرگان موسیقی ایرانی نیز به تلاش های او با خوشبینی می نگریستند و برای او احترام قائل بودند. از جمله، استاد تصنیف ساز، محمدعلی امیر جاهد در جلد دوم دیوان «شعر و موسیقی» خود از او نام برده و تلاش های او را ستوده است.


دهلوی در سالهای ۱۳۵۰ - ۱۳۴۱ بعد از روح الله خالقی و مهدی مفتاح، سومین رئیس هنرستان موسیقی ملی بود. همكاران او - كه بعدها جزو اركستر او نیز شدند - و نیز شاگردان آن زمان، از نظم آهنین و جدیت او در اداره هنرستان یاد می كنند و معتقدند كه اگر آن سختگیری های فراوان نبود، آن مایه از تحصیل و دانش اندوزی برایشان حاصل نمی شد. تنی چنداز آنان تعریف می كنند كه آقای دهلوی، معلمان را تشویق می كرد كه یك لحظه هم بیكار ننشینند و در دقایق فراغت، برای تقویت تكنیك نوازندگان سازهای ایرانی، اتودهای مختلف بنویسند. تعدادی از این اتودها به خط خوش مجتبی فاطمیان، شاگرد آن روز هنرستان، هنوز بین تحصیل كردگان هنرستان باقی مانده است. از همان زمان، دهلوی به فكر چاپ آثار خود به صورت پارتیتور بود و نخستین آهنگساز ایرانی است كه به طور جدی بدین مهم اقدام كرده است. تاكنون بیست اثر از او به چاپ رسیده و هیچ آهنگسازی تا به حال این توفیق را نداشته است.

حسین دهلوی به عنوان آهنگسازی كه به صدای سازها در اركسترهای خود دقت و توجه دارد، به مقوله اصلاح ساختمان سازهای ایرانی، توجه بسیار داشته است. او می گوید كه سازهای ملی ما برای كاربردهای موسیقی فردی و تك نوازی ساخته شده اند و از استانداردهای لازم برای تشكیل یك اركستر مرتب و منظم، به دور هستند از این رو باید با در نظر داشتن چارچوب های زیباشناسی صدا در فرهنگ ایرانی، اصلاح اساسی روی ساختمان این سازها انجام داد وحتی سازهای تازه ای ابداع كرد. او در چهل و چند سال قبل، همراه با استاد بزرگ، ابراهیم قنبری مهر، به طراحی و ساخت سنتور كروماتیك پرداخت. مقالاتی در این باره نوشته و چاپ شد و قطعاتی برای نوازندگی با این ساز تازه ساز، نوشته شد، اما به دلایلی، سنتور كروماتیك، هواخواه نیافت و پروژه آن فراموش شد. هم اكنون، سال هاست كه برای تقویت وسعت صدایی سنتور در اركسترهای ایرانی، سنتور باس به كارمی رود ولی صدا و ساختمان آن مورد تأیید استاد دهلوی نیست و آن را سازی خارج از استاندارد می داند. توجه استاد دهلوی به سازهای ایرانی تا بدان پایه بود كه اركسترهای مخصوص سازهای مضرابی تشكیل داد و رهبری و آهنگسازی آن را به عهده گرفت. او هنگام سرپرستی و اجرا و ضبط قطعات با این اركستر كه به قولی طنین ۷ هزار و دویست سیم درآن بود، با نگاه دقیق تری متوجه مشكلات كوك، صدادهی و همنوازی در موسیقی اركستری ایران شد. ضمن این كه از دیگر زمینه های فعالیت خود نیز غافل نمی ماند: نظارت به چاپ كتاب های موسیقی، از ویراست دوم «آموزش تنبك» تا «آموزش ساز قانون» (به كوشش ملیحه سعیدی)، تربیت هنرجویانی كه علی رهبری - رهبر بین المللی ایرانی الاصل و مقیم اتریش - از افتخارات آن دوره تدریس است، نگارش مقالات در مجله های هنری، عضویت در شوراهای گوناگون و تصدی مشاغلی اداری در حوزه های موسیقایی، ضبط آثار در اتریش و در تهران (كه خیلی دیر به انتشار رسید)، برگزاری برنامه هایی در تجلیل از استادان گذشته (نمونه: بزرگداشت نود و دومین سال زندگی استاد علینقی وزیری و اجرا با اركستر بزرگ در تالار رودكی و نیز مراسمی به یاد او، بعد از درگذشت استاد)، حضور در انجمن های هنری و فرهنگی و دنبال كردن تحولات و اخبار مربوط به موسیقی در جامعه، هنوز هم وقتی به جوانی مشتاق و علاقه مند برخورد می كند، می گوید: «اگر شما را قبلاً در كلاس دیده ام و حالا نامتان را به یاد نمی آورم، عذر می خواهم». البته كمتر آهنگساز و موسیقیدانی مثل حسین دهلوی این همه ارتباط های گسترده بین چند نسل را دارد!


در زندگی شخصی نیز روش او مثل زندگی هنری و اداری اش بوده است. او در آستانه چهل سالگی ازدواج كرد. همسرش سوسن اصلانی (متولد ۱۳۲۶) از شاگردان هنرستان بود و سنتور می نواخت. ایشان سال هاست كه نوازندگی و سرپرستی گروهی را به عهده دارند و تدریس نیز می كنند. فرزند ارشدشان هومن دهلوی نیز آهنگسازی جوان و شناخته شده است. محیط زندگی و خانه او نیز تا همین سال های اخیر كه تغییر منزل داد و استراحت و خلوت بیشتری را برگزید، محل رفت و آمد هنرجویان و آهنگسازان جوان و دوستدار موسیقی و آثار او بود.


صفحات هنری روزنامه ها در سال های اخیر همیشه بر حول دو موضوع از استاد حسین دهلوی پرشده است: تقاضا از مسئولان برای تخصیص امكانات برای اجرای مانی و مانا، و تجلیل های متعدد از استاد برای نگارش كتاب «پیوند موسیقی آوازی و شعر» كه جوایز متعددی هم بدان داده اند و تنی چند از موسیقیدانان درباره آن مطالبی نوشته اند. گذشته از مطالب آكنده از ستایش، مثل یادداشت هرمز فرهت اتنولوگ ایرانی مقیم ایرلند، باید از نوشته های روشن و آموزنده نیز یادكرد كه نمونه آن، نقد و بررسی این كتاب به قلم ساسان فاطمی (موسیقی شناس و استاد دانشگاه) ، چاپ شده در فصلنامه ماهور است. حسین دهلوی این كتاب را «حاصل تحقیقی چهل ساله» عنوان كرده اند. لازم به ذكر است كه پیش از ایشان، استاد زنده یاد روح الله خالقی در مقالاتی چند در مجله موسیقی رادیو ایران، زنده یاد حسینعلی ملاح در سلسله مقالاتی (كه بعدها در كتابی با عنوان «پیوندموسیقی و شعر» چاپ شد) و استادمهدی فروغ در سلسله مقالاتی در مجله موسیقی (از انتشارات اداره هنرهای زیبا) كه بعدها در كتابی با نام « پیوند شعر و موسیقی » به چاپ رسید به این موضوع پرداخته بودند. اما بعد از تألیف استاد دهلوی، تاكنون كتاب مستقلی در باب پیوند نغمه و كلام در آثار موسیقی ایرانی مشاهده نشده است. در گفت وگویی از استاد سؤال می شود:« در شیوه تلفیقی كه در كتاب پیوند موسیقی آوازی و شعر آموزش داده شده گاه می بینیم كه حركت ملودی به صورتی است كه با بالا و پایین رفتن آهنگ طبیعی كلام همخوانی ندارد. آیا باید به نفع موسیقی ، شعر را تغییر دهیم و یا این كه به نفع شعر، در موسیقی دخل و تصرف كنیم؟»


حسین دهلوی پاسخ می دهد:«همان طور كه ساز، محدودیت هایی در وسعت دارد، پیوند شعر و موسیقی نیز دارای محدودیت هایی است كه اگر شاعر آن در قید حیات باشد،می توان از او برای بهتر كردن وضعیت شعر درموسیقی كمك گرفت. كاری كه تجویدی با همكاری بیژن ترقی و دیگر شاعران می كرد. البته ترقی با موسیقی آشنا بوده اند و شعر را طوری تنظیم می كرده اند كه به روانی روی موسیقی بنشیند. در غیراین صورت باید به تلفظ كلمات توجه كنیم. بعضی تلفظ ها آسان است بعضی مشكل . این موضوع نیز نباید فراموش شود كه موسیقی و شعر باید در خدمت معنا و مفهوم مورد نظر باشد. دراین كتاب به این موضوع اشاره شده كه نباید موسیقی ای در پایان ساخته شودكه فقط برمبنای هجاهای شعر باشد و بی ارتباط بامفهوم شعر! » استفاده از مثال های گوناگون و تطبیق آنها با مفاهیم مختلف در گفت وگوها و نوشته های دهلوی نیز شایان توجه است ، سئوال می شود:«بعضی از موسیقیدانان ایرانی برای استفاده از چندصدایی كردن موسیقی ایرانی ، هارمونی سه تایی (براساس فاصله سوم) را پیشنهاد نمی كنند و معتقد به استفاده از هارمونی های غیرمعمول مثل چهارتایی (براساس فاصله چهارم) هستند، پیشنهاد شما دراین زمینه چیست؟ دهلوی پاسخ می دهد:«این گفته تا حدود زیادی درست است ولی در همه موارد صدق نمی كند. یكی از مشكلاتی كه همواره بدان دچار بوده این است كه موسیقیدانی سالها درخارج از ایران به تحصیل موسیقی پرداخته و خود با زبان موسیقی ایرانی بیگانه است و بعد از ورود به ایران می خواهد قواعدی برای هارمونیزه كردن موسیقی ایرانی معرفی كندو برای مثال هارمونی استفاده از فواصل سوم را دور از حال و هوای موسیقی ایرانی می داند.


ارزیابی و بررسی اهمیت آرا و نظریات حسین دهلوی را هنگامی می توان بهتر و بیشتر دریافت كه مجموعه مقاله ها و مصاحبه های ایشان در پنجاه سال حضور مستمر در صحنه های اجرایی، یك جا و با ذكر تاریخ نشر و به ترتیب منتشر شوند. در این صورت است كه می توان این آرا و عقاید را در بستر زمان و شرایط تاریخی حاكم بر موسیقی طبقه شهرنشین (بخوانید تهران نشین) در نیم قرن اخیر، دریافت و به قضاوت نشست. باز هم در این صورت است كه دامنه وسیع تلاش ها، مبارزه ها، ایده آل ها و پیروزی های زندگی پركار حسین دهلوی، نمایان تر می شود. اگرچه، به نظرنمی رسد كه این خواست و مطابق میل استاد باشد. میل استاد این است كه دولت بودجه لازم را برای اجرای اپرای مانی و مانا تقبل كند، محدودیت های همیشگی در استفاده از صداها و... را ازمیان بردارد و با معرفی آن به صحنه ها و رسانه های بین المللی در دنیا، موسیقی دوستان و موسیقی شناسان كشورهای پیشرفته را با دنیای اصوات دلخواه یكی از شاخص ترین آهنگسازان «ایران عصر مدرنیزاسیون» (نوسازی) آشناكند

     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - سه شنبه 10 شهریور1388        بازديد :              
استاد مهندس همايون خرم : نوازنده ویولن-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
استاد مهندس همايون خرم : نوازنده ویولن

 

 

  

   

سایت استاد همایون خرم

 

 

زندگي نامه استاد مهندس همايون خرم

 

از پدري درستكار و آزاده و مادري فهيم و با احساس، پسري پا به عرصه وجود نهاد كه نام او را “همايون” گذاردند. مادرش از شيفتگان موسيقي اصيل ايراني بود و از مقام هاي موسيقي ايراني به دستگاه همايون علاقه اي وافر داشت. به همين دليل هم نام “همايون” را براي فرزند خود انتخاب كرد.

 

همايون خرم در سن 10-11 سالگي به مكتب استاد صبا راه يافت و به علت استعداد شگرف در 14-15 سالگي يك شبه ره صد ساله را پيمود و به عنوان نوازنده 14 ساله، در راديو ساز تنها اجرا كرد. بعدها در بسياري از  برنامه هاي موسيقي راديو، خصوصاً در برنامه گلها، به عنوان آهنگساز، سوليست ويلن و رهبر اركستر  آثاري با ارزش ارائه داد.

 

همايون به موازات فعاليت عاشقانه و در عين حال محققانه در موسيقي ايراني، از كسب علم نيز غافل نبود و در اكثر مراحل تحصيل از شاگردان ممتاز بود و تحصيلات عاليه خود را تا اخذ دانشنامه در رشته مهندسي برق ادامه داد. سمت هاي ايشان در زمينه هنر و موسيقي؛ عضويت در شوراي عالي موسيقي راديو، رهبري اركستر سازهاي ملي، استاد دانشكده موسيقي ملي و هنرستان شبانه، آهنگساز در برنامه هاي موسيقي ايراني و خصوصاً برنامه گلها، رهبري اركستر گلها و سوليست ويلن بوده است.

 

تعدادي از آهنگ هاي ايشان مانند: تو اي پري كجايي(سرگشته)، امشب در سر شوري دارم (غوغاي ستارگان)، ساغرم شكست اي ساقي (طاقتم ده)، رسواي زمانه منم، آيا همه شما بي گناهيد، اشك من هويدا شد، پيك سحري، بعد از تو هم در بستر غم مي توان خفت، ساقي ببين، دل پريشانم زغم گرفته، آواي خسته دلان و ده ها آهنگ ديگر، همگي بيانگر نبوغ همايون خرم در كارآهنگ سازي است.

 

شايان ذكر است همايون خرم در ضمن تسلط در نوازندگي و بداهه نوازي، آهنگسازي خلاق و كم نظير و در عين حال مسلط به ظرايف نظري و تئوريك موسيقي ايراني است و از اين نظر پژوهشگري با ارزش و محققي ممتاز به شمار مي رود.

 

آثار اجرايي :

برنامه هاي متعدد گلهاي رنگارنگ، برنامه هاي موسيقي FM  راديو، برنامه هاي بداهه نوازي در راديو، تعدادي برنامه تك نوازان با همكاري هنرمندان ديگر به صورت همنوازي؛ همچنين همنوازي با هنرمنداني مانند شادروان استاد جواد معروفي، استاد جليل شهناز، استاد فرهنگ شريف و شادروان منصور صارمي همراه با ضرب شادروان جهانگير ملك و شادروان امير ناصر افتتاح.

 

آثار موسيقي ايشان به صورت كاست و لوح فشرده (CD) شامل همنوازي با استادان جواد معروفي، جليل شهناز و فرهنگ شريف هم اكنون در اختيار علاقمندان است.

 

آثار مكتوب:

1-     رديف اول چپ كوك (نواي مهر)؛ شامل آوازها، چهارمضراب ها، قطعات و تعدادي از آهنگ ها.

2-     رديف دوم راست كوك؛ شامل تعدادي از پيش درآمدها، چهارمضراب ها و رنگ ها كه هم اكنون در حال آماده سازي و چاپ است.

 

از فعاليت هاي ديگر ايشان مي توان يه سخنراني درباره موسيقي ايراني در مراكز هنري و فرهنگي اروپا و آمريكا مانند دانشگاه UCLA، دانشگاه گيلان، دانشگاه پزشكي شيراز (درباره استاد صبا و موسيقي ايراني)، انجمن موسيقي فارس (درباره استاد ابوالحسن صبا)، دانشگاه علامه طباطبايي (درباره مقامات موسيقي ايراني)، فرهنگسراي ارسباران (درباره استاد علي نقي وزيري)، دانشگاه صنعتي اصفهان (درباره مشخصات موسيقي ايراني) و سخنراني هاي متعدد ديگر در تالار رودكي تهران به مناسبت هاي مختلف اشاره كرد.

 

 

English متن انگلیسی

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 7 شهریور1388        بازديد :              
مختصری از زندگینامه استاد غلامحسین درویش خان -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
مختصری از زندگینامه استاد غلامحسین درویش خان
 

 

غلامحسين خان درويش (درويش خان)

زمان عكس : حدود 1305 – 1300

مآخذ : سرگذشت موسيقي ايران (ج1/ ص310).

 در آخر مختصری از زندگینامه استاد غلامحسین درویش خان :

 (( غلامحسین درویش )) استاد موسیقی و فرزند (( حاجی بشیر طالقانی )) در سال 1251 ه ش درتهران متولد شد.

 پدرش به نواختن سه تار آشنا بود و همین آشنایی وی را بر آن داشت تا غلامحسین را به مدرسه (( دارالفنون ))بفرستد تا موسیقی یاد بگیرد .

غلامحسین در 11 سالگی به شعبه موزیک دارالفنون راه یافت و نزد معلمان فرانسوی خط موسیقی و نواختن طبل کوچک و شیپور را آموخت .

تکیه کلام پدر به هنگام اسم بردن از دوستان کلمه درویش بود . دوستان نیز او را غلامحسین خطاب می کردند به طوری که بعدها نام خانوادگی او شد .

درویش مدتی در دسته موزیک (( ملیجک )) (عزیز السلطان ) طبل کوچک می نواخت .

از ویژگیهای موسیقی درآن زمان دوگانه بودنش در جامعه بود : گروهی نوازندگان موسیقی سرگرم کننده بودند و آهنگهایشان در میان مردم عادی رایج بود و در مراسم جشن و سرور استفاده میشد اما گروه دوم موسیقیدانان جدیو ردیفدان بودند و هنرنمایی ایشان به طبقات ممتاز تعلق داشت و نوازندگان معروف زمان در دربار رفت و آمد داشتند.

غلامحسین خان که از موزیکچی های ملیجک و کامران میرزا شده بود امکان شنیدن موسیقی گروه دوم را در دربار یافت و علاقه خاصی به تار پیدا کرد و از پدر خواست تا امکان آموزش او را فراهم آورد.

پس از مدتی به کلاس موسیقی (( آقا حسینقلی )) رفت و تار و سه تار آموخت و به دستگاه (( شعاع السلطنه))( پسر مظفرالدین شاه و والی فارس ) راه یافت و با او به شیراز رفت و در همانجا ازدواج کرد ثمره این ازدواج دختری به نام ( قمر ) بود .

درویش خان برای جبران کمبود مستمری و امرار و معاش ناچار شد دعوت سایر بزرگان را برای اجرای موسیقی پذیرفت و به همین سبب مورد غضب شعاع السلطنه قرار گرفت . او دستور داد انگلستان دست درویش را قطع کنند(( کمال السلطنه )) ( پدر ابوالحسن صبا و از دوستان درویش خان ) نزد والی وساطت کرد و او را از این سرنوشت وحشتناک نجات بخشید .

چندی بعد درویش در تهران در منزل خود کلاس دایر کرد . شعاع السلطنه فراشی را فرستاد تا درویش را مجبور به بازگشت به شیراز کند ولی درویش از چنگ او فرار کرد و به دوستش ( که سرایدار سفارت بریتانیا بود ) پناه برد.

سرایدار در فرصت مقتضی او را به سفیر بریتانیا معرفی کرد. درویش با نواختن چند نغمه اروپایی با تار به همراهی پیانوی خانم سفیر موفق به جلب نظر آنان و اخذ نامه ای از سفارت به شعا السلطنه شد که تقاضای آزادی او را کرده بودند و با آن نامه از شر مزاحمت شعاع السلطنه خلاص شد.

بعد ها درویش رئیس ارکستر (( اخوان صفا )) شد و در انجمن (( اخوت )) با ابتکاری جالب (( پیش در آمد ))را ابداع کرد . آثار او برخی تابع سنت و بخشی تحول یافته بود . پیش در آمد های او ویژگیهایی داشت که تا آن زمان بی سابقه بود .

او دو سفر برای ضبط صفحه به خارج از ایران کرد . در سفر اول با شهردار و طالهرزاده و رضا قلی خان و هنگ آفرین و باقر خان رامشگر و اسد الله خان و اکبر خان فلوتی از راه روسیه به لندن رفت . در سفر دوم هم به اتفاق باقر خان و طاهرزاده و اقبال السلطان و دوامی به تفلیس رفت . به علت تقارن با جنک جهانی اول فقط 2 صفحه به ایران آورده شده است .

درویش خان پس از دایر کردن کلاس های خود شاید این نخستین  کلاس خصوصی است که واجد مقررات و نظم خاصی بوده است .

شاگردان دوره هایی را طی میکردند و در پایان دوره ی آخر به اخذ گواهی نامه موسیقی مدال تبرزین از دست استاد خود نایل می گشتند.

در این کلاس ها وی اولین کلاس موسیقی برای خانمها دایر کرد که خواهرش نیز در آنجا نوازنده تار بود .

 تا آنجا که نگارنده میداند افراد ذیل ( که بعدها هر یک شخصیت بر جسته ای در موسیقی شده اند ) افتخار شاگردی این هنرمند بزرگ را داشته اند :

**کلنل علینقی وزیری که به اخذ مدال طلائی تبرزین نایل گشته است.

 **مرتضی نی داود که مقام خلیفگی کلاس را داشت و به دریافت گواهی نامه و

 مدال طلای تبرزین توفیق یافته است .

**موسی معروفی که به اخذ مدال طلای تبرزین نایل آمده است .

**حسین سنجری

**یحیی زرپنجه

**سعید هرمرزی

**ابوالحسن صبا

 

درویش خان در موسیقی مبتکر و صاحب سبک بوده و تار و سه تار را نیکو می نواخت.

مهمترین کار وی نو آوری و پویایی او در جهت اعتلای موسیقی ایرانی بود و برترین ویژگی او تاثیرش بر تکامل سازها و فرمهای موسیقی ایرانی است که نبوغ سر شار او نشان می دهد.

قبل از او تار 5  سیم داشت : 2 سیم سفید و دو سیم زدر و یک سیم بم .

درویش خان یک سیم سفید هم بین سیم زرد و بم اضافه کرد و آن را (( سیم شش )) نامید.

این کار باعث کاملتر شدن صدای تار شد و تنوع جدیدی در انواع کوک به وجود آورد .

درویش خان رنگها و تصنیفها و برخی قطعات مانند (( مارش )) و (( پولکا )) ساخت که موسیقی را از یکنواختی بیرون آورد .

و در آخر در غلامحسین درویش خان در شب دوم آذر 1305 هنگامی که شبانگاه با درشکه از خیابان امیریه به طرف شما میرفت با اتوموبیل تصادف کرد و در بیمارستان نظمیه بر اثر ضربه مغزی در گذشت و در مقبره (( ظهیر الدوله )) ( در راه دربند ) به خاک سپرده شد .

وی به هنگام  مرگ تنها 34 سال داشت و موسیقی ایران بسیار زود نابغه ای را از دست داد .

می توان گفت که درویش خان یکی از اولین قربانیان اتوموبیل در ایران است .

 

منابع استفاده شده در این تحقیق : 

 

1- شرح زندگانی استاد غلامحسین درویش            نوشته : حسینعلی ملاح 

2- سرگذشت موسیقی ایران                               نوشته : استاد روح الله خالقی 

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 7 شهریور1388        بازديد :              
نوازندگان كمانچه : كامران داروغه -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان كمانچه : كامران داروغه

 

k / d

 

به سال 1321 در تهران متولد شد و از سن دوازده سالگي بنا به تشويق و توصيه پدر موسيقي آغاز نمود و در هنرستان عالي موسيقي ثبت نام كرد . او در طي يك سالي كه در اين مدرسه تحصيل مي كرد ، چون در آن جا موسيقي كلاسيك تدريس مي شد ، چندان موفقيتي به دست نمي آورد و مردود مي گردد و بدون اين كه به استعداد نهان فرزند اعتقاد و توجه زيادي داشت به وسيله يكي از دوستانش عليمحمد خادم ميثاق به هنرستان موسيقي ملي ايران راهنمايي و با سفارش او در اين هنرستان ثبت نام مي كند .
رئيس هنرستان شادروان روح الله خالقي از وي شخصا مي گيرد كه اگر نتواند در مدت يك سال موفقيتي كسب كند وي را از هنرستان اخراج نمايد . عشق و علاقه و استعداد و پشتكار او به زودي موجب مي شود كه در هنرستان پذيرفته شود . ناگفته نماند كه داروغه در هنرستان موسيقي ملي در آغاز كار زير نظر استاد حسينعلي ملاح به فراگيري ويولون مي پردازد و چنانچه خود وي از زحمات و كوشش فراواني كه استاد ملاح براي آموزش او متحمل شده ياد مي كند و همواره خود را مديون مراقبت ها و توجه آن استاد ارجمند مي داند .

 

روزي اعلاني از طرف مسئولين هنرستان شده بود كه كلاس هايي جهت دوره عالي هنرستان داير خواهد شد و در نتيجه جهت ثبت نام شاگرد مي پذيرفتند در آن ايام يكي از شاگرداني كه جهت فراگيري دوره عالي آمده بودند ، اسدالله ملك نوازنده معروف بود كه در يكي از اتاق هاي هنرستان مشغول نواختن كمانچه بود كه داروغه را بي اختيار مفتون خود مي كند و وي بلافاصله از اسدالله ملك خواهش مي كند كه نواختن اين ساز را به وي تعليم دهد و مدت سه ماهي نزد ملك تعليم مي گيرد و از آن تاريخ كامران داروغه به نواختن كمانچه روي مي آورد .
داروغه پس از فارغ التحصيل شدن از هنرستان به مدت دو سال به خدمت مقدس سربازي مي رود و پس از پايان خدمت سربازي وارد دانشكده هنرهاي زيبا كه رشته موسيقي هم جزو آن بود مي شود . اين دانشكده كه با همت استاداني مثل : دكتر نور علي خان برومند و دكتر داريوش صفوت داير گرديده بود موسيقي ايراني را در خدمت استاد برومند به مدت پنج سال فرا مي گيرد و از دانشكده فارغ التحصيل مي شود . كامران داروغه ، از سال 1345 به راديو راه مي يابد سپس به برنامه " گلها "توسط آقاي ملاح راه يافت و در راديو به نوازندگي ويولون و كمانچه مي پردازد و پس از تاسيس تلويزيون ملي ايران به نوازندگي كمانچه به سرپرستي مرحوم مرتضي حنانه به عنوان موسيقي اصيل ايراني مشغول مي گردد و از سال 1355 به تكنوازي كمانچه مي پردازد و حدود چهل تكنوازي انجام مي دهد كه در آرشيو راديو موجود و از بهترين هاي تكنوازي اين ساز مي باشد .

 
 

وي هميشه سعي داشت كه اين ساز را بين جوان ها رواج دهد و تغييراتي از لحاظ تكنيك براي كمانچه به وجود آورد كه اميد دارد با كمك شاگردانش ، كمانچه را كه يك ساز ملي و سنتي ايراني است و از جهت تكنيك و وسعت صدا و واخوان هاي آوازي خيلي غني و پربار است رواج و احياء كند و معتقد است اگر كسي بخواهد ، پرباري و غني بودن اين ساز را بر مبناي واقعي آن درك كند بايستي حتما سفري به باكو داشته باشد تا به بيند آقاي هابيل علي اف استاد كمانچه جهان چه كار مي كند و چه مي گويددرباره ساز كمانچه داروغه مي گويد:"اگر كسي تكنيك اين ساز را به دست آورد،كارهايي مي شود روي آن پياده كرد كه در ويولون امكان پذير نيست.به هر حال حق كمانچه هنوز ادا نشده و بايد آن هايي كه در موسيقي ادعايي دارند بيايند و اين كارها را انجام دهند و مشوق جوانان باشند كه اين ساز ملي و سنتي جاي والاي خود را از دست ندهد و ما هر وقت كه به خارج جهت شناساندن موسيقي اصيل و سنتي ايران مسافرت هايي داشتيم وقتي هنرمندان ما ويولون مي زدند براي آن ها زياد جالب نبود ولي هنگام گوش دادن به نواي كمانچه سراپا گوش مي شدند و نوازنده را بسيار تشويق مي كردند".
كامران داروغه ،كنسرت هاي فراواني به نفع مؤسسات خيريه و فرهنگي نظير:هلال احمر(شير و خورشيد)،انجمن نابينايان ، بيمارستان هاي مسلولين و دانشجويان بي بضاعت ترتيب داد و براي شناساندن موسيقي سنتي و ملي ايران ، مسافرت هايي از طرف راديو تلويزيون به كشورهاي: تركيه، آلمان ، فرانسه، ايتاليا ، افغانستان ، ژاپن، پاكستان، هندوستان، شوروي و درآمريكا رفتند..../

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 5 شهریور1388        بازديد :              
نوازندگان کمانچه : اسماعيل چشم‌آذر-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان کمانچه : اسماعيل چشم‌آذر
 

 

اسماعيل چشم آذر به سال 1300 در شهر بادكوبه يكي از شهر هاي قفقاز ديده به جهان گشود ، وي هنوز بسيار كوچك بود كه همراه خانواده به ايران آمد و تحصيلات ابتدايي را در تبريز گذراند و چون به موسيقي علاقمند و شيفته آن گرديده بود ، در تهران نواختن كمانچه ، تار و ويولون را نزد استادان : ابوالحسن صبا و حسين يا حقي فرا گرفت و سال ها در اركستر هاي آذربايجاني به نواختن مشغول مي گردد و از سال 1329 فعاليت هاي هنري خود را در راديو شركت و با آنها همكاري كرد .

ناصر چشم آذر هنر مند معروف و آهنگساز متن فيلم هاي فارسي فرزند اسماعيل چشم آذر مي باشد. ضمنا از ديگر هنرمندان با ارزش هموطن آذربايجاني خود مثل : صفرعلي جاويد ، عادل آخوند زاده ، سيف الله ابراهيم زاده ، آساطور صفريان ، علي داستانپور ، علي سليمي ، محمد علي نجد بنايي(تار ) سرگون رابي گوريل ( ماندولين -  بانجو  ) ، باقر ساورايي ، آشوت باباييان ، سروژ آرزميان ، مصطفي منفرد منش( كلارينت ) ، حسينقلي حميدي ، ابراهيم نظري ( فلوت ) ، خسرو رحيميان ( ويولون ) ، ولي الله قاسمي ( نقاره ) ، مسعود حبيبي ( پيانو ) ، اصغر بهرام زاده ( گارمون -   آكوردئون ) ، محمد علي عبادي ( بالا بان ) ، يد الله زيوه ، اباذر عرفيان و مرحوم مصطفي پايان بايد كرد.

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 5 شهریور1388        بازديد :              
خوانندگان : محمدرضا شجريان -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
خوانندگان : محمدرضا شجريان
 
  

محمد رضا شجريان در مهر ماه 1319 در شهر مقدس مشهد متولد شد و از چهار سالگي به خوانندگي علاقمند بود و گاهگاهي در منزل زمزمه هايي  مي كرد و چون پدرش داراي صدايي خوب و صاحب آواز بود ، او را تشويق مي كرد و از وي مي خواست كه براي او بخواند و او را با لحن كودكانه اش براي پدر مي خواند ، در اوائل از هر كس چيزي ياد مي گرفت و آوازهاي خوانندگان معروف را دنبال و از سبك آنان پيروي مي كرد و چون داراي صدايي صاف و رسا بود ، در سال 1337 راديو خراسان او را به همكاري در رشته آواز دعوت كرد و شجريان در آغاز كار بدون همراهي ساز با خواندن اشعار لطيف عارفانه جلب توجه هنر دوستان را نموده ، ديري نپاييد كه آوازه شهرت او به تهران رسيد و براي اجراي برنامه هايي در (( گلها )) توسط روانشادداود پيرنيا دعوت شد در سال 1345 با اين برنامه همكاري اش را شروع كرد و اولين برنامه اش (( برگ سبز )) شماره 216 در مايه افشاري بود كه به همراهي سنتور شادروان رضا ورزنده اجرا شد و پس از آن در بيش از يكصد برنامه (( گلها )) و (( برگ سبز )) شركت جسته و در حدود 250 برنامه ديگر را در راديو اجرا نموده است . او تقريبا 75 تصنيف جديد و قديم را كه اكثر آنها توسط موسيقيدانهاي معروف بازسازي شده اجرا نمود كه هر يك از آنها از لطافت و شيوايي خاصي بهره مند است . شجريان در ميان شعراي ايران به مولانا ، سعدي و باباطاهر عشق مي ورزيد ولي بيش از همه مريد حافظ است و بيشتر اشعار آوازهاي خود را از اين بزرگان شعر و ادب انتخاب كرده است . او از سال 1345 نيز با استاد احمد عبادي آشنا شد و شاگردي و دوستي او را برگزيد و از سال 1346 در كلاس استاد مهرتاش تعليم شيوه و سبك ايشان را فرا گرفته و از سال 1350 با استاد فرامرز پايور آشنا شده و تعليم سنتور و رديف هاي آواز استاد صبا را دنبال كرده و از سال 1352 نزد استاد عبداله دوامي كليه رديف هاي موسيقي كلاسيك و اصيل ايراني و تصانيف قديمي و شيوه تصنيف خواني را آموخته در سال 1354 به استاد نور علي خان برومند مراجعه نمود ؛ سبك و روش خوانندگي سيد حسين طاهر زاده را فرا مي گيرد و در خلال اين ايام نيز شيوه خوانندگي : اقبال السلطان ، تاج اصفهاني ، ظلي ، اديب خوانساري ، قوامي و بنان را از روي صفحات و نوارها به دقت دنبال كرده و به رمز و راز و شيوه هاي خاص هر يك از آنها به گونه اي راه يافته و آشنا شده كه از عهده اجراي هر يك از آن سبك ها به خوبي بر مي آيد . از سال 1354 تدريس هنرجويان را در رشته آواز در دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به عهده داشته و تا سال 1358 كه اين رشته تعطيل شد به تعليم دانشجويان مشغول بوده است . شجريان از اواخر سال 1357 تا تير ماه 1358 مجموعا 5 سرود مهيني خواند كه از طريق نوار كاست عرضه شده و از اين تاريخ به بعد همكاري خود را با هيچ سازمان دولتي ادامه نداده در خانه به تحقيق و تدوين رديفهاي آواز و گاهي هم تدريس هنرجويان قديمي اش ادامه مي دهد . او از حزب و حزب بازي سخت متنفر و مبرا از كليه فعاليتهاي سياسي بوده و هدفش فقط اعتلاي فرهنگ و ادب و موسيقي ايران زمين مي باشد و هنر خود را فقط براي پيشبرد و حفظ موسيقي سنتي وطنش ايران مي خواهد و هيچوقت هنر خود را براي ايدئولوژي خاص و يا گروهي ويژه به كار نگرفته است .

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 1 شهریور1388        بازديد :              
محمدرضا لطفی : نوازنده تار و سه تار -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
محمدرضا لطفی : نوازنده تار و سه تار

 

( 1325- گرگان) نوازنده تار و سه تار ، نواساز و مدرس ، محقق و مولف
به تشویق برادر بزرگ خود آموزش تار را آغاز نمود و در سال 1342 استعداد خود را در این زمینه با کسب جایزه نحست درجشنواره موسیقیدانان جوان نشان داد.پس از اتمام دوره تحصیل در سال 1343 به تهران آمد و به محضر حبیب الله صالحی و علی اکبر شهنازی راه یافت و در کلاسهای شبانه هنرستان موسیقی با مکتب وزیری و تئوری موسیقی غربی آشنا گردید که حاصل آن همکاری با ارکسترهای هنرستان و صبا بود که زیر نظر حسین دهلوی اداره میگردید.ورود به دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران و آموزش رديف ميرزا عبدالله با نورعلی خان برومند سر آغاز نوینی برای حضور بیشتر در دریای در دریای پر معنای موسیقی قدیم ایران بود که این آموزش تا آخرین دقایق حیات نورعلی خان برومند ادامه یافت.

لطفی ردیف آوازی و تصنیف قدیمی را نزد عبدالله دوامی و سه تار را نزد سعید هرمزی آموخت.اوپس از تاسیس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی رادیو و تلویزیون ایران با مدیریت فنی برومند در جشن هنر شیراز شرکت کرد که حاصل آن باسازی و احیای مکتب سيد حسين طاهرزاده بود.

محمدرضا لطفی به مدت سه سال به عنوان مربی آموزشی با کانون پرورش کودکان و نوجوانان و دو سال در مرکز گرد آوری و شناخت موسیقی رادیو و تلویزیون به همکاری پرداخت . او از سال 1353 به همکاری با رادیو ایران و گروه موسیقی دانشگاه تهران مشغول گردید و طی این مدت گروه شيدا را پايه گذاری نمود که حاصل آن بازسازی آثار شیدا ، عارف ، درویش خان ، رکن الدین مختاری و...بود.اوپس از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یکسال و نیم سرپرستی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران را عهده دار بود و در همین سالها به اتفاق حسین علیزاده و سایر همکاران گروه شیدا و عارف ، به تاسیس کانون فرهنگی هنری چاووش همت گماشت که حاصل این فعالیت 9 نوار موسیقی چاووش است.

لطفی به دعوت فونداسیون چینی و نیز برای شرکت در یک سمینار راهی ایتالیا گردید و کنسرتهایی را در شهر رم ، فلورانس ، بلدنیا ، بادوا و ... اجرا نمود.او در سال 1364 با مهاجرت به خارج از کشور دور تازه ای از فعالیتهای هنری خود را آغاز نموده است و با تاسیس مراکز فرهنگی و هنری شیدا در کشورهای مختلف و برگزاری کنسرتها و سمینارهای گوناگون ، به شناساندن موسیقی قدیمی ایران مبادرت می ورزد. ازجمله آثار ، فعالیتها و کنسرتهای ایشان میتوان به تصنیف های " بمیرید بمیرید" ، " به یاد عارف " ، "داروک" ، "ناز لیلی"،"کوچه سار شب" ، "کنسرت نوا "(جشن هنر شیراز) ، کنسرت راست پنجگاه ( جشن هنر شیراز) ، کنسرت سه گاه ( کنسرت طوس) ، بازسازی آوازهای قمر ، بازسازی آثارگذشتگان ، به یاد درویش خان ، به یاد طاهر زاده ، موسیقی فیلم حاجی واشنگتن ، چاووش 1 (به یاد عارف) ، چاووش 2 (شب نورد) ، چاووش4 ، چاووش 6 ، چاووش 8 ، چاووش 9 ، آلبوم کتاب و صفحه گرامافون موسیقی آوازی ایران ( ردیف عبدالله دوامی) ، نوارهای ردیف موسیقی ایران ( یادواره برومند) ، چشمه نوش ، رمز عشق ، پرواز عشق ، بسته نگار ، کنسرتهای انفرادی در شهرهای مختلف ایتالیا ، کنسرتهای متعدد در شهرهای لس آنجلس ، ساتیاگو ، سانفرانسیسکو ، شیکاگو، بوستن ، نیویورک و واشنگتن به همراهی حسین علیزاده و حسین عمومی ساخت دهها تصنیف و قطعه ضربی دیگر از جمله تصنیف حصار و پیش درآمد اصفهان ، تعداد زیادی بداهه نوازی در دستگاههای مختلف ، کتابهای " شور مادر دستگاههاست " ( منتشر نشده ) ، کتاب سال شیدا (چهار جلد ) و تعدادی مقاله و... اشاره کرد.

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 1 شهریور1388        بازديد :              
نوازنده ويولن : روح‌الله خالقي -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازنده ويولن : روح‌الله خالقي
 

روح الله خالقي در سال 1285 در كرمان متولد شد ، سالها شاگرد ممتاز استاد علينقي وزيري و از مفاخر موسيقي ملي ايران بود بهترين سالهاي زندگيش را صرف دل انگيز ترين هنرها كرد و به تشخيص اهل فن موسيقي ايراني و فرنگي ، شناخت او صلاحيت كامل يافت در سال 1325 انجمن موسيقي ملي ، به همت اوتاسيس شد و سه سال پس از آن با تاسيس هنرستان ملي موسيقي به يكي از آرمان هاي هنري كشور ما جامه عمل پوشاند . انتشار آثار متعدد شامل متد و دستورهاي علمي براي تدريس موسيقي ملي خدمت بزرگي به هنر كرد . هم اكنون قطعات آواز ، قطعات اركستري ، اتودها ، آثار ساده مدرسه يي ، كتاب ها و رسالات علمي مانند نظري به موسيقي ، از او به جاي مانده است كه هر كدام داراي ارزش فراواني است .

خالقي علاوه بر رياست هنرستان موسيقي ملي تا هنگام فوتش رهبري اركستر (( گلها )) و عضويت شوراي موسيقي راديو ايران را دارا و مدتها سرپرستي اركستر هاي شماره يك و دو راديو را به عهده داشت . روح الله خالقي در دامان پدر و مادري كه هر دو در نواختن تار مهارت داشتند تربيت يافت ، او نيز از كودكي به موسيقي علاقه مفرطي نشان مي داد ولي پدرش از بيم اين كه مبادا وي از تحصيل عقب بماند او را از اشتغال به موسيقي منع ميكرد . اما روح الله كوچولوي آن روزي، هر وقت خود را در خانه تنها مي يافت با عشق عجيبي كه به موسيقي داشت (( مخفيانه و پنهاني )) تاري را كه بزرگتر از جثه اش بود بغل مي گرفت و مشغول نواختن مي شد !!

بالاخره در نتيجه علاقه خستگي ناپذير وي به موسيقي ، پدرش مجبور شد او را از هفده سالگي در آموختن ويلن آزاد بگذارد بعد از يكي دو سال به محض اينكه مدرسه موسيقي وزيري تاسيس شد اولين شاگرد استاد وزيري بود كه به فراگرفتن موسيقي پرداخت و چون احساس كرد كه موسيقي دان بايستي در درجه اول داراي اطلاعات كافي باشد اين بود كه مجددا در ضمن اينكه موسيقي را ترك نكرد تحصيلات متوسطه خود را در دارالفنون و عالي رادر دانشسراي عالي در رشته ادبيات كه ارتباط بيشتري به موسيقي داشت به پايان رسانيد .

خالقي در مدت بيست و هفت سال كه در رشته موسيقي ايراني كار كرد بيش از صد آهنگ و دو جلد كتاب (( نظري به موسيقي )) كه جلد اول آن مربوط به قواعد و اصول كلي موسيقي است و جلد دوم تاريخچه موسيقي و قواعد و اصول موسيقي ايراني است و كتاب ديگري نيز به نام (( هم آهنگي موسيقي )) راجع به توافق و تناسب اصوات نوشته است كه با كمك وزارت فرهنگ در سالهاي 1316 و 17 و 20 به چاپ رسيده است .

ديگر از آثار او علاوه بر تعدادي اتود براي ويولون و عود و تار عبارتست از (( رنگارنگ )) ، ( خالقي در مورد ساختن اين قطعه گفته است : منظور من اين بود كه روي هر يك از دستگاههاي ايراني يك چنين قطعه اي بسازم ، در واقع مبناي كار نو آموزان است . اين فكر بديع اگر جامه عمل بخود به پوشد اساسي براي كار كمپوزيتورهاي آينده به جاي مي ماند . ) اين اثر بطوري كه از نامش مستفاد مي شود همچون گلستاني است كه داراي گلهاي رنگارنگ باشد ، ضرب ها و حركات مختلف اين قطعه و به طور كلي فرم و يا پيكره آن واجد اين امتياز است كه آن را مبناي كار قرار بدهند به علاوه آهنگهاي : (( يار رميده )) ، (( وعده وصال )) ، (( پيمان شكن )) ، (( نغمه نوروزي )) ، (( بهار عشق )) ، (( مستي عاشقان )) ، (( شب جواني )) ،(( شب من ))و (( اميد زندگاني )) ‌تصانيفي است كه توسط اين موسيقي شناس عاليقدر ساخته شده است .

مرحوم خالقي در موسيقي سخت پيرو استادش مرحوم كلنل علينقي وزيري بود وهمواره اعتقاد داشت كه وزيري خدمتي به موسيقي اين كشور كرده است كه تابحال احدي به هيچيك از صنايع ظريفه اين مملكت نكرده است و مي گفت تا موسساتي وجود نداشته باشند كه بدان وسيله بتوان اين روش ترويج كرد زحمات وزيري آن چنان ثمر بخش نخواهد بود .

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 30 مرداد1388        بازديد :              
محمد شيرخدايي : نوازنده قره‌ني-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
محمد شيرخدايي : نوازنده قره‌ني

محمد شير خدايي به سال 1305 در محله بازارچه سعادت تهران در يك خانواده متدين چشم به جهان گشود ، پدرش حاج مير جواد كاشاني كه مردي مذهبي بود هميشه مدت 6 ماه از سال را در كربلا بود و 6 ماه ديگر را در تهران به سر مي برد . يك روز محمد كه طفلي بيش نبود در محله شان با بچه هاي هم سن و سال خود مشغول بازي كردن بود كه شخص دوره گرد ژوليده مو و سيه چرده و قوزي با (( ني لبك )) خود ، آهنگي محزون مي زد و مي رفت ، او بازي را رها كرده و دنبال او مي رود و گم مي شود و همين امر سبب مي شود تا شب كتك مفصلي از پدرش بخورد . ازاين قضيه چندي مي گذرد تا پدرش مجددا عازم كربلا مي شود و او كه عشق نواختن (( ني لبك )) در وجودش خانه كرده بود ، در غياب پدر موقع رامغتنم شمرده و از مادرش مبلغ سي شاهي مي گيرد و يك (( ني لبك )) مي خرد و مدت دو ماه پيش خود مي زند تا اين كه پدرش از سفر مي آيد و وقتي مي فهمد كه محمد (( ني لبك )) مي نوازد ، (( ني ))او را شكسته و سيلي محكمي به گوش او مي زند و مي گويد : (( مي خواهي مطرب شوي ؟ )) ولي محمد جوابي نداشت كه به او بدهد و صبر مي كند تا او دوباره به سفربرود و همين كه پدر به كربلا مي رود ، او از عمه اش كه وي را بسيار دوست مي داشته ، پول گرفته و يك (( ني لبك )) ديگر مي خرد و شروع به تمرين مي كند ، محمد در اين هنگام در كلاس سوم دبستان ثريا واقع در محله سيد نصرالدين خيابان خيام درس مي خواند كه وارد پيش آهنگي شد و در آنجا بود كه به او فلوت ياد دادند و اولياء آنجا متوجه هوش و ذوق او در نواختن اين ساز شدند و چون زود به اين ساز آشنايي پيدا كرد ، خودش معلم شاگردان شد و يك دست لباس پيش آهنگي به عنوان كادو به او دادند.
در كلاس پنجم ابتدايي بود كه مدرسه موزيك اعلام كرد پنجاه نفر شاگرد جهت يك دسته اختصاصي مي خواهد او با برادر بزرگش اين مطلب را در ميان گذاشت و او محمد را تشويق مي كند تا در اين مدرسه نام نويسي كند ولي شهريور 1320 و وقايع مربوط به آن پيش مي آيد و مدرسه بهم مي خورد تا اين كه در هنرستان عالي موسيقي ثبت نام مي كند و در سلك شاگردان آن هنرستان در مي آيد ولي يك روز آقاي كلنل وزيري سرپرست و روح اله خالقي معاون هنرستان ، اعلام مي كنند كه هر كس ساز بادي مي زند بايد تار هم بنوازد و در نتيجه او با اين ساز هم آشنايي پيدا كرد .

شير خدايي در سال 1324 سوليست راديو شد و صداي سازش از راه راديو پس از اعلام نام او توسط گوينده به گوش پدرش كه در عراق بود مي رسد و او پس از مراجعت به تهران به مادر او مي گويد : (( آخرش اين پسر مطرب شد ! )) و مدت يك سال با او حرف نمي زد ، تا اين كه عاقبت او را مي بخشد .
شير خدايي با اركسترهاي انجمن موسيقي ملي ، به رهبري روح اله خالقي ، اركستر بزرگ راديو ، به رهبري ابراهيم خان منصوري ، استاد مهدي خالدي ، مجيد وفادار و ... همكاري داشته و درباره به وجود آمدن آرم (( گلهاي جاويدان )) روزي مرحوم داود پيرنيا به او مي گويد براي ضبط چند گوشه از دستگاههاي موسيقي ايراني با (( قره ني )) به اداره هنرهاي زيبا بيايد و او به آن اداره مي رود ، استوديوي ضبط آنجا كه يك اتاق كوچك بود و هنوز (( اكو )) به ايران نيامده بود درهاي (( كاريدور )) ها را بستند و او دربيرون استوديو به اتاق فرمان مي رود و ضبط مي شود . يك ماه بعد داود پيرنيا آن را آرم برنامه هميشه جاويد (( گلهاي جاويدان )) قرار مي دهد . او اولين برنامه (( گلهاي جاويدان )) را باذ همكاري : غلامحسين بنان ، حسين ياحقي ، علي تجويدي ، لطف اله مجد ، حسين تهراني اجرا كرد و بعدا با آقايان : استاد صبا ، محجوبي ، خالدي ، ورزنده همكاري داشته . او مدتها سمت كارشناس هنرهاي شبانه روزي استانهاي : كرمان ،سيستان و بلوچستان و مازندران را به عهده داشت و همين امر موجب گرديده بود كه در فعاليت هاي او در راديو وقفه ايجاد شود . محمد شير خدايي ، آهنگهاي بسياري ساخت كه از ميان آنها بيشتر به : (( مادر )) ، (( صداي عشق )) و (( چرا نگفتي )) علاقمند است .

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 30 مرداد1388        بازديد :              
استاد اکبر گلپايگانی : خواننده-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
استاد اکبر گلپايگانی : خواننده

 

 

  

::::::::::سال شمار زندگی استاد اکبر گلپايگانی ::::::::::

● متولد دهم بهمن سال 1312 شمسی ____ 1933 م ، در محله تکيه زرگرها ی تهران .

● خواندن اولين اذان برای سلامتی مادر در سال 1317 شمسی ___ 1938 م ، که ايشان در همان سال مادر خود را از دست ميدهند .

● ورود به دبستان فرهنگ در محله تکيه زرگرها در سال 1318 شمسی ___ 1939 م ، که ايشان در همان سال قاری قرآن در کلاس درس بودند .

● آشنايی با محمود آقا خراز محل و قاری مساجد و ابراهيم گردن تعزيه خوان معروف و آغاز تعليم ابتدايی موسيقی نزد آنها در سال 1319 شمسی ___ 1940 م .

● آغاز تعليم موسيقی نزد پدر ، حسين گلپايگانی ، به طور جدی و منظم در سال 1320 شمسی ___ 1941 م .

● نقل مکان از محله تکيه زرگرها به خيابان آبشار و ثبت نام در کلاس چهارم ابتدايی در دبستان اقبال در خيابان آبشار و آشنايی با مرحوم جهانگير ملک ( استاد تنبک ) ، در کلاس درس در سال 1321 شمسی ___ 1942 م .

● ثبت نام در دبيرستان بدِر در سرچشمه و عضويت در تيم فوتبال باشگاه تهران جوان در رده سنی نوجوانان به مربيگری مرحوم حسين فکری در سال 1324 شمسی ___ 1945 م .

● کسب عنوان قهرمانی تهران با تيم فوتبال نو جوانان باشگاه تهران جوان در سال 1325 شمسی ___ 1946 م .

● اولين تجربه شرکت در يک گروه ارکستر کر به رهبری ايرج گلسرخی در سال 1326 شمسی ___ 1947 م .

● اولين تجربه بازی در يک نمايش در سالن شير و خورشيد و ايفای نقش يک پسر شعر خوان به پيشنهاد شاپور قريب کارگردان سينما در سال 1326 شمسی ___ 1947 م .

● ورود به مدرسه نظام و عضويت در انجمن موسيقی مدرسه نظام و آشنايی با حسين خواجه اميری ( ايرج ) ، در سال 1327 شمسی ___ 1948 م .

● آشنايی با مرحوم حسن يکرنگی از شاگردان اقبال السلطان و تعليم آواز نزد او در سال 1328 شمسی ___ 1949 م .

● آشنايی با دکتر نور علی خان برومند به کمک استاد علی تجويدی و آغاز تعليم تحت نظر ايشان در سال 1330 شمسی ___ 1951 م .

● آشنايی با اساتيد برجسته موسيقی ايران و تعليم آواز نزد استاد ابوالحسن صبا ، طاهر زاده ، اديب خوانساری ، عبدالله خان دوامی ، حاج محمد آقا ايرانی مجرد و يوسف فروتن در سال 1331 شمسی ___ 1952 م .

● ورود به دانشکده افسری در سال 1332 شمسی ___ 1953 م .

● خواندن اولين آواز با ساز دکتر نور علی خان برومند و استاد علی اصغر بهاری برای يونسکو ( در بيات اصفهان و سه گاه ) ، در سال 1335 شمسی ___ 1956 م . که به صورت صفحه بزرگ ضبط شد . که اين اثر در بازار پخش نشد .

● ورود به دانشکده نقشه برداری در سال 1336 شمسی ___ 1957 م .

● دعوت به راديو توسط مرحوم پيرنيا ، سرپرست و مبتکر برنامه گلها در سال 1337 شمسی ___ 1958 م .

● استخدام در سازمان برنامه در سال 1337 شمسی ___ 1958 م .

● خواندن اولين آواز بدون ساز ، شعر حافظ ، ( در خرابات مغان نور خدا می بينم ) در اول فروردين ماه سال 1338 شمسی ___ 1959 م . گلپا در اين آواز به عنوان خواننده ناشناس و جوان معرفی شد .

● پخش اولين آواز با ساز از راديو در برنامه گلها تحت عنوان ، مست مستم ساقيا دستم بگير ، در مثنوی شور، با شعر بيژن ترقی و آهنگ مرتضی خان محجوبی و پرويز ياحقی در سوم فروردين ماه سال 1338 شمسی ___ 1959 م . که اين آواز از استقبال بی سابقه ای در ميان عامه مردم برخوردار گشت.

● ضبط اولين صفحه توسط کمپانی ايران گرام در سال 1339 شمسی ___ 1960 م .

● ضبط چهار صفحه توسط کمپانی ايران گرام و سفر به آمريکا به همراه استاد فرهنگ شريف (نوازنده تار ) و مرحوم ويگن جهت اجرای کنسرت برای ايرانيان مقيم آن کشور در سال 1340 شمسی ___ 1961 م .

● تدريس موسيقی ايرانیbuilding music در دانشگاه USLE ، به همراه استاد فرهنگ شريف به مدت سه ماه در سال 1340 شمسی ___ 1961 م .

● اجرای کنسرت در لندن و هلند در سال 1340 شمسی ___ 1961 م .

● ازدواج با خانم گلرخ گلرايلی در سال 1346 شمسی ___ 1967 م . در سن 34 سالگی

● اجرای کنسرت در کويت همراه با فرهنگ شريف و مرحوم امير ناصر افتتاح (نوازنده تنبک) در سال 1348 شمسی ___ 1969 م .

● بازی در فيلم سينمايی مرد حنجره طلايی به عنوان هنر پيشه نقش اول به کارگردانی مرحوم ميثاقيه در سال 1348 شمسی ___ 1969 م .

● تولد اولين فرزند بنام ساقی در يازدهم ارديبهشت ماه سال 1349 شمسی ___ 1970 م . که ايشان هم اکنون پزشک ميباشند .

● اجرای کنسرت در لندن با استاد حبيب الله بديعی ( نوازنده ويلون ) و همچنين بازی در نمايشنامه راديويی آتشی بر دل ، در سال 1350 شمسی ___ 1971 م .

● تولد دومين فرزند بنام ساغر در سوم فروردين ماه 1350 شمسی ___ 1971 م . که ايشان هم اکنون دارای درجه دکترای بورس آمار و احتمالات ميباشند .

● اجرای برنامه در رويال دايان لندن ، در سال 1352 شمسی ___ 1973 م . که در اين برنامه از هر کشور يک خوا ننده منتخب و يک موزيسين شرکت داشتند .

● اجرای کنسرت سراسری در آمريکا برای ايرانيان مقيم آن کشور با استاد فريدون حافظی ( نوازنده تار ) ، در سال 1355 شمسی ___ 1976 م .

● کنسرت در افغانستان و اجرای آواز دو صدايی با محمد ظاهر خواننده معروف افغانستان و همچنين اجرای کنسرت در پاکستان و هندوستان در سال 1355 شمسی ___ 1976 م .

● ممنوعيت برای کار در راديو و تلوزيون در سال 1358 شمسی ___ 1979 م .

● اجرای کنسرت سراسری در آمريکا در سال 1371 شمسی ___ 1992 م .

● اجرای کنسرت در چين و ژاپن در سال 1372 شمسی ___ 1993 م .

● اجرای کنسرت در آمريکا در سال 1373 شمسی ___ 1994 م .

● اجرای کنسرت در رويال فستيوال هال لندن در سال 1378 شمسی ___ 1999 م .

● آغاز به کار مجدد و ارائه دو کاست تحت عناوين مست عشق و عقيق به بازار و شکست رکورد فروش نوار در بين خوانندگان در سال 1382 شمسی ___ 2003 م .

 



:::::::::: بیوگرافی اکبر گلپایگانی ::::::::::

سال 1312در تهران دیده به جهان گشود . تحت توجهات پدرش با اصول اول موسیقی تا حدودی آشنا شد ، تا این که گذارش به منزل "حسن یکرنگی" که مردی پاک طینت و دارای صدایی خوش بود می افتد او که به خوبی به گوشه ها و ردیفهای موسیقی ایرانی وارد بود گلپای جوان را مورد تشویق قرار می دهد . مدت زیادی از آمد و شد نمی گذارد که او یک شب با استاد نور علی برومند در آن منزل آشنا می شود … استاد نور علی برومند از صدای او خیلی خو شش می آيد و تصمیم به تعلیم وی می گیرد و حدود 8 سال و 9 ماه به طور مداوم وی را تحت تعلیم قرار میدهد. تا این که داوود پیر نیا مبتکر برنامه گلهای جاویدان برای شرکت در برنامه گلها از وی دعوت می کند.


گلپا از محضر استادانی نظیر : حاج آقا محمد ایرانی، ادیب خوانساری و صفحات طاهر زاده بهره می گیرد ولی به هیچ وجه کوششی به عمل نمی آورد که از آنها تقلید نماید.



گلپا در سال 1956 میلادی (1334-35 ش) به همراه علی اصغر بهاری (استاد کمانچه) و نورعلی برومند (ردیف دان و استاد تار در سازمان بین المللی "یونسکو" دو تصنیف یکی در دسگاه سه گاه و دیگری در مایه اصفهان با اشعار سعدی و حافظ اجرا نمود و بدین ترتیب می توان گفت گلپایگانی برومندو بهاری از پیشروان معرفی آواز و موسیقی ایرانی در سطح جهان هستند .

سال 1961 میلادی بنا به دعوت دانشکده "میوزیک بیلدینگ" یو.اس.ال.ا (کالیفرنیا) با فرهنگ شریف و تونی که از استاد تار می باشد 18 جلسه تدریس کرد و اولین ایرانی است که در 21 نوامبر 1995 موفق به دریافت دکترای افتخاری در رشته آواز از دانشگاه کلمبیای آمریکا شده است.


ايشان دارای چهار برادر بنامهای ، عباس ، حسن (مدرس آواز و استاد دانشگاه)، محمد (با نام هنری گلريز) که خواننده ميباشند، محمود (مهندس و مدرس آواز) ، و يک خواهر بنام مريم ميباشند .

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 30 مرداد1388        بازديد :              
عصمت باقرپور با نام هنری "دلکش" : خواننده-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
عصمت باقرپور با نام هنری "دلکش" : خواننده

  

  

دلکش خواننده موسيقی ايرانی چهارشنبه شب در سن 79 سالگی در بيمارستانی در تهران به مرگ طبيعی درگذشت.

با مرگ دلکش جامعه موسيقی ايران خواننده ای را از دست داد که نه تنها صدائی رسا و تاثير گذار داشت، بلکه در فرآيند نوآوری در موسيقی سنتی نقشی عمده ايفا کرد.

عصمت باقرپور با نام هنری "دلکش" در سال 1304 در بابل زاده شد. هنوز نوجوان بود که نزد خواهرش به تهران آمد و در مدرسه ای که درس می خواند، توجه آموزگار موسيقی" ظهيرالدينی" را به سوی خود جلب کرد که صدای او را پر رنگ و شايسته پرورش تشخيص داده بود.

ظهيرالدينی او را به دفتر روح الله خالقی در انجمن موسيقی ملی برد و خالقی او را به دست عبدالعلی وزيری خواننده معروف آن زمان سپرد که فوت و فن آوازخوانی را به او بياموزد.

دوسه سالی بعد پس از آموختن آنچه بايد، دلکش در سال 1322 فعاليت آوازخوانی خود را آغاز کرد و در سال 1324 به عنوان آوازخوان به استخدام راديو ايران در آمد که تازه پنج سالی از بنيادش گذشته بود.

 در آن سالها، موسيقی سنتی که بر اثر تکرار و تقليد، جاذبه خود را از دست داده بود، نياز بسيار به نوآوری داشت. انديشه و احساس نو، آهنگ نو و صدای تازه می طلبيد تا از رکود پيش آمده به در آيد. نياز به صدای گرم و رسای زنانه به ويژه برجسته می نمود. قمر الملوک وزيری رفته رفته از توان خواندن افتاده بود و ملوک ضرابی نيز ديگر جاذبه پيشينش را نداشت.

از سوی ديگر آهنگسازان نسل جوانتر که قصد نو آوری در موسيقی سنتی داشتند، به صداهای تازه ای نياز داشتند که با نو آوری های آنها سر سازگاری داشته باشد. دلکش يکی از بهترين اين صداها بود که از بخت خوش به همکاری دائمی با مهدی خالدی، آهنگساز نو آور و از شاگردان ابوالحست صبا پرداخت.

همکاری ثمربخش

همکاری دلکش و خالدی نه تنها برای هر دو آنها مفيد بود و هر يک موفقيت ديگری را تضمين می کرد، بلکه در کار ساخت و پرداخت و اجرای تصنيف نيز تحولی پديد آورد.

تا آن زمان تصنيف خوانی چندان اهميتی نداشت و حتی آواز خوانان برجسته خواندن تصنيف را خلاف شان و اعتبار می دانستند.

اما در آفريده های خالدی تصنيف اهميت ويژه ای پيدا کرد و صدای رسای دلکش بر اين اهميت و جاذبه تاکيد می گذاشت. در برنامه های اجرائی "خالدی - دلکش"، تصنيف دوبار اجرا می شد و در آغاز و پايان برنامه جای "پيش در آمد" و "رنگ" می نشست.

اين روش ابداعی از آنجا که بر جاذبه های برنامه های موسيقی می افزود، بزودی فراگير شد و جای تصنيف در همه برنامه های موسيقی راديوئی گسترده تر و برجسته تر گرديد.

متاسفانه همکاری دائمی دلکش و خالدی هفت سالی بيش به درازا نکشيد و آن دو در سال 1331 از هم جدا شدند.

با اين همه صدای دلکش آنچنان پر و پيمان و جذاب بود که توانست در پيوند با آفريده های آهنگسازان ديگر نيز جلوه بسيار پيدا کند.

دلکش پس از خالدی به ترتيب با جواد لشگری، بزرگ لشگری، حبيب الله بديعی و علی تجويدی به همکاری پرداخت. در اين ميان همکاری او با تجويدی پربارتر از ديگران بود و ترانه های بسياری زيبائی از اين همکاری به يادگار مانده است.

گفتنی است که دلکش خود نيز آهنگ می ساخت البته با نام مستعار " نيلوفر". " ساز شکسته" يکی از آهنگهائی است که او خود ساخته و خوانده است.

ترانه ها و فيلمها

غير از " ساز شکسته" خوانده های زيبای ديگری نيز از دلکش بجای مانده است: آمد نوبهار، آشفته، دل غافل، آه بی اثر، تنها منشين، پشيمان شدم، ياد کودکی، سفر کرده، شب تنهائی، آتش کاروان، به کنارم بنشين و...

آتش کاروان( آهنگ از تجويدی و با شعر بيژن ترقی) و به کنارم بنشين ( از خالدی با شعر رهی معيری) از بازمانده های از ياد نرفتنی دلکش به شمار می روند.

از آن گذشته دلکش شماری از ترانه های بومی شمال ایران را نیز بازخوانی کرده است؛ آنهم در سالهایی که رغبت به "بومی خوانی" فراگیر نشده بود.

بازخوانی او بویژه از قطعه معروف "امیری" بسیار زیبا و دقیق از کار درآمده است.

دلکش در چند فيلم سینمایی نیز شرکت کرده است که عبارتند از: شرمسار، مادر (همراه با قمرالملوک وزیری)، افسونگر و دسیسه.

دلکش سه چهار سال پیش در سفری به شهرهای مختلف اروپا، با بازخوانی ترانه های پیشین خود، یکبار دیگر تحسين و ستایش ایرانیان برونمرزی را برانگيخت.

در آخرين سفر دلکش به لندن، بخش فارسی بی بی سی مجموعه ای از خاطرات و شرح حال دلکش با صدای خود او فراهم کرد. گفتگو، تنظيم و تهيه اين مجموعه را که "آواز خاطرات" نام دارد، شاهرخ گلستان برعهده داشت/

منبع : همه چیز درباره موسیقی

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 30 مرداد1388        بازديد :              
قمرالملوک وزيري : شيرزني خوش صدا و گشاده دست-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
قمرالملوک وزيري : شيرزني خوش صدا و گشاده دست

 

 

قمرالملوک وزيري

شيرزني خوش صدا و گشاده دست

 1284 - 1338 خورشيدي

يکي از شير زنان ايران که در بين هنرمندان معاصر نقش مهمي داشته است قمرالمولوک وزيري مي باشد که ساليان دراز ستاره درخشان آسمان هنر ايران بود. صداي رساي قمر که از نخستين زنان خواننده ايران در دوران معاصر کشور ما بود علاقمندان شيدايي نظير تيمورتاش و عارف داشت که استاد مرتضي ني داود توانست او را کشف کند و از اين خواننده اشعار مذهبي، هنرمندي بسازد که ساليان دراز نامش در هر محفل و مجمعي ورد زبان ها بود

قمر در کودکي پدر و مادرش را از دست داد و با مادر بزرگ خود زندگي مي کرد. نزديکي با مادربزرگ که خواننده اشعار مذهبي بود نخستين انگيزهً رغبت او به خواندن شد. ابتدا نزد يک معلم گمنام و همچنان ناشناخته، به فراگيري آواز پرداخت و پس از آن با مرتضي ني داود آشنائـي پيدا کرد. راهيابي به محضر اين استاد از يک سو قمر را با رديف موسيقي ملي آشنا کرد و از سوي ديگر راهش را براي کسب تجربيات بعدي از استادان ديگر هموار ساخت.  مرتضي ني داود درباره نخستين برخود خود با قمر چينين مي گويد که: " ... اولين بار که قمر را ديدم سنش خيلي کم بود. در حدود هفده يا هجده سال داشت. اين ديدار در محفلي پيش آمد که من هم به آن دعوت شده بودم. يکي از حاضران ساز مي زد ولي من هيچ از طرز نواختنش خوشم نيامد. اما همين که قمر شروع به خواندن کرد به واقعيت عجيبي پي بردم. صداي اين خانم جوان به قدري نيرومند و رسا بود که نمي شد باور کرد ... " همين آشنائي نخستين بود که پس از دو سال پاي قمر را به کلاس ني داود باز کرد. کار پيشرفت قمر در مدتي کوتاه به آنجا رسيد که کمپاني 
" هيزماسترزويس " به خاطر ضبط صداي او دستگاه صفحه پر کني به تهران آورد. بعد از آن کمپاني " پوليفون " هم آمد و کمپاني هاي ديگر و به قول ني داود، قمر اين همه اهميت پيدا کرده بود

قمرالملوک وزيري پس از شيدا و عارف در موسيقي نوين ايران رخ نمود ولي بي ترديد نقشي دشوارتر و دليرانه تر از آن دو ايفا کرده است؛ زيرا اگر مردي که به موسيقي مي پرداخت گرفتار طعن و لعن مي شد ولي مجازات زن موسيقي پرداز " سنگسار شدن " بود. زن برده در پرده بود، پرده اي به ضخامت قرن ها.  قمر به هنگام نخستين کنسرت خود که در آن " بي حجاب " ظاهر شده بود، سر و کارش به نظميه افتاد. اين ماجرا اگر چه براي او خوشايند نبود، ولي بهرحال سر و صدايي کرد که در نهايت به سود موسيقي و جامعه زنان بود.   قمر خود دربارهً نخستين کنسرتش مي گويد : " ... آن روزها، هر کس بدون چادر بود به کلا نتري جلب مي شد. رژيم مملکت تغيير کرده و پس از يک بحران بزرگ دورهً آرامش فرا رسيده بود مردم هم کم کم به موسيقي علاقه نشان مي دادند. به من پيشنهاد شد که بي چادر در نمايش موزيکال گراند هتل حاضر شوم و اين يک تهور و جسارت بزرگي لازم داشت. يک زن ضعيف بدون داشتن پشتيبان، ميبايست برخلاف معتقدات مردم عرض اندام کند و بي حجاب در صحنه ظاهر شود. تصميم گرفتم با وجود مخالفت ها اين کار را بکنم و پـيه کشته شدن را هم به تن خود بمالم. شب نمايش فرا رسيد و بدون حجاب ظاهر شدم و هيچ حادثه اي هم رخ نداد، و حتي مورد استقبال هم واقع شدم و اين موضوع به من قوت قلبي بخشيد و از آن به بعد گاه و بيگاه بي حجاب در نمايش ها شرکت مي جستم و حدس مي زنم از همان موقع فکر برداشتن حجاب در شرف تکوين بود ... " . او نخستين زني بود که بعد از قرةالعين بدون حجاب در جمع مردان ظاهر شد. و مي گفت:

مرمرا هيچ گنه نيست به جز آن که زنم              زين گناه است که تا زنده ام اندرکفنم

قمر نخستين کنسرت خود را در سال 1303 برگزار کرد. روز بعد کلا نتري از او تعهد گرفت که بي حجاب کنسرت ندهد. قمر عوايد کنسرت را به امور خيريه اختصاص داد. قمر در سفر خراسان در مشهد کنسرت داد و عوايد آن را صرف آرامگاه فردوسي نمود. در همدان در سال 1310 کنسرت داد و ترانه هايي از عارف خواند. وقتي نيرالدوله چند گلدان نقره به از هديه کرد آن را به عارف پيشکش نمود. با اين که عارف مورد غضب بود. در سال 1308 به نفع شير خورشيد سرخ کنسرت داد و عوايد آن به بچه هاي يتيم اختصاص داده شد. به گفته دکتر خرمي 426 صفحه و به گفته دکتر سپنتا 200 صفحه از قمر ضبط شده است

 گشايش راديو به سال 1319 بزرگترين تکيه گاه قمر و هنرمندان همزمان او بود. مردم توانستند در سطحي گسترده تر با او رابطه برقرار سازند. رابطه اي که به زودي به پيوندي ناگسستني تبديل شد. ديگر همهً گوش ها تشنه صداي مخملي قمر شده بود. قمر ديگر به اوج شهرت رسيده بود و بزرگان شعر و ادب و موسيقي براي ديدارش و بهره گيري از صداي يکتايش سرودست مي شکستند. تاريخ موسيقي ملي ما، هرگز چنين اوج پيروزمندانه اي را به نام کسي ثبت نکرده و چنين جذبه اي را در هنر و صداي کسي به ياد ندارد. مقتدران کيسه هاي اشرفي به او هديه مي کردند و هنرمندان بي زور و زر، عشق هيجان زدهً خود را نثارش مي ساختند. تيمورتاش وزير دربار عاشق دلخستهً او بود، عارف قزويني شيفته و مجذوب او شده بود و ايرج ميرزا با وجود خوبرويان ديگرش دل در گرو عشق قمر داشت. قمر نيز مانند عارف درويش بود. از گردآوري زر و سيم پرهيز مي کرد و به اصطلاح اهل فن گردآوري، از (عقل معاش) بي بهره بود. درآمدهاي بزرگ و هداياي گران را به دست نيامده از دست مي داد. اندرزهاي مشفقانهً دوستان نيز در او مؤثر نيفتاد و حتي در هنگام تنگدستي نيز گشاده دستي را از دست نمي نهاد. حسن علوي کيا در مجله ره آورد چنين مي نويسد : در سالهاي 1325 يا 26 با عده اي از دوستان در خانه دکتر فرزين دندان پزشک دعوت داشتيم که قرار بود قمرالملوک وزيري هم در آن ميهماني شرکت کند همراه دکتر به کاباره اي که قمر مي خواند رفتيم و بعد از ساعت 10 شب سوار اتومبيل ما شد و گفت مي خواستم خواهش کنم مرا به حدود اکبرآباد ببريد که قبول کرديم. وقتي به آنجا رسيديم به يکي از باغ هاي قديمي وارد شد و داخل ساختمان توي اتاقي رفت که محل سکونت باغبان بود. پنجره اي به خارج داشت که داخل اتاق ديده مي شد. قمر وارد اتاقي شد که يک زن و مرد جوان با دو بچه زير کرسي نشسته بودند. قمر يکي از بچه ها را که ظاهرأ بيمار بود بغل گرفت و بوسيد و کيف پول خود را باز کرد و يک بسته اسکناس در آورد و روي کرسي گذاشت.  معلوم شد مزد آن شب کاباره را به اين خانواده داده است. قمر وقتي بيرون آمد عذرخواهي کرد و گفت مادر اين بچه بيمار سالها به من خدمت کرده و من هر شب به آنها سر مي زنم. قمرالملوک وزيري در سالهاي آخر عمر در اتاقي که فرش نداشت زندگي مي کرد. به شدت بيمار بود. حتي کسي را نداشت که برايش غذا بپزد. نورعلي برومند و حسين ضربي همت کردند و دوستداران قمر براي او پولي جمع کردند که حدود 12 هزار تومان شد تا خانه اي در تهران پارس بخرد. پول را به قمر دادند و چند روز بعد بديدار او رفتند که او را ياري کنند تار خانه را بخرد، معلوم شد تمام آن پول را به بچه يتيمي داده که قمر سرپرستي او را بر عهده داشته است تا براي خود خانه اي بخرد و پس از قمر در آن خانه زندگي کند. قمر چند روز بعد فوت کرد. قمرالملوک وزيري عاقبت در شامگاه پنجشنبه پانزدهم مرداد ماه 1338 در شميران، در خانه يکي از نزديکانش در گذشت. استاد محمد حسين شهريار غزل زيبائي دارد

 

 

 

درباره قمر که چنين است

از کوري چشم فلک امشب قمر اينجاست               آري قمر امشب به خدا تا سحر اينجاست

آهسته به گوش فلک از بنده بگوئيد                      چشمت ندود اينهمه يکشب قمر اينجاشت

آري قمر آن قـُمري خوشخوان طبيعت                           آن نغمه سرا بلبل باغ هنر اينجاست

شمعي که بسويش من جان سوخته از شوق              پروانه صفت باز کنم بال و پر اينجاست

تنها نه من از شوق سراز پا نشناسم               يکدسته چو من عاشق بي پا و سر اينجاست

هر ناله که داري بکن اي عاشق شيدا                       جائي که کند ناله عاشق اثر اينجاست

مهمان عزيزي که پي ديدن رويش                     همسايه همه سر کشد از بام و در اينجاست

ساز خوش و آواز خوش و بادهً دلکش                     اي بيخبر آخر چه نشستي خبر اينجاست

آسايش امروزه شده درد سر ما                            امشب دگر آسايش بي درد سر اينجاست

اي عاشق روي قمر اي ايرج ناکام                                برخيز که باز آن بت بيدادگر اينجاست

آن زلف که چون هاله به رخسار قمر بود                        باز آمده چون فتنهً دور قمر اينجاست

اي کاش سحر نايد و خورشيد نزايد                      کامشب قمر اينجا قمر اينجا قمر اينجاست

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 28 مرداد1388        بازديد :              
بیوگرافی سیما بینا : خواننده-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
بیوگرافی سیما بینا : خواننده

 

 

بیوگرافی سیما بینا

 

سیما بینا در خراسان در قلب موسیقی محلی خود متولد شد و از کودکی کنار احمد بینا پدری که استاد موسیقی سنتی و شاعر و آهنگ ساز ترانه های اولیه او بود رشد کرد.

در سن 9 سالگی همکاری رسمی خود را با رادیو ایران برنامه کودک آغاز نمود.

از همان دوران نزد اساتید و مشاهیر موسیقی به آموزش ردیف های موسیقی سنتی و آوازی پرداخت و جندی به شاگردی استاد جواد معروفی و استاد زرین پنجه دو شخصیت بزرگ موسیقی ایران در آمد .

دیری نگذشت که در برنامه موسیقی ویژه ای بنام گلها صحرائی به اجرای نغمه های محلی در رادیو ایران

پرداخت.

صدای او در این برنامه برای بیش از دو نسل از مزدم خاطراتی فراموش نشدنی به جای گذارده است .

سیما بینا پس از فارغ التحصیل شدن از دانشگاه تهران در رشته نقاشی آموش موسیقی سنتی خود را در خدمت یکی از قدیمی ترین و آگاهترین موسیقیدانان آواز سنتی ایران استاد عبدالله خان دوامی کامل نمود .

از آن پس علاوه بر اجرای مستمر موسیقی و آواز سنتی به تحقیق و جمع آوری ترانه ها و آوازهای محلی پرداخته است.

سیما بینا جهت ارائه و حفظ این گنجینه های ملی با تکیه بر اندوخته ها و اطلاعات موسیقی اش به باز سازی و تنظیم دوباره آنها پرداخته و در واقع با پژوهش و ارائه موسیقی خاص خود جایگاه منحصر به فردی در تاریخ موسیقی محلی ایران کسب نموده است.

 

 

 

چگونگی فراهم آمدن موسیقی سیما بینا از زبان خود هنرمند

 

گلهای صحرائی عنوان موسیقی من است .آهنگ ها و ترانه هایی که رنگ و بوی کوه ها و دشتها ی سر زمین ما را دارد.آنها را شخصا از میان مردم با ذوق روستاها چیده ام.

به این ترتیب : به شهرها و روستاهای اطراف ایران و به خصوص خراسان که سر زمین اجدادی من است سفر میکنم.نغمه ها و آهنگهای منطق دور افتاده ای را که بسیار قدیمی و همچنان بکر و دست نخرده در میان مردم آن منطق باقی مانده است گردآوری و ضبط میکنم.

همه این نغمه ها و ترانه ها زیبا و دلنشین است ولی من آنهایی را با صدای خودم بیشتر هماهنگی دارد بر میگزینم.

اشعار این آهنگها در واقع همان دوبیتی های محلی و عامیانه ای است که در میان توده مردم سروده شده و در همان منطق معمول لست از میان این سروده های محلی آنچه را برای اجرای من مناسب تر است گلچین میکنم.

در میان احن ها و لهجه های زبان محلی گویش هائی در مناطق شمال خراسان است که ترکی و یا کردی کرمانج

میباشد و کاملا برای من نا آشنا است و گاهی لهجه های مختلف مناطق دیگر ایران مثل مازندران گیلان / لرستان/شیراز/ و چهار محال بختیاری هستند که اهنگهای زیبایی آن را خوانده ام روی این لحن ها خیلی بیشتر کار میکنم چون زبان خودم نیست و برای درست بیان کردن لهجه مفهوم آن حتما از اهالی همان شهر و محل کمک می گیرم و نوار محلی آنرا بسیار گوش میدهم تا اینکه عمیقا احساس و لحن آنرا دریابم و به جانم بنشیند.

به گونه ایکه در اجرای خودم حرف و پیام این ترانه های دلنشین و مردم آن مناطق حتی بودن فهم کلام و شعر بتواند به شنونده منتقل شود.

خوشبختانه به تجربه دیده ام که در اجرای کنسرت هایم در فستیوال های مختلف مردم از هر جای دنیا از موسیقی ما برداشت درستی داشته و پیامهای غم و شدی یا از حالت و حس و عرفان آن نتاثر شده اند .

ولی گاه لازم می دانم که با کلامی نو پیامی از حال و روزگار خودمان را در آواز بگنجانم زمینه این کار را در موسیقی شمال خراسان بیشتر یافته ام .

قسمت است زیرا انتخاب ساز و نوازنده قوی محلی لازم است که معمولا نوازنده های قوی و استاد در سازخودشان متاسفانه یا پیر و ضعیف و خسته هستند و یا مشکلات دارند. که نمیشود با ایشان سفرها و تمرین های سنگین همراه داشت . البته از تک نوازی این استادان قدیمی در استودیو استفاده می کنیم. ولس برای کمنسرت مهمولا از میان هنرمندان جوان و با ذوق محلی نوازنده هائی را انتخاب می کنم که لازم ایت با ایشان

سالها کارو تمرین منظمی داشته باشیم تا اینکه برای همراهی در یک برنامه و یا ضبط موسیقی کاملا پخته و آماده بشوند./

 

طبعا این روش وقت و زحمت بیشتری می خواهد تا اینکه مجموعه موسیقی خوب و درستی فراهم شود.

آهنگهای محلی ضمن زیبائی و دلنشین خود گاهی بسیار یک نواخت و طولانی است . در این مورد شیوه های مختلفی را بکار می گیرم یکی این که جمله های از یک آهنگ محلی دیگری را در میان ترانه ام با ظرافت و هماهنگی می گنجانم . گاهی ریتم آنرا در چند جمله عوض میکنم و یا در جائی با یک دوبیتی و آواز محلی یا همخوانی کر .... این یکنواختی را تنوع می دوهم.

بد نیست در اینجا اعتراف کنم پدرم گاهی جمله ای شعر و یا آهنگ در میان ترانه های محلی من نهاده است . و در سالیان سال از اجرای اولیه آن قطعات گذشته است . اکنون هماهنگی و بجا بودن آن را احساس میکنم بگونه ای که با اصالت تمام جزو بافت آهنگ و ترانه شده است.

بسیاری از آهنگهای محلی بیرجند را که در کودکی و نوجوانی خوانده ام از پدرم شادروان احمد بینا که خودش از مردمان با ذوق خراسن و شهر بیرجند بود و بسیاری از آهنگهای محلی خراسان را می دانست  آموخته ام .

پدرم در بسیاری از سفر های پژوهشی که از نوجوانی آغاز کرده بودم مرا همراهی می کرد و در واقع او بود که این وظیفه را بر عهده من نهاد. در این 20 سال اخیر کار های من مشکل ضبط و استودیو نیز داشته است که به ناچار برای این کار از استودیو های خارج از شور استفاده کرده ام و بنا بر این ضمن مخارج با لائی که برایم در بر داشته است متاسفانه برای پخش آنها در میان مردم ایرانم ممنوعیت دارم این کار مجوز رسمی از اداره ارشاد اسلامی لازم دارد تا بتوانیم در ایران آنها راپخش کنیم که هنوز تک خوانی زن اجازه ندارد./

 

البته مردم عزیز هموطنم از سالیان پیش که دوران کودکی من بود نسل به نسل صدایم را شنیده اند و موسیقی مرا با تنظیم های اساتید بزرگ استاد جواد معروفی/ استاد فرامرز پایور / استاد انوشیروان رو حانی / استاد خالدی / استاد فخرالدینی و ناصر چشم آذر .... شنیده اند و هنوز آنها را به یاد دارند. به همین جهت هنوز در هر جای دنیا که اجرا کنسرت هائی دارم با محبت و اشتیاق تمام برنامه هایم را استقبال می کنند و مرا با کمنال لطف مورد تشویق و تحسین قرار میدهند.

این عزیزان میگویند : صدایت موسیقی کودکی و نوجوانی ماست با همه خاطرات زیبائی که در نهانخانه دل جانمان است....

و همین ارزش و اعتبار آواز من است .

صدا و موسیقی من ذرهای از فرهنگ غنی و پر باره سر زمینم ایران  و مردم شریف آنست.

 

سیما بینا

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 28 مرداد1388        بازديد :              
منصور نريمان : نوازنده بربت(عود)-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
منصور نريمان : نوازنده بربت(عود)

 

اسكندر ابراهيمي زنجاني كه بعدها نام مستعار و هنريش نريمان تبديل يافت در مشهد به تاريخ بيستم اسفند ماه 1314 متولد گشت . پدرش كه مردي هنرمند و اهل ذوق بود و خود سه تار و تار و ني را به خوبي مي نواخت از همان دوران طفوليت پسر را زير نظر و تربيت خود گرفته و وي را با رديف ها و گوشه هاي موسيقي ايراني آشنا و نواختن سه تار را به او مي آموزد وي از سن 18 سالگي روي به نواختن عود آورد به طوري كه در سال 1322 كه بيش از هشت بهار از سنش نگذشته بود از طرف اداره انتشارات و راديو مشهد دعوت به همكاري مي شود و اين دعوت را مي پذيرد و حدود 16 سال همكاريش باراديو مشهد ادامه مي يابد و آخرين سمتش در آن اداره مسئول شوراي موسيقي آن استان بود ، سپس به شيراز منتقل و مسئول شوراي موسيقي راديو شيراز مي گردد و پس از 4 سال همكاري با اين راديو به تهران مي آيد و در راديو ايران به عنوان تكنواز عود به همكاري و اجراي برنامه مي كند .

خود نريمان مي گويد : (( در عود استادي نداشتم ،فقط از راه گوش به راديو هاي كشورهاي همسايه استفاده بردم و به محمد عبدالوهاب خواننده و نوازنده بزرگ مصري به راديو قاهره نامه نوشتم  و درباره كوك و بعضي مسائل اين ساز از وي سئولاتي كردم و مسائلي را مطرح نمودم ؛ پس از چندي عبدالوهاب در جواب نامه من نوشت كه كوك عود هماني است كه خود شما انجام داده ايد و خلاصه كل نظريات مرا تائيد كرد )).

نواختن عود نريمان در كشورهاي همسايه طرفداران فراوان دارد به طوريكه چندي قبل منير بشير ، يكي از نوازندگان بزرگ عود موسيقي عرب است براي ديدن نريمان به ايران آمد و درباره اين ساز ايراني گفت و شنودي بين آنها مي شود و طرز نواختن صحيح آن را با هم در ميان مي گذارند . منصور نريمان همكاري خود را در برنامه گلها همراه با خوانندگاني چون : محمودي خوانساري ، اكبرگلپايگاني ، حسين قوامي ، محمد رضا شجريان ، ايرج ، نادر گلچين و غيره شروع و در تلويزيون در برنامه جالبي به نام (( بشنو از ني )) كه به سرپرستي و تهيه كنندگي دوست اديب و فاضلم ، بهمن بوستان با همكاري آقايان : اصغر بهاري ، مجيد نجاحي ، رضا شفيعيان ، عباس زندي ، محمد موسوي ، امير ناصر افتتاح و فرهمند بافي اجرا مي نمود و هفته يي يكبار به مدت يك ربع همراه با ضرب جهانگير ملك در تلويزيون برنامه اجرا مي كرد و در تكنوازي راديو ، همراه با آقايان علي بهاري ، مهندس همايون خرم ، اسداله ملك ، حبيب اله بديعي ، پرويز ياحقي ، كامران داروغه ، منصور صارمي ، جواد معروفي ، مجيد نجاحي ، سياوش زندگاني ، رضاورزنده ، محمد موسوي ، عماد رام ، جهانگير ملك و امير ناصر افتتاح شركت داشته و در برنامه سنگين و خوبي كه در فرستنده F.M) ) به رهبري مهندس همايون خرم اجرا مي شد تكنواز عود آن برنامه بود .

منصور نريمان علاقه فراواني به عود كه در واقع همان بربط است و از ايران به ساير كشور هاي جهان به خصوص ممالك عرب رفته و يك ساز ايراني است دارد و كوشش فراوان نمود تا از اين ساز و نواختن آن را احياء كند و آن را به صورت تكنوازي در آورد و شاگردان خوبي در اين راه نيز تربيت كرد كه مي توان از آقايان : حسين بهروزي نيا ، محمد فيروزي و ... نام برد . منصور نريمان مي گويد : (( در كلاس اول دبيرستان بودم كه در نواختن دستگاهها و گوشه هاي موسيقي تا اندازه اي آشنايي پيدا كرده بودم ولي از نت بي اطلاع بودم و در مشهد هم در آن زمان كسي نبود كه به من كمك كند و آموختن نت را بياموزد ، لذا نامه هايي به هنرستان عالي موسيقي به استاد خالقي نوشتم و مشكل خود را با ايشان در ميان نهادم و نوشتم كه چون در تهران غريب هستم و كسي را ندارم كه نزد آنان بروم ؛ استاد خالقي كه در آن زمان رئيس هنرستان بودند در جواب نوشتند (( پسرم ، شما هم مانند فرزندان خود من هستيد مي توانيد بياييد در منزل من بمانيد و به فرا گرفتن نت در هنرستان همت گماريد )). ولي پدرم نپذيرفت و من در نامه هايي كه بعدا براي اين استاد بزرگوار فرستادم ، پس از تشكر فراوان از لطفف آن مرد هنرمند و هنر دوست ، خواستار گرديدم كه از طريق مكاتبه نت را به من بياموزد و استاد هم يك قطعه از عكس امضاء شده خود و دو جلد كتاب از دوره اول و دوم تاليف آقايان : موسي معروفي و نصرالله زرين پنجه را كه با رعايت كامل نظريات استاد علينقي وزيري چاپ شده بود برايم فرستادند كه هنوز آن ها را دارم و برايم بسيار عزيز مي باشند و تا عمر دارم مديون اين استاد بي نظير و عاليقدر خواهم بود )) .

منصور نريمان كنسرت هاي فراواني جهت موسسات فرهنگي ، هنري و عام المنفعه اجرا كرده كه بيشتر در بيمارستان ريوي شيراز بوده و بسياري از هزينه هاي متفرقه آن را خودش متقبل مي شده ، وي جهت شناساندن هر چه بيشتر موسيقي اصيل ايران و ساز عود كه يكي از باستاني ترين سازهاي ايراني است ، مسافرت هاي متعددي همراه با آقايان : مهندس همايون خرم ، علي تجويدي ، حبيب اله بديعي ، فرهنگ شريف ، علي اصغر بهاري، محمود خوانساري ، ايرج ، جهانگير ملك به كشور هاي:آلمان انگلستان ، ايتاليا ، تركيه ، ژاپن نموده و آهنگ هاي بسياري ساخت كه اولين آن (( لالا يي)) نام داشت و براي دخترش ساخت كه آخر هر برنامه قصه هاي شب راديو پخش مي گرديد . منصور نريمان سال ها قبل بنا به دعوت آقاي علي رهبري و وزارت فرهنگ و هنر سابق ، در هنرستان عالي موسيقي ملي و دانشكده موسيقي به سمت استاد عود تدريس و همكاريش تا پايان سال 1358 ادامه داشت . وي علاوه بر آشنايي با نواختن تار و سه تار ، از خطي خوش و زيبا و نقاشي و نت نويسي بهره كافي نيز دارد ، وي در سال 1336 با خانمي از بستگان نزديكش كه اهل مشهد بود ازدواج نمود و ثمره ازدواج وي يك پسر و سه دختر مي باشند كه خانم سهيلا ابراهيمي فارغ التحصيل هنرستان عالي موسيقي و دانشكده موسيقي تهران مي باشند و مدت 5 سال در اركستر سازهاي ملي ساز (( قانون )) مي نواخت و خانم سوسن ابراهيمي كه ايشان نيز فارغ التحصيل هنرستان عالي موسيقي بوده و در حال حاضر براي تكميل تحصيلات در آلمان به سر مي برد و خانم سميرا ابراهيمي كه از شاگردان خانم افليا پرتو مي باشد و با پيانو و نحوه نواختن آن آشنايي كامل دارد و ديگر پسري به نام حميد رضا ابراهيمي كه از موسيقي اطلاعي ندارد ولي به آن علاقه يي بسيار دارد .

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 28 مرداد1388        بازديد :              
نوازندگان تار : آقا ميرزاعبدالله -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان تار : آقا ميرزاعبدالله
 

  نوازندگان تار : آقا ميرزاعبدالله

آقا علي اكبر فراهاني يكي از نوازندگان بي رقيب دوران قاجار بود كه مشهور است " تار " را بسيار نيكو مي نواخت و نغمات زيبا و دلپذيري ساخت كه عارف در ديوان خود از آن ياد كرده ولي متاسفانه آهنگي در دسترس نيست كه از آن بهره گرفته شود ، آقا علي اكبر زياد عمر نكرد و جوان بود كه دارفاني را وداع گفت شادروان علي اكبر فراهاني از خود سه پسر به جاي گذارد به نامهاي : ميرزا حسن كه تحت تعليمات پدرش نواختن تار و سه تار را به خوبي آموخت و با مهارت مي نواخت فرزندان ديگر آقا علي اكبر ، آقا ميرزا عبدالله و آقا حسينقلي بودند كه مورد بحث در اينجا آقا ميرزا عبدالله مي باشد . وي كه در حدود 1222 شمسي متولد شده بود ؛ اصول اوليه موسيقي را نزد برادر بزرگ خود ميرزا حسن فرا مي گيرد و سپس از مكتب ناپدريش آقا غلامحسين كه گفته اند مردي حسود و خسيس بود ، با رنج و سختي فراوان بهره مي گيرد . آقا ميرزا عبدالله ، همانطور كه در پيشگفتار آمد ، دستگاههاي موسيقي ملي ايران را مورد تجديد نظر قرار داد و با ادغام بعضي از آنها در هم ، هفت دستگاه مفصل و مستقل را پديد آورد و در اختيار همگان قرار داد و شاگردان بزرگي تربيت كرد كه علاوه بر فرزندانش ، بايد از سيد حسن خليفه ، ميرزا مهدي خان صلحي و مهديقلي هدايت ، ميرزا نصير فرصت شيرازي ، اسماعيل قهرماني ، سيد عليمحمد خان مستوفي و سيد مهدي دبيري ، حسين خان هنگ آفرين ، حاج آقا محمد مجرد ايراني و ابوالحسن صبا نام برد . بعدها توسط همين شاگردان مثل : ميرزا نصير فرصت شيرازي ، مهديقلي هدايت رديف هاي استاد نت نويسي شد كه مدت هفت سال طول كشيد .

 

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - دوشنبه 26 مرداد1388        بازديد :              
نوازندگان تار : جليل شهناز -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان تار : جليل شهناز
 

به سال 1300 جليل شهناز ، در شهر افتخارآفرين و هنر پرور اصفهان چشم به جهان گشود ، پدرش علاقه وافري به موسيقي سنتي ايران داشت و هر روز منزلش محفلي گرم براي دوستداران اين هنر بود . پسر ديگرش حسين شهناز تار را بس دل انگيز مي نواخت ، پدر از همان اوان كودكي مشوق او در ياد گرفتن و نواختن اين ساز اصيل ايراني گرديد ، و به همين سبب جليل را بدست برادرش حسين سپرد تا او را با نواي ساز آشنا كند ، از اين زمان ، جليل بود و حسين و تار كه لحظه اي اين سه دلداده از يكديگر جدا نبودند هر وقت حسين كاسه تار را در آغوش مي گرفت و مي نواخت ، جليل از كنار او دور نمي شد و چون دلداده يي شيدا به پنجه هاي سحار او مي نگريست و در پيچ و تاب نواي آن خواسته هاي كودكي خود را جستجو ميكرد و عطش خود را فرو مي نشاند .
ايام كودكي سپري شد و دوران جواني فرا رسيد ، هر روز جليل از مدرسه باز مي گشت يكسر به نزد برادر آمده با لحن كودكانه از او مي خواست كه تار بنوازد و حسين هم سخاوتمندانه هر چه داشت در طبق اخلاص نهاده و به او مي آموخت .

جليل پس از چندي به تهران آمد و به راديو راه يافت و در اركسترهاي مختلف اين دستگاه شركت جست و پس از مدتي در برنامه " گلها " شركت و يكي از بهترين سليست هاي آن گرديد .
جليل شهناز علاوه بر نواختن " تار " كه ساز اختصاصي وي مي باشد با نواختن " ويولون " ، " سنتور " ، " ضرب " نيز آشنايي كامل دارد و آنها را بسيار دلنشين مي نوازد ، نواخته ها و آثار شهناز در موسيقي ايران به خصوص گلها از آثار بزرگ و ممتاز موسيقي ايران است .

 همه چیز درباره موسیقی۱۳۸۸-۲۰۰۹© 

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - دوشنبه 26 مرداد1388        بازديد :              
خوانندگان : عبدالله دوامي
خوانندگان : عبدالله دوامي
 

به سال 1270 در ( طا ) كه يكي از دهات تفرش مي باشد كودكي ديده به جهان گشود كه والدينش نام عبداله را براي او برگزيدند . عبداله دوران كودكي را در اين ده سپري كرد و تحصيلات ابتدايي را نزد تني چند از ملاهاي ده فرا گرفت . وي پس از چندي به تهران آمد و در مدرسه تربيت نام نويسي كرد و در اين مدرسه با ركن الدين خان مختاري همكلاس بود . وي شبي در منزل شخصي به نام مجدالممالك كه از دوستانش بود با علي خان نايب السلطنه كه از خوانندگان بزرگ آن زمان بود آشنا شد و در حضور وي قطعه هايي بنا به در خواست مجدالممالك مي خواند كه مورد قبول علي خان نايب السلطنه قرار مي گيرد و او دوامي را تشويق مي كند كه نزد وي آواز را كار كند و اولين مشق خود را كه دستگاه (( شور )) بود نزد علي خان آغاز مي كند كه اولين استاد وي همين شخص مي باشد . عبداله دوامي پس از چندي نزد استادان: آقا ميرزا حسينقلي ، حسين خان كمانچه كش ، درويش خان، ملك الذاكرين و آقا ميرزا عبداله رفت و بسياري نياموخته ها را از آنان اموخت و خود شد استاد عبداله خان دوامي .

دوامي قبل از انقلاب مشروطيت براي شناساندن موسيقي اصيل و سنتي ايران و براي حفظ و حراست و اشاعه آن قرار شد كه به اتفاق اقبال السلطان ، باقر خان و مشير همايون شهردار و عده يي ديگر براي ضبط صفحه به برلن بروند ولي به واسطه جنگ جهاني اول وقفه يي در اين مسافرت هنري پيش آمد كه اجبارا به جاي برلن به تفليس و قفقاز رفتند و تصميم خود را در آنجا عملي كردند . استاد دوامي مدت هفت سال در اداره پست كار كرد و پس از اين مدت به وزارت دارايي منتقل و تا پايان دوران بازنشستگي در اين وزارتخانه مشغول كار بود . وي از فروردين ماه 1334 همكاري خود را با سازمان راديو تلويزيون وقت و مركز حفظ و اشاعه موسيقي سنتي ايران شروع كرد كه به واسطه كبر سن شاگردانش را در منزل تعليم مي داد ، گفته مي شود از شاگردان خوب استاد دوامي شاپور حاتمي ( وي خواهر زاده عبداله خان دوامي است ) ، پرويز مشكاتيان ، داريوش طلايي و ... هستند و استاداني چون : نوعلي خان برومند و حاج آقا محمد مجرد ايراني نزد دوامي پاره يي از تصانيف را آموخته اند . استاد عبداله خان دوامي در بيستم دي ماه 1359 دار فاني را وداع گفت .

روانش شاد .

همه چیز درباره موسیقی ۱۳۸۸-200۹© 

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - دوشنبه 26 مرداد1388        بازديد :              
نوازندگان ني : حسن ناهيد -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان ني : حسن ناهيد

 

 

حسن ناهيد يكي ديگر از « ني نوازان » خوب و با ارزشي است كه به سال 1322 در شهر كويري كرمان متولد شد و از سن 10 سالگي به موسيقي علاقمند گرديد و با تهيه يك فلوت به نواختن اين ساز بادي مراحل اول موسيقي را نزد خود شروع كرد .

حسن ناهيد ، پس از چندي كه صداي « ني » استاد حسن كسايي را از راديو شنيد به اصفهان نزد ايشان رفت و از محضر وي استفاده هاي بسيار برد سپس به شيراز مي رود  و در اين شهر كه مشغول تحصيل نيز مي شود تا سال پنجم متوسطه بدون نت نزد خود تمرين مي كند و پس از چندي در اردوي رامسر در مسابقه يي كه بين دانش آموزان سراسر كشور برگزار شده بود ، آقاي محمد مير نقيبي ، هنرمند شايسته « گلها » وي را برنده اول مسابقه اعلام مي دارد و آينده نيز نشان داد كه انتخابي شايسته و به جا از طرف ايشان بوده است .

پس از چندي حسن ناهيد ، به فرهنگ و هنر دعوت مي شود و در اركستر هاي متعدد اين اداره ، همكاري خود را آغاز مي نمايد ، در همين دوران مدت ها جهت تعليم « نت » نزد آقاي حسين دهلوي به فراگيري مي پردازد و به عنوان هنر آموز « ني » هنرستان عالي موسيقي ملي مشغول تدريس مي گردد.

مهدي مفتاح كه براي تشكيل اركستري بنام درويش در راديو دعوت شد از ايشان هم براي همكاري با اين اركستر دعوت مي نمايد ، سپس براي شركت در اركستر رودكي كه از آقايان : ابراهيم منصوري ، حبيب الله بديعي ، علي تجويدي ، احمد عبادي ، ورزنده ، اصغر بهاري و فرهاد فخرالديني تشكيل شده بود دعوت مي شود و با اين اركستر همكاري مي نمايد . در سال 1341 توسط استاد حسين قوامي به برنامه « گلها » دعوت مي شود و همكاري خود را در اين برنامه آغاز نموده و در فرهنگ و هنر نيز با اركستر استاد فرامرز پايور شركت مي نمايد كه بيست سال اين همكاري ادامه مي يابد و از پايور نيز كسب فيض مي نمايد به طوري كه خودش مي گويد : « تحت تاثير نوازندگي آقاي پايور هستم و به نوازندگي آقاي مهندس همايون خرم نيز عشق مي ورزم » حسن ناهيد در اركستري كه با همكاري آقايان : اسدالله ملك ، منوچهر جهانبگلو ، فرهنگ شريف ، محمودي خوانساري و عده يي ديگر برنامه يي به نام « نوايي از موسيقي ملي » ترتيب يافته بود شركت داشت و سليست بسياري از اين برنامه ها بود .

حسن ناهيد انساني دوست داشتني ، هنرمند و صميمي مي باشد ولي افسوس كه سعادت نصيب بنده نشد در مدت چند سالي كه از عمرم براي نوشتن اين كتاب صرف كردم ، بتوانم از محضرش كسب فيض زيادي ببرم . زيرا نگارنده براي تهيه « بيوگرافي و عكس » ايشان دوباره از تهران به شيراز محل اقامت ايشان مسافرت كردم و بارها به مركز حفظ و اشاعه موسيقي سنتي مراجعه نمودم تا توانستم شرح مختصري از وي بنويسم ولي عاقبت عكس از ايشان به دست نياوردم تا اين كه يكي از دوستان عكس ايشان را در اختيارم نهاد و مرا از اين مشكل رهانيد .

حسن ناهيد براي شناساندن موسيقي سنتي و اصيل ايران ، مسافرت هايي همراه با خوانندگان به نامي مثل آقايان : حسين قوامي ، محمد رضا شجريان ، محمود محمودي خوانساري و عبدالوهاب شهيدي به كشورهاي : تركيه ، بلغارستان ، يوگسلاوي ، ايتاليا ، فرانسه ، بلژيك ، هلند ، آلمان ، اتريش نموده است و در برنامه هايي تحت عنوان كنسرت سازهاي ملي ايران شركت كرده است .

  همه چيز درباره موسيقي ۱۳۸۸-۲۰۰۹© 

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 25 مرداد1388        بازديد :              
امين الله رشيدي : خواننده-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
امين الله رشيدي : خواننده

 

امين الله رشيدي در طلوع يكي از روزهاي ارديبهشت ماه 1304 شمسي در روستاي زيبا و مصفاي راوند كاشان از پدري كشاورز و مادر شاعرزاده و شاعر منش (دختر اديب بيضائي كاشاني)متولد شد.در چهار ماهگي او را به كاشان آوردند و تحصيلات ابتدائي و متو سطه را در آنجا به پايان رساند و بلافاصله پس از پايان تحصيل در يكي از دفاتر اسناد رسمي كاشان مشغول كار شد.او در ضمن تحصيل ، نقاشي قالي ايراني را نزد استادان آن زمان، آقايان:محمد دبير الصنايع و حسن نقشپور اراكي فرا گرفت و در زماني كوتاه تا مرحله ي طراحي و ابتكار پيش رفت و در حين نقاشي نيز با مقدمات نوازندگي تار نزد نقشپور نامبرده كه تار را در نهايت شيريني مي نواخت ،آشنا شد و در سال 1325 به تهران نقل مكان يافت.

رشيدي با موسيقي به اصطلا ح كلا سيك (رديف آواز ايراني )از راه شنيدن صفحات قديم گرامافون و خوانندگان دهه 1320 راديو ايران آشنا گرديد و در اوائل ورود به تهران چند گاهي در كلاس هاي شبانه هنرستان موسيقي (تالار وحدت كنوني )اصول نت خواني را نزد آقاي موسي معروفي و يكي دو ماه نيز در كلاس موسيقي مسعود معارفي و تئوري آواز را نزد دكتر مهدي فروغ در هنرستان نامبرده آموخت و با يادگيري نت،تار را رها كرد و از آن پس نت آهنگ هايي را كه مي ساخت بدون استفاده از ساز بروي كاغذ مي آ ورد.
در سال 1328 رشيدي از طريق استاد گرانقدر موسي معروفي به آقاي عليمحمد ميثاق ،رهبر يكي از اركسترهاي راديو ايران معرفي شد و از همان سال به عنوان خواننده وآهنگساز فعاليت خود را در راديو آغاز نمودو اولين بار ترانه (رنج جدايي)از ساخته هاي زنده ياد موسي معروفي را در مايه افشاري با اركسترنامبرده در راديو اجرا كرد و همزمان،مدتي نيز در برنامه هاي موسيقي ارتش (كه شب هاي جمعه ساعت هفت و نيم بعد از ظهر از راديو ايران پخش مي شد) در اركستر به سرپرستي هنرمند گرامي علي تجويدي مي خواند و در چند برنامه راديويي محمد بهارلو نيز شركت نمود.در سال 1336 شمسي با دختري از كاشان ازدواج نمود كه حاصل آن دو فرزند دختر و پسر (افسانه وصبا)است كه آنان نيز از ذوق موسيقي بهره يي بسزا دارند.در سال 1344 بنا به مقتضيات شغلي از راديو استعفا داد و اين داستان تا ثر انگيزي دارد كه در اينجا مجال گفتن آن نيست.

رشيدي در مدت فعاليت در راديو ايران در حدود 100 آهنگ ساخت كه شعر بعضي از آن ها را نيز خود مي سرود (براي نمونه شعر ترانه ي دريا )اما بيشترين شعر آن آهنگ ها را شاعران گرانمايه ،آقايان :تورج نگهبان ،بيژن ترقي ،مهرداد اوستا ،فريدون مشيري ،رضا ثابتي ،نظام فاطمي،ابوالقاسم حالت ،نواب صفا،عبداله الفت ،پرويز وكيلي و غيره سروده اند و اكثرا به سيله اركسترهاي شماره ي 1و2 راديو ايران با نوازندگي و همكاري هنرمندان ارجمند آقايان : حبيب اله بديعي ،پرويز يا حقي،مهندس همايون خرم ،عباس شاپوري ،محمد مير نقيبي،انو شيروان روحاني ،ولي اله البرز،ياوري،حدادي و ديگر عزيزان و با نظارت و سرپرستي استادان :مشير هما يون شهردار و حسينعلي ملاح ضبط و پخش شده است.
شيوه ي رشيدي در خوانندگي و آهنگسازي ،مرز ميان سنت و نوگرايي مي باشد و به قول خودش حد وسط را انتخاب كرده است او مي گويد : " اگراين ميانه روي و اعتدال در تمام امور دنيا جاري بود چهره ي جهان و زندگي خيلي زيباتر و مطبوع تر از آنچه تاكنون هست مي بود " .

رشيدي در شاعري و نويسندگي و نقد نيز دستي دارد و مقالاتي از او در مطبوعات سالهاي قبل به چاپ رسيده كه آخرين آنها نقدي است بركتاب ( شعر نو از آغاز تا امروز ، تاليف محمد حقوقي از انتشارات مؤسسه فرانكلين ) كه در شماره 10سال 52 مجله وحيد چاپ شده و اكنون نيز سفرنامه يي به نام ( از كاشان تا كاناري ) آماده براي انتشار دارد . رشيدي درباره موسيقي كلاسيك و رديف آواز كه سينه به سينه به ما رسيده و تا اين زمان حفظ شده و خوشبختانه كاملترين آن به وسيله شادروان استاد موسي معروفي به صورت نت در آمده است ،نظرياتي دارد،منجمله معتقد است كه در اجراي آوازها ،به شرط حفظ اصالت ايراني و به خصوص تلفيق آن با شعرپارسي بايد شيوه يي نو ايجاد كرد و از تكرار مكررات آن هم به طور گسترده امساك نمود و همچنين او،نسبت به كلمات والا و ارزشمند (هنر )و (هنرمند)كه دست اندركاران و به تبع ايشان مردم عادي بدون ضابطه و بي محابا ،به هر چيز و هر كس اطلاق مي كنندودست و دلبازانه مي بخشند،وسواس و حساسيتي خاص دارد.او به اعتبار قول بزرگان و هنرشناسان مي گويد:"هنر يعني خلاقيت و هنرمند يعني خلاق و آفريننده .بنابراين اگر در يك اثز هنري (اعم از شعر و موسيقي و نقاشي و غيره)ابتكار و نوآوري به چشم نخورد،به اين معني كه اگر در قطعه شعري يك مضمون نو و در آهنگي حتي يك ملودي جديد و زيبا نتوان پيدا كرد،اين ديگر هنر نيست و صاحب چنين آثاري مستحق لفظ(هنرمند)نه.و بر همين منوال بر چسب كلمه(هنرمند)بخواننده يا نوازنده يا صاحب اثر ديگري كه فاقد شيوه يي نو و ابتكاري و مستقل در كارشان باشند،جايز نيست .بايد به اين مجريان ماهر و مسلط و چيره دست هنرآفرين گفت و با اطلاق كلمه ي (استاد)از آنان تقدير كرد و ارجشان را پاس داشت!"اين هم نمونه يي از اشعار رشيدي با نام هنري(آشنا) .

 

"افسانه وجود"

آوخ كه شام تيره محنت سحر نداشت
نخل اميد و شاخه هستي ثمر نداشت
بر ما هماي فرو سعادت گذر نكرد
از حال دل بجز من و دل كس خبر نداشت
رفتيم گر ز دست،كسي را خبر نشد
مرديم گر ز درد،به قلبي اثر نداشت
جز اشك چشم و خون دلم در ميان نبود
گويي كه خوان هستي از اين بيشتر نداشت
كي مي نهاد بار مصائب به دوش ما
گردون بنا تواني ما گر نظر نداشت
نازم به سخت جاني اين جان بي شكيب
كز من به جان رسيد و ز من دست بر نداشت
اين يافت زيب هستي و آن شد سوي عدم
افسانه وجود حديثي دگر نداشت
از زندگي چو مرگ سيه مي گريختم
بر چهره گر نشان و صفاي هنر نداشت
ديدي كه آخر اين دل دير(آشنا)ي من
در دامي اوفتاد كه راه مفر نداشت؟

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - یکشنبه 25 مرداد1388        بازديد :              
غلامحسين بنان : خواننده-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
غلامحسين بنان : خواننده

 

در ارديبهشت ماه سال 1290 خورشيدي در تهران خيابان زرگنده ( قلهك ) ؛ در خانواده يي متعين و صاحب جاه ، به دنيا آمد . پدرش كريم خان بنان الدوله نوري و مادرش دختر شاهزاده محمد تقي ميرزا ركني ( ركن الدوله ) برادر ناصر الدينشاه يا پسر محمد شاه قاجار بود . از شش سالگي بنا به درخواست و توصيه استاد ني داود به خوانندگي و نوازندگي ارگ و پيانو پرداخت و در اين راه از راهنمايي هاي مادرش كه پيانو را بسيار خوب مي نواخت بهره ها گرفت ، اولين استاد او پدرش بود و دومين استاد ، مرحوم ميرزا طاهر ضياء ذاكرين رثايي و سومين استادش مرحوم ناصر سيف بوده اند .

بنان در سال 1321 خوانندگي در راديو را آغاز كرد ، در آن زمان ، شادروان روح اله خالقي مسئوليت موسيقي راد يو را بر عهده داشت ، روزي كه بنان با عبدالعلي وزيري جهت امتحان به راديو مي رود در دفتر روح اله خالقي ، ابوالحسن صبا هم نشسته بوده ، از بنان مي خواهند كه براي ايشان قطعه يي بخواند و او (( در آمد سه گاه )) را آغاز مي كند و صبا هم با ويولون او را همراهي مي كند. هنوز (( در آمد )) تمام نشده بود كه خالقي به صبا مي گويد : (( شما نواختن ويولون را قطع كنيد )) و به بنان اشاره مي كند (( گوشه حصار )) را بخواند و بنان بدون اندك مكثي ، با چنان مهارت و استادي (( در آمد حصار )) را مي خواند و به (( سه گاه )) فرود مي آيد كه روح اله خالقي بي اختيار برخاسته و او را در آغوش گرفته و مي بوسد و آينده وي را در هنر آواز درخشان پيش بيني مي كند .

(( صداي بنان ، بسيار لطيف و شيرين ، زيبا و خوش آهنگ است ، كوتاه مي خواند ولي در همين كوتاهي ، ذوق و هنر بسيار نهفته است ، غلت ها و تحريرهاي او چون رشته مرواريد غلطاني ، به هم پيوسته و مانند آب روان است . من از صداي او مسحور مي شوم ، لذتي بي پايان مي برم كه فوق آن متصور نيست ، تصور نمي كنم خواننده يي به ذوق و لطف و استعداد بنان در قديم داشته باشيم ، و به اين زودي ها هم پيدا كنيم ... بنان در موسيقي ما از گوهر گرانبها هم گرانبها تر است .))

از سال 1321 صداي غلام حسين بنان ، همراه با همكاري عده يي از هنرمندان ديگر از راديو تهران به گوش مردم ايران رسيد و ديري نگذشت كه نام بنان زبانزد همه شد و شيفتگان فراواني در سراسر كشور پيدا كرد . خالقي او را در اركستر انجمن موسيقي شركت داد و با اركستر شماره يك نيز همكاري را شروع كرد و از بدو شروع برنامه هميشه جاويد (( گلهاي جاويدان )) بنا به دعوت استاد ارجمند داود پيرنيا همكاري داشت . بنان در طول فعاليت هنري خود ، حدود 450 آهنگ را اجرا كرد و آنچه كه امتياز مسلم صداي او را پديد مي آورد ، زير و بم ها و تحريرات صداي او است كه مخصوص به خودش مي باشد بنان نه تنها در آواز قديمي و كلاسيك ايران استاد بود ، بلكه در نغمات جديد و مدرن ايران نيز تسلط كامل داشت . تصنيف زيبا و روح پرور (( الهه ناز )) او بهترين معرف اين ادعا مي باشد .

غلامحسين بنان به سال 1315 خورشيدي به سمت بايگان در اداره كل كشاورزي استخدام شد و بعد از چندي به شركت ايران بار كه مركز آن در اهواز بود منتقل گشت . پس از چند سال به معاونت آن اداره منصوب گرديد . در سال 1321 به تهران آمد و بنا به پيشنهاد مرحوم فرخ كه وزير خواربار بود ، به سمت منشي مخصوص وزير به كار پرداخت . بهد از تغيير كابينه ، به اداره كل غله و نان منتقل شد و چندي كفالت اداره دفتر و كارگزيني و مدتي هم مسئوليت تحويل كوپن نان تهران را برعهده داشت . در سال 1332 به پيشنهاد شادروان خالقي به اداره كل هنرهاي زيباي كشور منتقل شد و به استاد آواز هنرستان موسيقي ملي به كار مشغول گرديد و در سال 1334 رئيس شوراي موسيقي راديو شد .غلامحسين بنان از ابتدا در برنامه هاي گلهاي جاويدان و گلهاي رنگارنگ و برگ سبز شركت داشته كه ره آورد اين همكاري ها از اين قرار مي باشد :

گلهاي جاويدان بدون شماره در (( شور ))  ، گلهاي جاويدان بدون شماره در (( سه گاه )) ، گلهاي جاويدان بدون شماره در (( همايون )) با سنتور رضا ورزنده ، گلهاي جاويدان شماره 92 در (( بيات ترك و ابو عطا )) ، گلهاي جاويدان شماره 93 در (( شور )) با ويولون استاد مهدي خالدي ، گلهاي جاويدان شماره 98 در (( ابو عطا )) با تار لطف اله مجد ، گلهاي جاويدان شماره 118 در (( ماهور )) با ويولون استاد علي تجويدي و سنتور رضا ورزنده ، گلهاي جاويدان 118مكرر در (( ابو عطا )) با ويولون استاد مهدي خالدي ، گلهاي جاويدان 124 در (( بيات ترك )) ، گلهاي جاويدان شماره 128 در((شوشتري))،گلهاي جاويدان شماره 129 ، گلهاي جاويدان 130 ، گلهاي جاويدان 131 در (( سه گاه ))، گلهاي جاويدان شماره 132 در (( دشتي )) ، گلهاي جاويدان شماره 136 ، گلهاي جاويدان شماره 137 در (( چهار گاه )) با پيانو استاد مرتضي محجوبي و استاد علي تجويدي ، گلهاي جاويدان شماره 138 ، گلهاي جاويدان شماره 139 در (( سه گاه )) با استاد جليل شهناز ، گلهاي جاويدان شماره 143 در (( شور )) ، گلهاي جاويدان شماره 145 در (( شور )) با سنتور رضا ورزنده ، گلهاي رنگارنگ شماره 103 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 109 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 126 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 134 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 136 در (( سه گاه ))، گلهاي رنگارنگ شماره 140 الف در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 140 ب در (( افشاري ))، گلهاي رنگارنگ شماره ب مكرر ، گلهاي رنگارنگ شماره 149 در (( دشتي )) گلهاي رنگارنگ شماره 171 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 172 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 174 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 176 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 190 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 201 در (( ابو عطا )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 205 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 210 در (( بو سيلك )) ، گلهاي رنگارنگ 210 ب مكرر در (( بوسيلك ))، گلهاي رنگارنگ 211 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 228 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 330در (( دشتي ))، گلهاي رنگارنگ شماره 232 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 234 در (( دشتي و ماهور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 237 در (( ماهور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 242 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 245 در (( همايون )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 249 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 250 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ بختياري ( محلي ) ، شماره 251 ، گلهاي رنگارنگ شماره 252 در (( همايون )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 254 در (( اصفهان )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 256 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 257 در (( ماهور )) گلهاي رنگارنگ شماره 265 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 27 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 31در (( افشاري )) ، برگ سبز شماره ‌ 46 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 63 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 83 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 107 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 145 در (( همايون )) و برنامه هاي متعدد و گوناگون ديگري كه از اين خواننده بزرگ و هنرمند به يادگار مانده است .

برنامه هاي متعدد و گوناگون ديگري كه از اين خواننده بزرگ و هنرمند به يادگار مانده است .

غلامحسين بنان مدتها بود كه به ناراحتي جهاز هاضمه مبتلا شده بود از طرف ديگر حنجره اش نيز آمادگي بيان نياز هاي درونيش را نداشت و به همين دليل اندك اندك از خواندن اجتناب ورزيد و از صحنه هنر كناره كشيد و ديگر حدود بيست سال آخر عمر را تقريبا فعاليت چشم گيري نداشت و روز به روز ناراحتي جهاز هاضمه او را بيشتر رنجور مي كرد و متاسفانه كوشش هاي پزشكان و خاصه مراقبت ها و از خود گذشتگي هاي پري بنان همسر وفادار و مهربانش هم موثر نيفتاد و سرانجام در ساعت 7 بعد از ظهر پنجشنبه هشتم اسفند ماه 1364 خورشيدي در بيمارستان ايرانمهر قلهك جهان را بدرود گفت . روانش شاد باد :

 منبع :همه چيز درباره موسيقي ۱۳۸۸-۲۰۰۹© 

  

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 24 مرداد1388        بازديد :              
نوازندگان تار : علي‌اكبر شهنازي -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان تار : علي‌اكبر شهنازي
   

علي اكبر شهنازي

زمان عكس : 1332

   به سال 1276 شمسي در تهران خيابان ايران كوچه نصير حضور ، در خانواده يي هنرمند ديده به جهان گشود . و چون روز عيد قربان به دنيا آمده بود به او حاجي علي يا حاجي مطلق مي گفتند . پدر بزرگش علي اكبر فراهاني يكي از نوازندگان بنام و استاد دوران ناصري بود و كنت دو گو بينوي فرانسوي كه در زمان حيات آقا علي اكبر فراهاني در تهران مي زيست مي نويسد : «در ميان طبقات متوسط معروفترين نوازندگان تار ، علي اكبر است كه خيلي خوب تار مي زند و من ديده ام اروپايياني كه هيچ به موسيقي مشرق زمين توجه نداشته اند در موقع شنيدن ساز او دچار تاثر شده اند » .

 پدرش آقا حسينقلي معروف به جناب ميرزا ، يكي از اساتيد زبردست تار ، عمويش آقا ميرزا عبدالله ، پدر موسيقي سنتي ايران كه رديف موسيقي ايراني را در هفت دستگاه : « شور ، ماهور ، چهارگاه ، همايون ، نوا و راست پنجگاه »، تنظيم كرد و به شاگردان خود آموخت كه ميراثي گرانبها است براي ما . پسر عمويش استاد احمد عبادي ، استاد سه تار و دو برادر كوچكتر از او محمد حسن خان و عبدالحسين شهنازي نوازنده تار ، همسران دو خواهرش باقرخان نوازنده كمانچه و رضا خان نوازنده تار و عده يي ديگر از افراد اين خانواده كه در موسيقي سنتي و اصيل ايراني شهرت دارند مي باشند . علي اكبر شهنازي در ميان خانواده هنرمند خود ، از سن پنج سالگي زير نظر پدر هنرمندش آقا حسينقلي مشغول نواختن تار شد و مدت شش سال رديفها را از پدرش آموخت و با استعداد زيادي كه در اين خانواده ارثي بود توانست در مدت كوتاهي از نوازندگان خوب گردد به طوري كه از سن 14 سالگي كلاس موسيقي پدرش را به تنهايي اداره مي كرد و درسها و رديفهايي را كه از پدر آموخته بود به شاگردان تعليم مي داد . پس از فوت پدر ، علي اكبر غالبا با عموي خود ميرزا عبدالله دو به دو و ساعتي را تار مي زدند اما بعدها كه آقا ميرزا عبدالله به رحمت ايزدي پيوست او شاگردان كلاسهاي پدر و عموي خود را به تنهايي تحت تعليم قرار داد و به راستي هم به شايستگي توانست جانشين پدر و عموي خود گردد ، به طوري كه از شاگردان قديمي او مي توان از : ميرزا حسن خان مشار ، ميرزا عيسي خان خاتم ، باصرالدوله ، منتظم الحكماء و حاج محمد آقا . و از جديدي ها : حميد وفا ، لطفي ، دلنوازي ، فرهنگ شريف و ناصرآذر نام برد . استاد علي اكبر شهنازي نغمات و آهنگهاي فراواني ساخت كه از جمله بهترين پيش در آمدها محسوب مي شد . از جمله : پيش در آمدها « شور » ي است به وزن 4/2 در ( لا ) كه بسيار زيبا است ، ولي چون نوار و صفحه در آن زمان در ايران موجود نبود از بين رفت .

 

ستاد علي اكبر خان شهنازي در سال 1345 مدت پنج سال تمام دستگاههاي موسيقي ايراني را كه از قديم به ارث رسيده بود اجرا و همه را به صورتي كاملا مرتب آماده كرد ، استاد بيشتر روي اشعار شعرايي نظير : ملك الشعرا بهار ، حسين مسرور ، وحيد دستگردي و امير جاهد آهنگ گذاشته و با خوانندگاني نظير : اقبال السلطان ، حسينعلي خان نكيسا ، رضا قلي ظلي ، طاهر زاده و اديب خوانساري همكاري داشته و در اوائل در راديو با اعضاء اركستري كه عبارت بودند از : ابراهيم منصوري ، يگانه ، يوسف زاده كار مي كرده ولي بعدا به طور تكنواز با راديو همكاري داشته . يكي از خاطرات خوش استاد شهنازي كه هميشه از آن با افتخار ياد مي كرد اين بوده كه در ساعت 5 بعد از ظهر روز 21 آبان ماه 1353 موزه صبا در خيابان ظهير الاسلام به دست او گشايش يافت و مي گفت اين براي اولين بار در خاورميانه است كه يك چنين كار فرهنگي صورت تحقق به خود گرفته است . با گشايش « خانه صبا » نه تنها نسل معاصر بلكه نسل هاي آينده فرصت آن را خواهند داشت تا از مجراي صحيح ، يادگارهاي صبا را كه بر جاي مانده ، مشاهده و حضور او را در وجود خويش زنده تر احساس كنند و آن همه زحماتي را كه در جهت فرهنگ و تعالي موسيقي ملي و سنتي ايران متحمل گشت ارج گذارند .

استاد شهنازي يكي از دوستان نزديك عارف بود و همراه با صداي او آهنگهاي بسياري نواخت و درباره او مي گفت : « عارف داراي دو دانگ صدا بود ولي خيلي با حالت و گرم مي خواند به طوري كه شنونده را به سوي خود جذب مي كرد . وي انساني بود عصبي و زود رنج و به پول و ثروت اصلا نمي انديشيد آزاده يي بود كه بيشتر كوشش خود را جهت آرمان آزاديخواهي خود مي كرد . » 

استاد علي اكبر خان شهنازي غير از تار به سازهاي ديگري مانند : سه تار ، پيانو  نيز آشنايي كامل داشت و در سال 1332 عازم آبسرد دماوند شد و در آنجا مشغول كشاورزي شد ولي كم و بيش با شاگردان و طرفدارانش همكاري داسشت و به كارهاي هنري نيز مي پرداخت تا در سن هشتاد و هفت سالگي بدرود حيات گفت . روانش شاد .

 

 

 

 

 

منبع : همه چيز درباره موسيقي

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 24 مرداد1388        بازديد :              
نوازندگان كمانچه : كامران داروغه -----مبحث بزرگان موسیقی ایران
نوازندگان كمانچه : كامران داروغه

 

k / d

 

به سال 1321 در تهران متولد شد و از سن دوازده سالگي بنا به تشويق و توصيه پدر موسيقي آغاز نمود و در هنرستان عالي موسيقي ثبت نام كرد . او در طي يك سالي كه در اين مدرسه تحصيل مي كرد ، چون در آن جا موسيقي كلاسيك تدريس مي شد ، چندان موفقيتي به دست نمي آورد و مردود مي گردد و بدون اين كه به استعداد نهان فرزند اعتقاد و توجه زيادي داشت به وسيله يكي از دوستانش عليمحمد خادم ميثاق به هنرستان موسيقي ملي ايران راهنمايي و با سفارش او در اين هنرستان ثبت نام مي كند .
رئيس هنرستان شادروان روح الله خالقي از وي شخصا مي گيرد كه اگر نتواند در مدت يك سال موفقيتي كسب كند وي را از هنرستان اخراج نمايد . عشق و علاقه و استعداد و پشتكار او به زودي موجب مي شود كه در هنرستان پذيرفته شود . ناگفته نماند كه داروغه در هنرستان موسيقي ملي در آغاز كار زير نظر استاد حسينعلي ملاح به فراگيري ويولون مي پردازد و چنانچه خود وي از زحمات و كوشش فراواني كه استاد ملاح براي آموزش او متحمل شده ياد مي كند و همواره خود را مديون مراقبت ها و توجه آن استاد ارجمند مي داند .

 

روزي اعلاني از طرف مسئولين هنرستان شده بود كه كلاس هايي جهت دوره عالي هنرستان داير خواهد شد و در نتيجه جهت ثبت نام شاگرد مي پذيرفتند در آن ايام يكي از شاگرداني كه جهت فراگيري دوره عالي آمده بودند ، اسدالله ملك نوازنده معروف بود كه در يكي از اتاق هاي هنرستان مشغول نواختن كمانچه بود كه داروغه را بي اختيار مفتون خود مي كند و وي بلافاصله از اسدالله ملك خواهش مي كند كه نواختن اين ساز را به وي تعليم دهد و مدت سه ماهي نزد ملك تعليم مي گيرد و از آن تاريخ كامران داروغه به نواختن كمانچه روي مي آورد .
داروغه پس از فارغ التحصيل شدن از هنرستان به مدت دو سال به خدمت مقدس سربازي مي رود و پس از پايان خدمت سربازي وارد دانشكده هنرهاي زيبا كه رشته موسيقي هم جزو آن بود مي شود . اين دانشكده كه با همت استاداني مثل : دكتر نور علي خان برومند و دكتر داريوش صفوت داير گرديده بود موسيقي ايراني را در خدمت استاد برومند به مدت پنج سال فرا مي گيرد و از دانشكده فارغ التحصيل مي شود . كامران داروغه ، از سال 1345 به راديو راه مي يابد سپس به برنامه " گلها "توسط آقاي ملاح راه يافت و در راديو به نوازندگي ويولون و كمانچه مي پردازد و پس از تاسيس تلويزيون ملي ايران به نوازندگي كمانچه به سرپرستي مرحوم مرتضي حنانه به عنوان موسيقي اصيل ايراني مشغول مي گردد و از سال 1355 به تكنوازي كمانچه مي پردازد و حدود چهل تكنوازي انجام مي دهد كه در آرشيو راديو موجود و از بهترين هاي تكنوازي اين ساز مي باشد .

 
 

وي هميشه سعي داشت كه اين ساز را بين جوان ها رواج دهد و تغييراتي از لحاظ تكنيك براي كمانچه به وجود آورد كه اميد دارد با كمك شاگردانش ، كمانچه را كه يك ساز ملي و سنتي ايراني است و از جهت تكنيك و وسعت صدا و واخوان هاي آوازي خيلي غني و پربار است رواج و احياء كند و معتقد است اگر كسي بخواهد ، پرباري و غني بودن اين ساز را بر مبناي واقعي آن درك كند بايستي حتما سفري به باكو داشته باشد تا به بيند آقاي هابيل علي اف استاد كمانچه جهان چه كار مي كند و چه مي گويددرباره ساز كمانچه داروغه مي گويد:"اگر كسي تكنيك اين ساز را به دست آورد،كارهايي مي شود روي آن پياده كرد كه در ويولون امكان پذير نيست.به هر حال حق كمانچه هنوز ادا نشده و بايد آن هايي كه در موسيقي ادعايي دارند بيايند و اين كارها را انجام دهند و مشوق جوانان باشند كه اين ساز ملي و سنتي جاي والاي خود را از دست ندهد و ما هر وقت كه به خارج جهت شناساندن موسيقي اصيل و سنتي ايران مسافرت هايي داشتيم وقتي هنرمندان ما ويولون مي زدند براي آن ها زياد جالب نبود ولي هنگام گوش دادن به نواي كمانچه سراپا گوش مي شدند و نوازنده را بسيار تشويق مي كردند".
كامران داروغه ،كنسرت هاي فراواني به نفع مؤسسات خيريه و فرهنگي نظير:هلال احمر(شير و خورشيد)،انجمن نابينايان ، بيمارستان هاي مسلولين و دانشجويان بي بضاعت ترتيب داد و براي شناساندن موسيقي سنتي و ملي ايران ، مسافرت هايي از طرف راديو تلويزيون به كشورهاي: تركيه، آلمان ، فرانسه، ايتاليا ، افغانستان ، ژاپن، پاكستان، هندوستان، شوروي و درآمريكا رفتند..../

 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - شنبه 24 مرداد1388        بازديد :              
تاریخچه سایت ارغنون---مبحث تاریخچه موسیقی
از واژه ارگان یونانی به معنی ساز و آلت، نام سازی است و بعید نیست ارگ یا آکاردئون کنونی تکمیل شده آن باشد.
به هر حال نایهایی در دو صف، تالی یکدیگر قرار می دادند و در عقب آن دمی کار می گذاشتند که با دمیدن انبان دم در نایها می رفته و اصوات و الحان از آن نایها بیرون می آمده و با دست چپ و انگشت گذاری، الحان مورد نظر از آن استخراج می کردند.
شاید ارغنون تکمیل شده نی انبان بوده باشد.
گویند این ساز را افلاطون اختراع کرده است.
     نويسنده : پیام حجابیان        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - جمعه 23 مرداد1388        بازديد :              
علي اصغر بهاري : نوازنده بزرگ کمانچه-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
علي اصغر بهاري : نوازنده بزرگ کمانچه
 

علي اصغر بهاري ، به سال 1284 در ناحيه بازار عباس آباد تهران متولدشد . پدرش محمد تقي خان ،( آن زمان هنوز فاميل رسم نبود ) وي را تحت تعليم مستقيم خود قرار داد و به او طرز نواختن كمانچه را آموخت ولي پس از سه سال به وي گفت : از اين به بعد بايد به نواختن كمانچه دايي هايت گوش فرا دهي و طرز نواختن آنها را بياموزي .

علي اصغر سه دايي داشت به نامهاي : اكبر ، رضا و حسن كه هر سه از نوازندگان خوب و بنام كمانچه بودند و در اركستر بزرگ بيست و چهار نفري كه آقا ناظم ، پدر مرتضي خان محجوبي ترتيب داده بود شركت مي كردند ساير اعضاي اين اركستر . نوازندگان و خوانندگاني نظير : درويش خان ، حسين خان اسماعيل زاده ، طاهرزاده ، اقبال السلطان و غيره بودند واين نشانگر آنست كه همكاري كردن در يك اركستر با اساتيد موسيقي وقت حتما مهارت و تبحر مي خواست .

علي اصغر بهاري، از دايي هاي خود چيزهايي را كه بايد بياموزد آموخت تا اينكه در هجده سالگي همراه با اركستر ابراهيم خان منصوري در كنسرتي كه در يك سالن بر پا شده بود شركت مي كند و از همين جا آوازه شهرت بهاري به گوش موسيقي دانان مي رسد و او را بنام نوازنده خوب و آگاه به نواختن گوشه هايي ايراني مي پذيرند .

بهاري پس از چندي در مشهد كلاس موسيقي جهت تعليم مي گشايد و يك سال هم با حبيب سماعي استاد سنتور كار مي كند و شاگرد تعليم مي دهند و بعدا به تهران مي آيد و توسط استاد روح الله خالقي به مدرسه موسيقي جهت تعليم دعوت مي شود و در هنرستان شروع به همكاري مي نمايد .

وي با همكاري با مركز حففظ و اشاعه موسيقي ايران ، شاگردان خوبي را تربيت كرد كه هر كدام هم اكنون يكي از بهترين كمانچه كش هاي كشور مي باشند . اصغر بهاري مردي است صادق و خوشرو و بي تكبر و خلاصه استاد و هنرمندي است از هر جهت والامقام و براي آموختن به شاگردان خود از هيچ كوشش و از خود گذشتگي دريغ نمي كند .

در سال 1332 به راديو دعوت مي شود و در اركستر هاي مختلف كه استاداني نظير : صبا ، عبادي ، حسين تهراني و غيره شركت داشتند ، همكاري مي كند . علي اصغر بهاري ، مدتي نيز در دانشگاه تهران به تعليم هنر آموزان مي پردازد و اولين هنرمندي است كه در تلويزيون تكنوازي كرد و مدت هشت بار به دعوت دولتهاي فرانسه ، بلژيك و آلمان جهت اشاعه و شناساندن موسيقي ملي و اين ساز اصيل ايراني ، به آن ممالك مسافرت كرد . علي اصغر بهاري ، يكي از اساتيد و بهترين كمانچه كش هاي ادوار موسيقي سنتي و نوين ايران مي باشد .  

 منبع : همه چيز درباره موسيقي13۸۴-200۵© 

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - پنجشنبه 22 مرداد1388        بازديد :              
گروه دستان : تاریخچه و زندگینامه اعضای آن-----مبحث بزرگان موسیقی ایران
گروه دستان : تاریخچه و زندگینامه اعضای آن
 

 

حمید متبسم،  تار و سه تار
حسین بهروزی نیا ، بربط
سعید فرج پوری،  کمانچه
پژمان حدادی، تنبك و ساز های کوبه ای
بهنام سامانی،  ساز های کوبه ای

سال تاسیس: 1370 شمسی ( 1991 میلادی )

فعالیت ها: کنسرت در مراکز فرهنگی و فستیوالهای بزرگ جهانی از جمله:
بخش فارسی رادیو آلمان DW، رادیوغرب آلمانWDR ، رادیو برلین SFB ، رادیو فرانکفورتHR2 ، خانه فرهنگ های جهان در برلین، فستیوال فاز مراکش، فیلارمونی کلن، فیلارمونی ارونج کانتی، تئاتر شهر پاریس و بسیاری از فستیوالهای بنام اروپا وآمریکا و ضبط آثار آهنگسازان گروه و برخی از آهنگسازان دیگر.

آثارمنتشر شده:
بوی نوروز ( با صدای ایرج بسطامی ) , ساز نو آواز نو ( با صدای شهرام ناظری) , سفر به دیگر سوی ( با صدای شهرام ناظری) , حنائی ( با صدای سیما بینا) , سه نوازی دستان (همنوازی پژمان حدادی، حسین بهروزی نیا و حمید متبسم) ,  شوریده ( با صدای پریسا، برنده عنوان شوک موسیقی از مجله موسیقی لوموند و جایزه بهترین موسیقی سال 2003 از وزارت فرهنگ فرانسه ) , گل بهشت ( با صدای پریسا), لولیان (با صدای شهرام ناظری) , ماه عروس ( با صدای صدیق تعریف)


همکاران دیگر دستان در گذشته:
محمد علی کیانی نژاد، مرتضی اعیان، کیهان کلهر، بیژن کامکار، پشنگ کامکار، اردشیر کامکار.

 

آهنگساز، نوازنده کمانچه

متولد : اول اسفند 1339(20 فوریه 1961) در سنندج ، كردستان ايران

استادان : حسن کامکار، محمد رضا لطفی، حسین علیزاده

فعاليتها : همنوازي با گروه های فرهنگ وهنر سنندج ، شيدا، عارف، آوات ، پایور و دستان
تدريس ساز كمانچه در مراكز چاووش، حفظ و اشاعه موسیقی، هنرستان و دانشگاه های موسیقی درتهران،
نوازندگی درالبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران وتما م اثار منتشر شده دستان از سال 2000.

آثار منتشر شده : آلبوم های همنوازی با تنبک به نام های کمانچه، سه گاه همایون، کمانچه نوازی بر اساس نغمه های کردی، موسیقی برای گروه سازهای ملی با نام های ژوان، نقش پندار، آوات، زمانه، يادواره سيدعلي اصغركردستاني، شوریده ( برنده عنوان شوک موسیقی از مجله موسیقی لوموند و جایزه بهترین موسیقی سال 2003 از وزارت فرهنگ فرانسه ) و کتاب بیست قطعه برای کمانچه.

 

 آهنگساز، نوازنده بربط

متولد : 21 خرداد 1341 (11 ژون 1962) در تهران

استادان: رضا وهدانی، منصور ابراهیمی( نریمان)، محمد رضا لطفی

فعاليتها : تدریس در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی و هنرستان موسیقی تهران، همنوازی در گروه های مولانا، عارف و از سال 1992 درگروه دستان، بر پائی کلاس های آموزشی در ونکور کانادا.
نوازندگی درالبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران وتما م اثار منتشر شده دستان از سال 1992.


آثار منتشر شده : آلبوم: بربط ، کوهستان، یادستان، وجد(آفتاب نیمه شب)، سه نوازی دستان، حنائى، شوریده ( برنده عنوان شوک موسیقی از مجله موسیقی لوموند و جایزه بهترین موسیقی سال 2003 از وزارت فرهنگ فرانسه ) و گل بهشت.
کتاب: گلچینی از ملودی های بومی ایران و ده قطعه برای بربط

وب سايت رسمى هنرمند:   [ www.barbat.us ]


 آهنگساز، نوازنده تار و سه تار

متولد : 24 مرداد 1337 ( 15 اگوست 1958 ) مشهد ، در خانواده اهل موسيقي

اساتيد : علي متبسم ، حبيب الئه صالحي ، زيدالئه طلوعي ، هوشنگ ظريف ،
حسين عليزاده ، محمد رضا لطفي.

فعاليتها : تدريس موسیقی از سال 1355 ( 1976) ، فعاليت در كانون چاووش ، نوازند گي در گروه عارف، تشكيل گروهای چکاوک و دستان ( پس از مهاجرت به آلمان )، تاسيس انجمن تار وسه تار، بر پائي سمينار سالانه تارو سه تار از سال 1373 ( 1994 ) ، نوازندگی درالبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران وتما م اثار منتشر شده دستان از سال 1992.

آثار منتشر شده : بامداد ، بوي نوروز ، نواي دريا، ساز نو آواز نو، سه نوازي دستان، دو نوازی دستان، حنائی وشوریده ( برنده عنوان شوک موسیقی از مجله موسیقی لوموند و جایزه بهترین موسیقی سال 2003 از وزارت فرهنگ فرانسه ).
گل بهشت، لولیان، ماه عروس.

وب سايت رسمى هنرمند:   [ www.motebassem.com ]


 نوازنده تنبک و سازهای کوبه ای

متولد : 30 بهمن 1347 (19 فوریه 1969) در تهران

استادان: اسدالئه حجازی، بهمن رجبی

فعاليتها : تاسیس کانون موسیقی نیریز در کالیفرنیا، تدریس تنبک و دف، دریافت چهار دوره بورس بعنوان برگزیده از طرف بنیاد معتبر دارفی، عضویت در گروه دستان از سال 1995، عضویت در گروه ضربانگ، خلق موسیقی کوبه ای برای رقص و اجرا در کنسرت ها و فستیوال های بنام بیشماری با هنرمندان بنام ایرانی و غیر ایرانی.
نوازندگی درالبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران وتما م اثار منتشر شده دستان از سال 1995.

آثار منتشر شده : موسیقی کوبه ای ایران و خاور میانه، رنگینه با گروه ضربانگ، سه نوازی دستان با حمید متبسم و حسین بهروزی نیا، نجوا، سماع مستانه و آتش شوق با علی اکبر مرادی، آفتاب نیمه شب با حسین بهروزی نیا، البوم گلستان با جاوید افسری راد و موسیقی متن شاهزاده مصر.

سايت مرتبط با هنرمند:   [ www.zarbang.com ]


 نوازنده سازهای کوبه ای

متولد : 10 خرداد 1346 ( 31 مه 1967 ) در چهار محال و بختیاری، ایران

استادان : جمشید محبی

فعاليتها : تشکیل گروه های ضربانگ و سامانی، تدریس در شهر های مختلف اروپا، همنوازی با موسیقیدانان ایرانی و غیر ایرانی، طراحی ساز اودو- ضربانگ ( براساس کوزه)، نگارش کتاب آموزشی برای دف و اودو- ضربانگ، همکاری از سال 1999 عضویت در گروه دستان واجرا در کنسرت ها و فستیوال های بنام جهانی.
نوازندگی درالبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران وتما م اثار منتشر شده دستان از سال 2000.

آثار منتشر شده : ضربانگ 1 با مرتضی اعیان و سیاوش یزدانی، ضربانگ 2 (رنگینه)، ضربانگ 3 ، سامانی 1 با کوشیک سن از هندوستان، سامانی 2 با مرشد مهرگان، دونوازی دف با رضا سامانی ،ضرب تاربا حمید متبسم، پانتئون( موسیقی تلفیقی)و موسیقی خراسان با محمد یگانه.

سايت هاى مرتبط با هنرمند:   [ www.ensemble-samani.com ]  

                                         [ www.zarbang.com ]  

 

این مطالب برگرفته شده از سایت گروه موسیقی دستان است .

منبع این مطلب http://www.payam-music1.blogfa.com/ مي باشد و هنگام كپي بايد منبع ذكر شود

     نويسنده : سپهر صالحي        دسته : بزرگان موسیقی ایران        - چهارشنبه 21 مرداد1388        بازديد :              

  مطالب گذشته
سینا سرلک از همکاری دوم خود با پیمان خازنی خبر داد؛ «من و تو تا نفس باشد...» منتشر می‌شود(اخبار موسی
در بخش پاپ جشنواره موسیقی فجر؛ محمد علیزاده آذری می‌خواند (اخبار موسیقی)
علیرضا قربانی با گروه «اشتیاق» به قزوین می‌رود (اخبار موسیقی)
آلبوم مشترک همایون شجریان و تهمورس پورناظری «نه فرشته‌ام، نه شیطان» نام گرفت
ششم اسفند و در دوسانس؛ کنسرت «مرتضی پاشایی» در تهران برگزار خواهد شد(اخبار موسیقی)
هشتم اسفندماه و در تالار وحدت تهران؛ کنسرت گروه «مهربانی» به خوانندگی «وحید تاج» برگزار می‌شود(اخبار
معرفی سامول یروینیان (Samvel Yervinyan) آهنگساز و نوازنده برجسته ویولن (Violin) + دانلود اثر زیبای c
تیتراژ فیلم «متروپل» با صدای «رضا یزدانی» ، + دانلود تیتراژ متروپل
معرفی فرهاد مهرداد ، به همراه دانلود ترانه آوار + متن ترانه (خاطره ها)
رونمایی از چهره جدید حامی؛ «یک لحظه عاشق شو» بعد از «روز عشق» منتشر می‌شود (اخبار موسیقی)
محسن یگانه برای پنجمین بار در چشنواره موسیقی فجر اجرا می‌کند (اخبار موسیقی)
همایون شجریان برای برگزاری کنسرت خیابانی اعلام آمادگی کرد (اخبار موسیقی)
در بخش پاپ جشنواره: سیروان خسروی با قطعات نوستالژیک به صحنه می‌رود (اخبار موسیقی)
همایون شجریان: برای اولین بار بود که با گیتار الکتریک و درامز آواز می خواندم (اخبار موسیقی)
توسط موسسه فرهنگی - هنری آوای چکاد؛ «سل آیین» به یاد پرویز مشکاتیان منتشر شد (اخبار موسیقی)
در سکوت کامل خبری و بدون فاش شدن جزئیات؛ آلبوم مشترک «همایون شجریان» و «تهمورس پورناظری» در راه است
لینک های که مربوط به موزیک هستند همگی خراب هستند.
آلبوم جدید و بسیار زیبای فرهاد جواهر کلام به نام احساسی که دارم
آلبوم جدید فوق العاده زیبا و شنیدنی محسن چاوشی با نام پرچم سفید
اجراهای زنده داریوش اقبالی

لينک دوستان

لينک هاي روزانه

امكانات وبلاگ